Ποίημα της εβδομάδας 316

ΠΡΟΣΦΕΡΕ ΚΙ ΕΣΥ …

Ξύπνα … άνοιξε τα μάτια σου

και δες τον διπλανό σου.

Πάρε εσύ τον πόνο του

και κάνε τον δικό σου!!!

Άπλωσε το χέρι σου,

δώσε το άγγιγμά σου.

Σκόρπα ευτυχία γύρω σου,

πρόσφερε την καρδιά σου !!!

Αρετούσα

(συναδέλφισσα που προτιμά το ... φιλολογικό ψευδώνυμο, την ευχαριστώ ιδιαίτερα για τη συνεισφορά της)

Ποίημα της εβδομάδας 315

Εκδοχή δημιουργίας

Είμαι διατηρητέο, είπε το χάος στους εργολάβους

Μέσα, τα πράγματα θα μείνουν όπως είναι.

Μικροαλλαγές μόνο στη πρόσοψη επιτρέπω.

Εν αρχή εγένετο χτες. Τάχιστα,

μόλις η διορατική αίσθηση

πρωτοβλέποντας τη μέρα χτισμένη έκραξε

αλίμονο, τι μικρή που είσαι. Δε φτάνεις

ούτε για ενός ατόμου μοναξιά.

Αναστατώθηκε ο πηλός. Τι συνέβη;

Στα σχέδια η μέρα έδειχνε ατελεύτητη.

Είδα φορτωμένο με πλίνθους και χούν

ένα ύποπτο πορτοκαλί φορτηγάκι.

Βρωμοδουλειά της δύσης;

Άφαντος ο κατασκευαστής.

Εκλήθη τότε επειγόντως η διακοσμήτρια τέρψη

Ειδική να μεγαλώνει το χρόνο

όπως τους μικρούς χώρους τα κάτοπτρα.

Και εγένετο η απατηλότης.

Ντυμένη παράδεισος:

Ύδατα βαθύφωνα, κιθαριστές ρυάκια

ο θόλος επάνω με τη γαλάζια τοπική

ενδυμασία της απόστασης ατσαλάκωτος

χωριουδάκια οικισμοί θέρετρα κελαηδισμών

ψηλά στις κορφές της αιώρησης

κάτω αλσύλλια περιβόλια οπώρες οφιοειδείς

φλογέρες που υπνώτιζαν δηλητηριώδη μήλα

τζιτζίκια διαρκείας καθ’ όλες τις τέσσερις

μπορεί και παραπάνω θερμές εποχές δεν ξέρω

όταν έφτασα εγώ ήταν κρύο

ισορροπίστριες δροσοσταλίδες πάνω σε φυλλαράκια

φιγούρες κοζάκικου χορού οι παπαρούνες

ο ρεμβασμός μερακλωμένος να ρουφάει

με το καλαμάκι του απανωτά αεριούχα αηδόνια

η αιδώς μ’ ένα πολύ σκιστό στο πλάι

κατακόκκινο φύλλο συκής να χορεύει

μ’ έναν νοσταλγό μετανάστη λόγο

η δε υπακοή

που ραβόταν στην ίδια μοδίστρα με την απατηλότητα

ντυμένη κι αυτή παράδεισος.

Τα πρώτα καλλιστεία.

Μίς κόσμος εξελέγη η αιωνιότης.

Δεν παρέστη.

Και εγένετο πάλι χτες.

Για να μη χαθεί όπως το προηγούμενο

το συνόδεψαν λίγο παρακάτω

οι φωτογραφίες.

Έπεσε άπνους η διάρκεια.

Νόμιζαν πώς κοιμόταν.

Την μπάτσιζαν της έριχναν κουβάδες φιλιά.

Τίποτα.

Μόνον ατελεύτητος νύχτα.

Κι ακούστηκε ο πρώτος δίποδος λυγμός.

Τον είχε δαγκώσει το μήλο.

Που ήταν οι πρώτες βοήθειες των ονείρων.

Δεν τους είχε δοθεί προτεραιότης;’

Λάθος. Κάθε μεγαλεπήβολη πήλινη περιπέτεια

εν αρχή πλάθει τους τραυματιοφορείς της.

Άρον άρον εγένετο αύριο.

Αλλά ήταν πλέον πολύ αργά.

