Ζωή μαρτύριο σε σπίτι και σχολείο - Αποκαλύπτουμε έκθεση του υπουργείου Παιδείας
Ζωή μέσα σε κακές οικογενειακές σχέσεις. Κάπως έτσι, θα μπορούσε να περιγραφεί η ζωή εκατοντάδων αν όχι χιλιάδων μαθητών, που σήμερα αποτυγχάνουν στο σχολείο, παρουσιάζουν προβλήματα συμπεριφοράς και τελικά καταλήγουν στον εκπαιδευτικό ψυχολόγο. Η Ετήσια Έκθεση του Υπουργείου Παιδείας για τη σχολική χρονιά που μας πέρασε (2006-2007) κυκλοφόρησε πριν από μερικές μέρες και ως συνήθως, το ενδιαφέρον εστιάζεται στους αριθμούς των παιδιών που παραπέμπονται στους λειτουργούς της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας (ΥΕΨ). Ωστόσο, οι αριθμοί από μόνοι τους, δεν αποτελούν είδηση, αφού κάθε χρόνο, μερικές χιλιάδες μαθητές περνούν από τα γραφεία των ψυχολόγων.
Συγκλονισμό, προκαλούν περισσότερο, οι διαπιστώσεις στις οποίες καταλήγει η ΥΕΨ, και οι οποίες συνοδεύουν τα ψυχρά στατιστικά δεδομένα. Με βάση την Έκθεση, το σύνολο των περιπτώσεων που απασχόλησαν πέρσι τους εκπαιδευτικούς ψυχολόγους, ήταν 3.470. Από αυτές, οι 1984 παραπέμφθηκαν για πρώτη φορά ενώ οι υπόλοιπες (ποσοστό 42,83%) αφορούσαν περιπτώσεις μαθητών που είχαν παραπεμφθεί σε προηγούμενα έτη και κρίθηκε ότι χρειάζονταν ιδιαίτερη προσοχή και παρακολούθηση ή οι περιπτώσεις τους χρειάστηκε να επαναξιολογηθούν. Κατά τη σχολική χρονιά 2006-2007, σε σύγκριση με την προηγούμενη 2005-2006, παρουσιάστηκε μια σημαντική αύξηση των παραπομπών της τάξης του 16,8% (από 2.970 αυξήθηκαν σε 3.470).
Ποια όμως, είναι τα παιδιά που χρειάζονται τη βοήθεια των εκπαιδευτικών ψυχολόγων; Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της αρμόδιας Υπηρεσίας, οι περισσότεροι από τους μισούς μαθητές που παραπέμφθηκαν, προέρχονται από ένα ευρύ φάσμα ψυχο-κοινωνικών καταστάσεων, τις επιδράσεις των οποίων ασφαλώς και βιώνουν. Τα κυριότερα προβλήματα είναι συνυφασμένα με τη λειτουργία της οικογένειας: ψυχικές διαταραχές και διαταραγμένο κλίμα, σοβαρή κακομεταχείριση, παραμέληση και άλλα. Επιπρόσθετα, 2.950 παιδιά ή ποσοστό 85% παραπέμφθηκαν στην ΥΕΨ λόγω κάποιων προβλημάτων στο σχολείο. Προκύπτει μάλιστα πως η σχολική αποτυχία αποτελεί τον πυρήνα των σχολικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά που παραπέμφθηκαν. Το παζλ έρχεται να συμπληρώσει και μια τρίτη διαπίστωση: παρ' ότι η πλειοψηφία των μαθητών αυτών δεν παρουσιάζει νοητική καθυστέρηση, ωστόσο παρουσιάζει σχολική αποτυχία. Πιο συγκεκριμένα, οι περισσότεροι υπό αναφορά μαθητές, παρουσιάζουν προβλήματα στην ανάγνωση, τη γραπτή έκφραση, τα μαθηματικά. Επιπρόσθετα, εντοπίζονται προβλήματα στη σχέση του παιδιού με το σχολείο όπως: αντίδραση προσαρμογής, προβλήματα συμπεριφοράς, σκασιαρχείο, συναισθηματική απόσυρση από το σχολείο, άρνηση για το σχολείο και σχολική φοβία. Αγόρια 2.377 Κορίτσια 1.093
Δεν το παραδέχονται οι γονείς.