Κική Δημουλά

Ο,ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΛΟΓΙΚΟ

Toυ Ν.ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΥ*
Γράφαμε πριν λίγες μέρες για τη λίστα με τους 100... υπερδισεκατομμυριούχους του πλανήτη που δημοσίευσε το «Bloomberg», η περιουσία των οποίων ανήλθε το 2012 στα 1,9 τρισεκατομμύρια δολάρια (αυξημένη κατά 241 δισ. δολάρια μέσα σε ένα χρόνο). Λογικά πράγματα, θα πει κάποιος, από τη στιγμή που ζούμε στον καπιταλισμό. Ετσι δουλεύει το σύστημα. Οταν οι πολλοί εξαθλιώνονται, κάποιοι λίγοι κερδίζουν. Αλλωστε, όταν μιλάμε για τους 100 Κροίσους, στην πραγματικότητα δε μιλάμε παρά για τους μεγαλοκαπιταλιστές ιδιοκτήτες μερικών από τα μεγαλύτερα μονοπώλια του κόσμου.
Σε όλο αυτό το σκηνικό, όμως, υπάρχει ένα λεπτό σημείο. Και το σημείο αυτό δεν είναι άλλο από το γεγονός ότι οι θιασώτες αυτού του συστήματος, του καπιταλιστικού, θέλουν να μας μάθουν να ζούμε - και εν πολλοίς το έχουν καταφέρει μέσα από την κυρίαρχη προπαγάνδα και την κυριαρχία της ιδεολογίας τους - αποδεχόμενοι το «λογικόν» του πράγματος.
Οτι, δηλαδή, είναι τάχα «λογικό», και από μια άποψη «μοιραίο», «αναπόφευκτο» και «αμετάλλακτο» το φαινόμενο της συνύπαρξης της απόλυτης ένδειας με την ξετσιπωσιά της χλιδής.
*
Βέβαια, για να γίνει πιο «γλυκόπιοτη» η αποδοχή αυτής της «μοίρας», επιδίδονται σε θεωρίες περί των «άξιων», των «ικανών» και των «καπάτσων» που τα κατάφεραν σε αυτή τη ζωή. Σε αντιδιαστολή με τους άλλους, με τα δισεκατομμύρια δηλαδή των ανθρώπων, που λόγω «ανικανότητας», «αναξιότητας» ή εν πάση περιπτώσει λόγω «ατυχίας», δεν «προκόψανε».
Ετσι, μέσα από αυτό το σχήμα, που βασίζεται στο δόγμα της «φυσικής επιλογής» αλλά με όρους κοινωνικού δαρβινισμού, εξοβελίζεται ο παράγοντας εκμετάλλευση. Κουβέντα για τις ταξικές ανισότητες. Πλήρης αποσιώπηση για το γεγονός ότι η απανθρωπιά της φτώχειας, ο πόνος της ανέχειας, η δυστυχία της ανέχειας έχουν ως μήτρα εκδήλωσής τους την αντίθεση ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία, δηλαδή την κατίσχυση του κεφαλαιοκράτη - καπιταλιστή πάνω στον προλετάριο - εργαζόμενο. Λέξη για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας με βάση τον κανόνα της μετατροπής του ανθρώπου σε εμπόρευμα. Ενα εμπόρευμα που, όποτε το επιθυμούν και με τους όρους που το επιθυμούν, τα αφεντικά το πωλούν και το αγοράζουν φορώντας του τη σιδερένια μπάλα της μισθωτής σκλαβιάς ή το στοιβάζουν στον εφεδρικό στρατό της ανεργίας αποδίδοντάς του την «ελευθερία» της ανέχειας.
Λέξη, τελικά, για το χωρισμό της κοινωνίας σε μια χούφτα «ιδιοκτήτες», από τη μια, και σε έναν ωκεανό πληβείων, από την άλλη, που η μόνη τους ιδιοκτησία είναι το σαρκίο τους και το σαρκίο των παιδιών τους και που μόνο τους «δικαίωμα» είναι να προσφέρουν το σαρκίο τους στον «αφέντη» - εκμεταλλευτή τους.
*
Ομως, στην πραγματικότητα (και εδώ βρίσκεται η αντίφαση που έλυσε ο Μαρξ), τίποτα από όλα αυτά που συνιστούν τη γύρω μας πραγματικότητα δεν είναι «λογικό».
Στο σημείο αυτό ο κύριος Χέγκελ έκανε λάθος: Οχι, το πραγματικό δεν είναι και λογικό, όπως ισχυριζόταν. Με την έννοια ότι τίποτα από αυτά δεν είναι «καλώς καμωμένο». Και τίποτα «θεϊκό» ή «φυσικό» δεν επιβάλλει την «αναπόφευκτη» διαιώνιση αυτής της βαρβαρότητας.
Δεν είναι «λογικό», ούτε «μοιραίο», ούτε «αναπόφευκτο» οι άνθρωποι να συνεχίσουν να χωρίζονται σε εκείνους που αγοράζουν ανθρώπους και στους άλλους που πωλούνται σε άλλους ανθρώπους.
Δεν είναι «λογικό» και δεν πρέπει να αποδεχτούμε σαν κάτι το «λογικό» την πραγματικότητα ότι 100 Κροίσοι διαθέτουν περιουσία που ισούται με 10 φορές το ΑΕΠ της Ελλάδας των 10 εκατομμυρίων ψυχών.
Δεν είναι «λογικό» στην Ελλάδα των 10 εκατομμυρίων θυμάτων της αιθαλομίχλης και του νέφους της εξαθλίωσης και της κατάθλιψης, να δεχόμαστε σαν κάτι το «λογικό» την πραγματικότητα με τις λίστες των 54.000 καταθετών δεκάδων δισεκατομμυρίων στις τράπεζες του εξωτερικού. Δεν είναι «λογικό» να δεχόμαστε σαν «λογικό» την πραγματικότητα ότι στην Ελλάδα, δίπλα στα 500.000 παιδιά που υποσιτίζονται, υπάρχουν και λίστες 4.500 μεγαλοκαταθετών δισεκατομμυρίων σε Λουξεμβούργο και Λιχτενστάιν. Δεν είναι «λογικό» και δεν πρέπει να επιτρέπουμε να μας το εμφανίζουν σαν «λογικό» ότι δίπλα στους άστεγους και στα εκατομμύρια των ανέργων υπάρχουν και 2.000 μεγαλοκαταθέτες της λίστας Λαγκάρντ.
*
Οχι, τίποτα από την πραγματικότητα της φυλακής στην οποία μας έχουν ρίξει δεν είναι «λογικό».
Το Λογικό είναι να συντρίψουμε τη φυλακή για να φτιάξουμε μια πραγματικότητα χωρίς δεσμά και χωρίς αλυσίδες.
Γιατί, τελικά, δεν είναι «λογικό» 100 άνθρωποι να διαθέτουν περιουσία η οποία ισούται με το άθροισμα του ΑΕΠ όλων των χωρών της Αφρικής.
Μόνο ο «παραλογισμός» ενός συστήματος που έχει ως λογική του τη βαρβαρότητα μπορεί να διατείνεται ότι είναι «λογικό» 100 κεφαλαιοκράτες να έχουν περιουσία η οποία ξεπερνά τα υπάρχοντα όλου του πληθυσμού, του πληθυσμού των 1 δισεκατομμυρίου ανθρώπων, της Αφρικής!

ΤΟ «ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ», ΠΑΙΔΙΑ...

Εδώ και τριάντα χρόνια η Ελλάδα τελεί υπό καθεστώς... «κάθαρσης»! Ζούμε μια «κάθαρση» διαρκείας! Μια «κάθαρση» που δεν τελειώνει ποτέ!

*

«Κάθαρση» για τις υποκλοπές επί Τόμπρα.

«Κάθαρση» επί Κοσκωτά.

«Κάθαρση» για την ΑΓΕΤ.

«Κάθαρση» για το ξεπούλημα του ΟΤΕ.

«Κάθαρση» για τις φούσκες του χρηματιστηρίου.

«Κάθαρση» για τα Βατοπέδια.

«Κάθαρση» για τους «κουμπάρους» και τους «Πανάγους».

«Κάθαρση» για τα παραεκκλησιαστικά του Βαβύλη και τα παραδικαστικά του - πώς τονε λέγανε.

«Κάθαρση» για τα «διπύθμενα», «κάθαρση» και για τα μονοπύθμενα των εφοπλιστών.

«Κάθαρση» για τα δομημένα, «κάθαρση» και για τα... αδόμητα ομόλογα.

«Κάθαρση» για τη «Ζήμενς».

«Κάθαρση» για τα υποβρύχια.

«Κάθαρση» για τις επόμενες υποκλοπές, του τριγώνου περί την αμερικάνικη πρεσβεία.

«Κάθαρση» για τα «κότερα», «κάθαρση» και για τα «αναψυκτήρια».

«Κάθαρση» για τα «φρουτάκια».

«Κάθαρση» για τους χαμένους φακέλους της «Φαράν», «κάθαρση» και για το έγκλημα του «Σαμίνα», «κάθαρση» και για το έγκλημα του «Sea Diamond».

«Κάθαρση» για τους βιντεοκομιστές, «κάθαρση» και για τους «εθνικούς εργολάβους και νταβατζήδες».

«Κάθαρση» θα 'χουμε και τώρα με τις λίστες...

*

«Κάθαρση», «κάθαρση», κάθαρση» κι, όμως, αδερφάκι μου η βρώμα βρώμα!

Πουθενά αλλού στον κόσμο τόσοι πολλοί λακέδες του συστήματος της πολιτικής και μιντιακής αποφοράς και της δυσωδίας δεν έχουν αφιερωθεί τόσο ολόψυχα και τόσο μακροχρόνια στην καταπολέμηση των «λεκέδων». Αλλά οι λεκέδες λεκέδες!

Τίποτα δεν τους καθαρίζει. Τίποτα. Λέτε να φταίει το «απορρυπαντικό»; Εκείνο με τους μπλε και πράσινους κόκκους...

*Δημοσιεύθηκε στον "Ριζοσπάστη" την Τρίτη 8 Ιανουαρίου 2013

Ποίημα της εβδομάδας 314

Συνέντευξη

Φυσικά και ονειρεύομαι

Ζει κανείς μόνο μ’ ένα ξερό μισθό;

Πόσο συχνά;

Κάθε που εγκαταλείπουν συχνότατα όλοι.

Επηρεάζουν τους απόντες τα όνειρα μας;

Βέβαια. Το ξανασκέφτονται καλά

και μάλλον μετανιώνουν οριστικά τους όλοι.

Είναι ελευθέρα η είσοδος;

Όχι εντελώς. Ζητάω την άδεια του ονείρου

πριν ελπίσω, Μου την δίνει εν γένει

μαζί με κάποιες οδηγίες αυστηρές.

Να πιστέψω δίχως να αγγίξω

να μην μιλήσω διόλου στον καπνό

γιατί είναι υπνοβάτης και θα πέσει

μόνο δια του βλέμματος ν’ αφήσω

το αίτημα μου στην κρεμάστρα

ό,τι μου δοθεί να το δεχτώ

κι ας μην έχει καμιά ομοιότητα

μ’ αυτό που ζωγραφίζει η έκκλησή μου

θα την επανεύρει μόλις ξαναχαθεί.

Ένα μόνο δε μου δίνει το όνειρο

Το όριο. Ως πού να κινδυνέψω.

Γιατί τότε πια δε θα ήταν όνειρο.

Θα’ ταν γεράματα.

Κική Δημουλά

ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ;

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΔΕΛΑΣΤΙΚ*

Ρεζίλι έχει γίνει διεθνώς η Ελλάδα ως η χώρα-κορόιδο που δανείζεται εκατοντάδες δισεκατομμύρια μετατρεπόμενη οικιοθελώς σε υπόδουλο προτεκτοράτο, προκειμένου να πληρώνει ηλιθίως τους κάθε είδους κερδοσκόπους που θησαυρίζουν ξεπουπουλιάζοντάς την! Έχουμε φτάσει ως κράτος στο πρωτοφανές σημείο ξεφτίλας να αποκομίζει κέρδη της τάξης του 40% ή 80% εμπορευόμενη ελληνικά ομόλογα ακόμα και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα! Η κυβέρνηση «Κουίσλινγκ» Σαμαρά, Βενιζέλου, Κουβέλη ικετεύει τώρα τους Ευρωπαίους να της δώσουν ως βοήθεια τα … κέρδη (!) που έχει βγάλει η ΕΚΤ από τα ελληνικά ομόλογα.