Τα στατιστικά στοιχεία, αποδεικνύουν ότι δύσκολα οι γονείς παραδέχονται ότι τα παιδιά τους χρειάζονται τη βοήθεια ενός ειδικού. Δεν είναι τυχαίο πως οι πιο πολλές περιπτώσεις παραπέμφθηκαν απευθείας από τα σχολεία (1.684), ενώ η δεύτερη βασική πηγή παραπομπών είναι οι Επαρχιακές Επιτροπές Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (244). Αντίθετα, ένας πολύ μικρότερος αριθμός (244) αφορά περιπτώσεις παιδιών των οποίων οι γονείς απευθύνθηκαν από μόνοι τους στην ΥΕΨ. >> κατά βαθμίδα Νηπιαγωγείο 493 Δημοτικό 1.673 Γυμνάσιο 853 Λύκειο 286 Τεχνική Σχολή 101 Ειδικό σχολείο 25 Δε φοιτά 25 Άλλο 14 Σύνολο 3.470
Οι περισσότερες παραπομπές γίνονται από τα Δημοτικά και τα Γυμνάσια. Αυτό θεωρείται φυσιολογικό, γιατί στις βαθμίδες αυτές της εκπαίδευσης, κυρίως στις μικρότερες τάξεις, εμφανίζονται περισσότερες δυσκολίες προσαρμογής, οπότε οι εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι καλούνται να προσφέρουν στήριξη και βοήθεια στα παιδιά και τις οικογένειες τους ενώ συχνά καλούνται να συνεισφέρουν και στο επίπεδο του σχολείου. Οι λιγότερες παραπομπές από τα Λύκεια και τις Τεχνικές οφείλονται μάλλον στο γεγονός πως τα παιδιά που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα δε συνεχίζουν την φοίτησή τους, εφόσον η εκπαίδευση παύει να είναι υποχρεωτική. Παθολογικές ψυχο-κοινωνικές καταστάσεις Ψυχικές διαταραχές ή έκδηλα 1.357 διαταραγμένο κλίμα στην οικογένεια Συναισθηματικές, εκπαιδευτικές, 1.216 κοινωνικές και πολιτισμικές αποστερήσεις Σοβαρή κακομεταχείριση 889 και παραμέληση Γεγονότα που επιφέρουν ρήξη 705 συναισθηματικών δεσμών Ιδιαιτερότητες του κοινωνικού 2008 και οικογενειακού πλαισίου * Ένα άτομο μπορεί να παρουσιάζει ταυτόχρονα περισσότερες από μια παθολογικές ψυχο-κοινωνικές καταστάσεις.
Αυξήθηκαν οι μαθητές που ζήτησαν βοήθεια για κάπνισμα ΕΚΤΟΣ από το σημαντικό έργο που έχουν να επιτελέσουν οι εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι, βαρυσήμαντα είναι και τα καθήκοντα των συμβούλων-καθηγητών. Όπως κάθε χρόνο έτσι και πέρσι, χιλιάδες μαθητές ζήτησαν τη βοήθειά τους. Από τη μια, για προβλήματα εκπαιδευτικής/επαγγελματικής φύσεως όπως η επιλογή τύπου σχολείου και η επιλογή κλάδου σπουδών και από την άλλη, για προβλήματα προσωπικής/οικογενειακής φύσεως όπως διαπροσωπικές σχέσεις, βία στην οικογένεια και ψυχοσυναισθηματικές καταστάσεις Σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι ολοένα και περισσότερα παιδιά, απευθύνονται στους συμβούλους, ζητώντας βοήθεια για θέματα χρήσης ουσιών εξάρτησης από τους ίδιους και πιο συγκεκριμένα για το κάπνισμα και τα ναρκωτικά.
Όπως προκύπτει από τα συγκεντρωτικά στοιχεία της Υπηρεσίας Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής, οι μαθητές που βοηθήθηκαν από τους αρμόδιους καθηγητές κατά το υπό ανασκόπηση έτος, ανέρχονται σε 38.599 και αποτελούν το 69,49% του συνολικού μαθητικού πληθυσμού. >> απευθύνθηκαν στους συμβούλους Οικονομικά θέματα: 5.244 Οικογενειακά θέματα: 7.678 Θέματα σταδιοδρομίας: 27.723 Θέματα υγείας: 3.776 Θέματα απειθαρχίας: 4.659 Θέματα σχέσεων: 5.025 Θέματα επίδοσης: 7.975 Θέματα παραβάσεων νόμου: 234 Συναισθηματικής φύσεως: 2.274 >> υποθέσεις άσκησης βίας κατά μαθητή, Σωματικής: 389 Σεξουαλικής: 56 Ψυχολογικής: 543 * Ένας μαθητής μπορεί να καταγραφεί σε περισσότερα από ένα θέματα.
ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 4-3-2008