Δεν υπάρχει κατηγορία κερδοσκόπων που να μην κάνει Πάσχα στην υγεία των Ελλήνων. Στις 21 Δεκεμβρίου 2012 η συγκυβέρνηση ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ πλήρωσε «στη ζούλα», αθόρυβα, χωρίς κανένας να το πάρει χαμπάρι, στο ακέραιο της τιμής του ένα ομόλογο αξίας 250 εκατομμυρίων ευρώ σε κερδοσκοπικό οίκο – «γύπα» που είχε αρνηθεί να μπει στο «κούρεμα» του Βενιζέλου κι έτσι αποκόμισε κέρδος αστρονομικό. Άλλος οίκος – «γύπας» περιμένει να εισπράξει 240 εκατομμύρια στις 26 Μαρτίου, ενώ ακολουθούν τρεις ακόμη τον Απρίλιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, που θα κάνουν πολύ πιο γερή μπάζα, εισπράττοντας 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Και η ΕΚΤ πάντως θα κάνει πάλι το δικό της πάρτι εις υγείαν των κορόιδων. Στις 20 Φεβρουαρίου θα πάρει ένα πολύ διακριτικό «ορντέβρ» 140 εκατομμυρίων, αλλά και τα δύο κύρια πιάτα θα έρθουν το Μάιο και τον Αύγουστο, οπότε η εθελόδουλη κυβέρνηση της Αθήνας θα πρέπει να πληρώσει στην ΕΚΤ 4,1 και 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ αντιστοίχως – δηλαδή 6 δισ. συνολικά! Δεν θα μείνουν παραπονεμένοι φυσικά και οι υπόλοιποι δανειστές. Μέσα στο πρώτο τρίμηνο της νέας χρονιάς, η Ελλάδα πρέπει να πληρώσει περίπου 2 δισ. ευρώ σε τόκους και το υπόλοιπο του έτους άλλα 4,6 δισεκατομμύρια – δηλαδή πάνω από 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ συνολικά για τόκους μέσα στο 2013.

Δεν έχουμε τελειώσει ακόμη. Στις 11 Ιανουαρίου η κυβέρνηση πρέπει να πληρώσει έντοκα γραμμάτια ύψους 3,4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Θα τα αποπληρώσει ή θα αναγκάσει τις ανακεφαλαιοποιημένες ελληνικές τράπεζες να δεχθούν να τα αντικαταστήσουν με νέα έντοκα γραμμάτια. Θα το μάθουμε σε πέντε μέρες, αν και ο αρχικός προγραμματισμός είναι αυτή τη φορά να πληρωθούν τα έντοκα γραμμάτια ώστε να μπορούν να εκδοθούν άλλα μετά από μερικούς μήνες, όταν η κατάσταση γίνει ακόμα πιο ασφυκτική από πλευράς ρευστότητας του Δημοσίου. Δεν ξεχνάμε φυσικά ότι για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών, έχουν ήδη εκταμιευτεί 16 δισ. ευρώ και αναμένεται να τους δοθούν μέσα στον Ιανουάριο άλλα 7,2 δισ., ανεβάζοντας το συνολικό ποσό για τις τράπεζες στα 23,2 δισ. ευρώ, τα οποία χρεώνεται ο ελληνικός λαός. Δεν έχουμε επίσης καθαρή εικόνα αυτή τη στιγμή αν τα 11,3 δισ. ευρώ της επαναγοράς των ομολόγων θα υπολογιστούν στις εισροές των δανειακών δόσεων συνολικού ύψους 52,4 δισ., ευρώ που έχει ανακοινωθεί ότι θα λάβει η κυβέρνηση Σαμαρά μέχρι τα τέλη Μαρτίου. Η ουσία πάντως είναι ότι όλα τα δάνεια πέφτουν καταβόθρα της εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, όπως το διαμόρφωσαν τα «δίδυμα της συμφοράς» Παπανδρέου – Παπακωνσταντίνου, Παπαδήμου – Βενιζέλου και Σαμαρά – Στουρνάρα, οι οποίοι πρέπει να πληρώσουν τα δεινά που συσσώρευσαν στον ελληνικό λαό.

Το οικονομικό έγκλημα που έχουν διαπράξει είναι ασύλληπτο. Από το Μάιο του 2010 που ο κατάπτυστος Γιώργος Παπανδρέου οδήγησε την Ελλάδα στο καθεστώς εσχάτης υποτέλειας του Μνημονίου μέχρι και το Δεκέμβριου του 2012, δηλαδή μέσα σε μόλις δυόμισι χρόνια, οι αχρείοι αυτοί πολιτικοί εγκληματίες «φέσωσαν» τη χώρα με νέα δάνεια ύψους 182,9 δισ. ευρώ! Πρόκειται για ποσό ασύλληπτο, καθώς σε δυόμισι δανείστηκαν ποσό ίσο …με το ΑΕΠ της Ελλάδας το 2013, το οποίο εκτιμάται στον προϋπολογισμό από την κυβέρνηση ότι θα είναι 183 δισ. ευρώ και πιθανότατα θα είναι μικρότερο! Δανείστηκαν το ΑΕΠ της χώρας σε δύομισι χρόνια υποδουλώνοντας οικονομικά και πολιτικά την Ελλάδα, εξαθλίωσαν τους Έλληνες στερώντας τους μεσοσταθμικά το ένα τρίτο του εισοδήματός τους, κατέλυσαν όλες τις εργασιακές κατακτήσεις και δικαιώματα ενός αιώνα και ως απόρροια αυτής της πολιτικής τους, έχουν φέρει τη χώρα σε κατάσταση ουσιαστικής χρεωκοπίας, κάνοντας ταυτόχρονα πιο πλούσιους τους δανειστές και όλους τους κερδοσκόπους του πλανήτη. Δεν πρόκειται για ανικανότητα εκ μέρους των ηγετών του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Πρόκειται για ανελέητη εντολή και απαίτηση των Γερμανών καπιταλιστών να φτωχύνει δραματικά όλος ο πληθυσμός της Ελλάδας, αλλά και της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Ιταλίας κλπ. και εν συνεχεία για συνειδητή επιλογή του Σαμαρά, του Βενιζέλου, του Παπανδρέου και όλης αυτής της αισχρής συνομοταξίας πολιτικών να υλοποιήσουν το γερμανικό στόχο, φορτώνοντας όσο το δυνατόν μεγαλύτερο οικονομικό βάρος στα λαϊκά στρώματα, εκπληρώνοντας έτσι το ταξικό μέρος της αποστολής τους.

Όσο ο λαός τους ανέχεται και δεν εξεγείρεται νομίζοντας ότι κάποιο θαύμα θα γίνει και η κατάσταση θα βελτιωθεί με μαγικό τρόπο, οι Γερμανοί και οι ντόπιοι γερμανοτσολιάδες θα λιώνουν αδίστακτα και ανελέητα τους εργαζόμενους, τους νέους, τους μικρομεσαίους, τους συνταξιούχους. Ή αυτοί ή εμείς – και για την ώρα αυτοί έχουν το πάνω χέρι.

*Δημοσιεύθηκε στο «Πριν» το Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2013.

Ναι στις ευχές, αλλά δεν φτάνουν ...

Εύχομαι σ' όλους υγεία, αγάπη και κάθε καλό για τη νέα χρονιά.  Ας έχουμε όμως υπ' όψη μας ότι δεν φτάνουν μόνο οι ευχές.  Κυρίως να σταματήσουμε να έχουμε αυταπάτες ότι θα μας σώζουν κάθε φορά αυτόκλητοι σωτήρες.  Να έχουμε ανοιχτά τα μάτια μας και να πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας.  Να σταματήσουμε τα δρομολόγια "από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη".  Να μη γυρεύουμε συνεχώς άλλοθι για τις επιλογές μας.  

Όταν, επί δεκαετίες, συνεχίζουμε να διατηρούμε στην "προσωπική και κοινωνική μας φορμόλη" το πολιτικό, κοινωνικό και συνδικαλιστικό κατεστημένο, τότε είμαστε υποχρεωμένοι να ζήσουμε μαζί του, με όλες τις συνέπειες.  Κόψτε τις αυταπάτες, είναι το πρώτο βήμα.  Βάλτε την αξιοπρέπεια στη ζωή σας, είναι το δεύτερο βήμα.  Τα υπόλοιπα θα τα βρείτε μόνοι σας.

Το σακί με τις πατάτες

Ο μανάβης τα κουτσοκατάφερνε. Σπίτι, φαμίλια, υποχρεώσεις με αξιοπρέπεια. Εφορίες, τράπεζα με συνέπεια. Ζούσε χωρίς πολλά πολλά και φανταχτερά. Ένα ωραίο πρωί του ήρθε φάκελος τραπεζικός και μέσα μια ωραία γυαλιστερή πιστωτική κάρτα που δεν είχε διανοηθεί να ζητήσει. Παίρνει την τράπεζα τηλέφωνο και λέει δεν τη θέλω. Αμ δε γίνεται έτσι, του απαντούν. Πρέπει νά 'ρθετε από δω να συμπληρώσετε χαρτιά κι άλλα τέτοια σοβαρά και τυπικά. Τρελαίνεται ο μανάβης. Μα εγώ ξυπνάω στις πέντε το πρωί. Κλείνω μετά τις τρεις το μεσημέρι. Εσείς έχετε κλείσει ως εκείνη την ώρα κλπ. κλπ. Ανένδοτη η τράπεζα στην αρνημένη προσφορά. Κλείνει το μανάβικο ένα πρωί. Παίρνει κι ένα σακί πατάτες στον ώμο και το κόβει για το γνωστό του υποκατάστημα τραπέζης. Κάθεται στην καρέκλα, περιμένει το διευθυντή. Υπογράφει τη χαρτούρα και ξαλαφρώνει. Σηκώνεται να φύγει ώσπου τον φωνάζει ο διευθυντής. Ξεχάσατε το σακί με τις πατάτες, λέει ευγενικά για να μη ρεζιλευτεί ότι... δωροδοκήθηκε και μ' ένα σακί πατάτες. Απτόητος κι ευγενικός κι ο μανάβης του απαντά. Δεν το θέλετε;.. Ωραία, λοιπόν, πάρτε το αυτοκίνητό σας, φορτώστε το και φέρτε τό μου αύριο το πρωί στο μανάβικο!

Η ιστορία είναι πραγματική και πάει πίσω λίγα χρόνια. Τότε που οι κάρτες έπεφταν βροχή κι έφτιαχναν το άλλοθι της σημερινής ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, υποθήκευαν κατασκευασμένες επιθυμίες και εδραίωναν την καταναλωτική αστική δημοκρατία ως μονοδρομικό παράδεισο χειραγώγησης των μαζών. Ο τσαμπουκάς της τράπεζας, η γραφική αντίστιξη, χαριτωμένη εν πολλοίς, του μανάβη, συνέθεσαν ακόμα κι ως εξαίρεση στον κανόνα, τη συνομωσία της διαφθοράς των μαζών, καλλιεργώντας την ψευδαίσθηση της δύναμης του χρήματος ως κοινού αγαθού. Εκατομμύρια εργαζομένων ομογενοποιήθηκαν ως μάζα που διαθέτει μια σχετικά εύκολη πρόσβαση στο χρήμα. Τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς του ευρώ, 2001, στα μηχανήματα ανάληψης σχηματίζονταν ουρές τα ξημερώματα, ώστε τα πολύχρωμα χαρτονομίσματα στην παλάμη να ξορκίζουν όλους του άλλους τρόπους δημιουργίας κοινής ταξικής, κοινωνικής κι εν τέλει πολιτικής συνείδησης. Δεν ήταν ο διάβολος αλλά ο φτωχοδιάβολος που φορούσε «πράντα»...

Στη δεκαετία που ακολούθησε η εξαθλίωση γιγάντιων μαζών εργαζομένων ορατή τε και αόρατη - μιά ολόκληρη Ελλάδα, πάνω από δώδεκα εκατομμύρια Γερμανοί εργαζόμενοι, φυτοζωούν με μικροδουλειές των τετρακοσίων ευρώ και απόλυτα εξαρτημένοι από επιδοματικές προνοιακές πολιτικές του θηριώδους κυβερνώντος κεφαλαίου - έγινε με ταχύτητες αστρονομικές, που μόνο σε πόλεμο αντιστοιχούν. Κυρίως όμως με την εκλογική νομιμοποίηση και τα αλλαλάζοντα κύμβαλα των μαζικών Μέσων. Κι ήταν αυτά κυρίως που ξαναθυμήθηκαν το σοσιαλδημοκρατικό ψευδοκράτος πρόνοιας, το βάφτισαν κίνημα αριστεράς και παγίδευσαν μάζες στην ψευδαίσθηση της οργανωμένης δράσης. Η κρίσιμη μάζα, το ζητούμενο σ' εκείνο το συσχετισμό δύναμης που θα επέτρεπε την ανατροπή της κυρίαρχης πολιτικής, διασπάστηκε σε λουμπενοποιημένες εξεγέρσεις, κινήματα σαν της πατάτας, και πολιτικές αναζητήσεις της έννοιας του πολύτεκνου ως τρίτεκνου, τετράτεκνου... στα ψηλαλώνια των αγανακτισμένων όπου κούρνιασαν και πάχυναν τα μαύρα φίδια. Μέσα σε πέντε χρόνια εφαρμόστηκε το μααστριχτικό καθεστώς εργασίας ως πατριωτικό «μέτωπο» δύο εκατομμυρίων ανέργων, που ξεσπούν σε γκλαμουράτα λαμόγια, βλέπουν με κατανόηση το σωματείο μη τυφλών που φτιάχτηκε για να επιστρέψει με δόσεις τα αχρεωστήτως καταβληθέντα επιδόματα τυφλότητας και ψευδοσοκάρονται με τις αγριότητες σε βάρος μεταναστών μόνον όταν δημοσιοποιηθούν. Όταν οι μάζες πιστέψουν ότι αιχμαλώτισαν τον καπιταλισμό όλον σε μια λίστα λαγκαρντιανή, ότι κατοχύρωσαν την κοινωνική συνοχή στη φιλανθρωπία του ΣΚΑΙ ο ουρανός, και ότι η αλληλεγγύη κρεμιέται στο ικρίωμα του δημάρχου που δίνει αποθήκες για τα μεγκάλα φορτηγά, τότε ανενόχλητο το κεφάλαιο θα αυγατίζει ποντάροντας. Όχι στα γκανιάν - αουτσάιντερ, Παπαδημούλης - Λαφαζάνης, αλλά στο ευεργετικό χάος της ανασφάλειας και του τρόμου με ρήτρα ευρώ.

Η κρίσιμη μάζα άμα χωράει σ' ένα σακί πατάτες, αφήνει την τράπεζα αλώβητη, την αξιοπιστία του αστικού κράτους ακέραιη, τη δε εργατική τάξη εμβρόντητη όταν μαθαίνει ότι ο Μπιν Λάντεν δεν ήταν απλώς τρομοκράτης. Έκανε κάτι φριχτότερον. Λάδωνε την πολεοδομία του Πακιστάν για να χτίσει φρούριο-σπίτι. Σαν το Μήτσο απέναντι, ένα πράμα! Αυτή είναι η καυτή πατάτα. Όχι να σ' απασχολεί το κλείσιμο της σχολής τυφλών και τα φιλότιμα παιδιά που ζητάνε δουλειά για τον μπαμπά και τη μαμά από τον Αϊ-Βασίλη και δε βγήκαν για τα κάλαντα πολλά, για να μην τα ληστέψουν τα μεγαλύτερα... Φιλότιμα; Σεις πείτε.

Υ.Γ.: Εμπάργκο στις ευχές φέτος. Μήπως πιάσουν. Και τα παιδιά μπερδέψουν τον «άγιο» - αφεντικό που φέρνει τη δουλειά, με το φουσκωτό της μαύρης μπλούζας με τα χρυσάσπρα γράμματα. Κι άντε ύστερα να τα πείσεις ότι η Καισάρεια δεν παράγει καίσαρες...

Της Λιάνας ΚΑΝΕΛΛΗ

«ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ»  30-12-2012

Ποίημα της εβδομάδας 313

Τούτη την ύστερη ώρα
σε δυναστεύουν ακόμα
οι γραφιάδες, οι πόρνες
οι ιεροκήρυκες
και συ ονειρεύεσαι πάντα
μια επική συνθηκολόγηση
στις διαστάσεις του Δούρειου Ίππου.

Τζένη Μαστοράκη

H ΑΘΛΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΑΣ

Tου ΚΙΜΠΙ*

Στη λέξη φιλανθρωπία υπάρχει μια βαθιά αντίφαση, στα όρια του οξύμωρου. Ο άνθρωπος είναι απλώς άνθρωπος, δεν μπορεί να είναι φιλάνθρωπος.

Όπως ο λύκος δεν μπορεί να είναι φιλόλυκος, ούτε η κότα φιλόκοτα και ο σκύλος φιλόσκυλος.

Ο σκύλος, ναι, μπορεί να είναι φιλάνθρωπος, ως το κατεξοχήν κατοικίδιο που έχει μια σχεδόν αυτοκαταστροφική προσκόλληση στο είδος μας.

Η κότα δεν θα μπορούσε να είναι ποτέ φιλάνθρωπη, αν είχε μια ελάχιστη επίγνωση του προορισμού της ως σούπας ή κοκκινιστής.

Η γάτα, αν και εξίσου προσκολλημένη στον άνθρωπο και τα ενδιαιτήματά του, δεν είναι φιλάνθρωπη. Είναι απλώς φίλαυτη.

Κι επειδή αγαπάει τον εαυτό της περισσότερο από οτιδήποτε άλλο- αν μπορεί να αποκληθεί αγάπη το ένστικτο αυτοσυντήρησης που έχει κάθε ον-, συμβιβάζεται με την αναγκαστική συνύπαρξή της με τον άνθρωπο. Είναι μια κατεξοχήν φιλόγατα που συνδέεται με μνημόνιο κατανόησης με τον άνθρωπο, αν υποθέσουμε ότι η βάση της συνύπαρξής της μ’ αυτόν είναι να πιάνει ποντίκια ή να προσφέρει το σώμα της στην ανθρώπινη ανάγκη για τρυφερότητα και χάδι.

Ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι φιλάνθρωπος. Μπορεί να είναι φιλόζωος ή ζωόφιλος – ας μην μπλέξουμε με την αυθεντική έννοια των δυο ταυτόσημων λέξεων, ποια σημαίνει την αγάπη για τη ζωή και ποια για τα ζώα. Φιλάνθρωπος μπορεί να είναι μόνον ο άνθρωπος που θεωρεί πως μόνος αυτός -άντε, και μερικοί ακόμη φίλοι, συγγενείς, άτομα της τάξης του, της αισθητικής του, της ιδεολογίας του- έχει ξεφύγει από την κατάσταση του ζώου και αντιμετωπίζει τους άλλους του είδους του ως ζώα, που έχουν την ανάγκη της φιλανθρωπίας του (ή της ζωοφιλίας του) και του οφείλουν ευγνωμοσύνη γι’ αυτήν.

Ακόμη κι αν αποδεχθεί κανείς τη χριστιανική αντίληψη της φιλανθρωπίας, πρέπει να εκκινήσει από τη βάση της, που είναι η φιλαυτία. «Αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν», λέει το ευαγγελικό πρόταγμα.

Αλλά αυτό προϋποθέτει, πρώτον, να αγαπάς τον εαυτό σου. Δεύτερον, να αντιλαμβάνεσαι τον εαυτό σου σε μια κατάσταση ισότητας με τον πλησίον. Τρίτον, να νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε μια ενότητα με τον πλησίον. Δηλαδή, να αντιλαμβάνεσαι την ανθρώπινη φύση σου, έτσι όπως την αντιλαμβανόταν ο Hobbes στον «Λεβιάθαν» του: «Η φύση έχει κάνει σε τέτοιο βαθμό τους ανθρώπους ίσους ως προς τις ικανότητες του σώματος και του νου, ώστε (…) η διαφορά των ανθρώπων δεν είναι τόσο αξιοσημείωτη που να μπορεί κανείς να αξιώνει για τον εαυτό του οποιοδήποτε ωφέλημα το οποίο κάποιος άλλος να μη μπορεί εξίσου καλά να το αξιώσει».

Η φιλανθρωπία είναι η άλλη όψη της έκπτωσης από τη φυσική κατάσταση ισότητας. Πριν γίνουμε «φιλάνθρωποι», έχουμε αποδεχθεί το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι είναι κατώτεροι από μας, έχουν χάσει ωφελήματα που για μας είναι αυτονόητα ή φυσικά: το σπίτι τους, μια πατρίδα, ένα αξιοπρεπές εισόδημα, μια δουλειά. Έχουμε, δηλαδή, αποδεχθεί μια αφύσικη κατάσταση ανισότητας. Στην οποία μπορεί και να έχουμε συμβάλει. Με την απληστία μας, την ανοχή μας ή τη σιωπή μας.

Σιχαίνομαι τη φιλανθρωπία. Έστω κι αν σπάνια αντιστέκομαι στον πειρασμό ν’ αγοράσω ένα πακέτο χαρτομάντιλα από τα φανάρια, να υποστώ το καθάρισμα του παρμπρίζ του αυτοκινήτου ή να δώσω στο αποστεωμένο «τζάνκι» το ευρώ με το οποίο υποτίθεται θα αγοράσει τυρόπιτα και δεν θα τσοντάρει για την επόμενη δόση του. Εξαγοράζω τις τύψεις μου για το γεγονός ότι εγώ ακόμη είμαι «εντός», όταν τόσοι άλλοι είναι «εκτός», όπως οι χριστιανοί με τον οβολό τους θαρρούν ότι διαγράφουν μια από τις αμαρτίες τους και κερδίζουν ένα μέτρο στον μαραθώνιο προς τον παράδεισο. Είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας. Διόλου αθώα και ανιδιοτελής, πρέπει να ομολογήσω.

Αλλά η οργανωμένη βιομηχανία φιλανθρωπίας, στην οποία συνωθούνται θύτες και θύματα, μου είναι απεχθής. Είναι μια κολοσσιαία απάτη. Ανοίγεις το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, την εφημερίδα κι είσαι μπροστά σε μια παρέλαση δημίων που περιθάλπουν τα θύματά τους λίγο πριν τα καρατομήσουν. Ή και έπειτα απ’ αυτό. Άλλος μαζεύει ρούχα, άλλος λεφτά, άλλος φάρμακα, άλλος τρόφιμα, αφού πρώτα έγδυσε, ξάφρισε, αρρώστησε και άφησε νηστικό τον αποδέκτη της αλληλεγγύης του. «Όλοι μαζί μπορούμε», «κανείς μόνος του στην κρίση». Γιατί δεν επεδείκνυαν προληπτικά την αλληλεγγύη τους, πριν η κρίση ξεβράσει τα θύματά της στο περιθώριο; Τι είπαν και τι έκαναν όταν περικόπτονταν οι μισθοί, όταν οι συντάξεις έπεφταν στα όρια της πείνας, όταν θερίζονταν τα προνοιακά επιδόματα, και μάλιστα με το ανάθεμα της επαίσχυντης εύνοιας σε «κηφήνες», όταν το ΕΣΥ και τα Ταμεία λεηλατούνταν, όταν η τρόικα πετσόκοβε το ανάπηρο κοινωνικό κράτος κι όταν η μνημονιακή ύφεση πλημμύριζε με λουκέτα και ανέργους τα οικονομικά ερείπια; Σε ποιο μέτρο κοινωνικής καταστροφής λένε «όχι» ακόμη και σήμερα οι πρωταθλητές της φιλανθρωπίας; Το αντίθετο ακριβώς συνέβη και συμβαίνει. Οι φανατικότεροι φιλάνθρωποι είναι οι κάτοχοι του μνημονιακού πρωταθλήματος. Αυτό θα μπορούσε λαϊκά να εκφραστεί και ως εξής: «Να σε κάψω, Γιάννη, να σ’ αλείψω λάδι». Ή «πρώτα μας χέζουν και μετά μας σκουπίζουν».

Σας ακούγεται χυδαίο; Όμως, δεν είναι πιο χυδαίο να απαιτούν την αναδιανομή της δυστυχίας των θυμάτων επειδή τους είναι αδιανόητη η αναδιανομή του πλούτου των θυτών; Δεν είναι πιο χυδαίο να απαιτούν να οικοδομηθεί στα ερείπια του κοινωνικού κράτους που οι ίδιοι κατεδάφισαν ένα εθελοντικό υποκατάστατό του; Δεν είναι πιο χυδαίο οι χρυσοδάκτυλοι της διαπλοκής και του πλιάτσικου στον κοινωνικό πλούτο να διαγκωνίζονται σε «μαραθώνιους της αλληλεγγύης»;

Η κοινωνία δεν χρειάζεται «ανιματέρ» του ανθρωπισμού, ούτε «σελέμπριτι» του πλούτου και της «γκλαμουριάς» για να αφυπνιστούν τα ανθρωπιστικά ανακλαστικά της. Χρειάζεται μηχανισμούς εξάλειψης της φτώχειας, της ανισότητας και της περιθωριοποίησης. Συζητάει κανείς γι’ αυτό; Όχι. Αλλά, όταν θεωρείται αδιανόητο να μείνει ανεξόφλητος ο ομολογιούχος -κατά κανόνα μέλος του πλουσιότερου 1% του παγκόσμιου πληθυσμού που ευθύνεται για την εξαθλίωση του φτωχότερου 30%- και αυτονόητο να «κουρευτεί» ο συνταξιούχος των 600 ευρώ, το αποτέλεσμα είναι θα είναι αυξάνονται επικίνδυνα οι επαίτες και αποδέκτες της φιλανθρωπίας. Κι είναι μάλλον απίθανο να εξαγοραστούν η επικινδυνότητα και η σιωπή τους με τα ψίχουλα της επαιτείας.

Αλλά η βιομηχανία της φιλανθρωπίας προτιμά ακριβώς αυτό: να καταστήσει τους ανθρώπους, ακόμη και τους φτωχότερους και δυστυχέστερους, συνενόχους της φτώχειας και της δυστυχίας τους. Να τους πείσει ότι οι αναξιοπαθούντες πλησίον τους είναι θύματα μιας «φυσικής ανισότητας», εξίσου ακατανίκητης με τις θεομηνίες ή τις φυσικές καταστροφές. Έτσι, δεν αγαπούν τον πλησίον τους ως σεαυτόν. Απλώς, τον οικτίρουν και τον απομακρύνουν σε απόσταση ασφαλείας. Τον αντιμετωπίζουν ως απειλή που πρέπει να εξευμενιστεί. Κατ’ ουσίαν τον μισούν γιατί υπάρχει, παρ’ ότι η εξαθλίωση του άλλου είναι προϋπόθεση της δικής τους -υπαρκτής ή φανταστικής- ευδαιμονίας, καθιστώντας τη φιλανθρωπία μια αυθεντική μισανθρωπία.

Να μια ακραία αλλά αυθεντική εκδοχή της μισάνθρωπης φιλανθρωπίας: ο Τζορτζ Σόρος, από τους πλουσιότερους και πιο αδίστακτους κερδοσκόπους στον κόσμο, άμεσα υπεύθυνος εκτεταμένων ανθρωπιστικών καταστροφών που προκάλεσε το παιχνίδι του με τα νομίσματα, τις μετοχές ή τα εμπορεύματα, είναι και «ιδιοκτήτης» ενός από τα μεγαλύτερα δίκτυα «φιλανθρωπίας» στον κόσμο. Αν κάθε χρόνο εκπονεί και κάποιου είδους ισολογισμό των αλληλοαναιρούμενων δράσεών του, με τη φιλοδοξία να ισοσκελίσει τα μεγέθη της καταστροφής και της σωτηρίας, υποθέτω ότι θα τρομάζει κι ο ίδιος με το τερατώδες έλλειμμα στο ισοζύγιο του οίκτου του.

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ

ΠΗΤΣΑΜ: Λαμβάνω την τιμή να συστηθώ: Ιερεμίας Ιωνάθαν Πήτσαμ, της Α. Ε. Πήτσαμ Κόμπανυ. Δουλειά της εταιρείας είναι να ξυπνά στους ανθρώπους τη λύπηση για τον άνθρωπο. Και το δηλώνω ξεκάθαρα… Η επιχείρηση πάει κατά διαόλου. Και σας το λέω εγώ, ο Ιερεμίας Πήτσαμ, που ελέγχω τα δύο τρίτα των ζητιάνων του Λονδίνου και κάτι ξέρω από ανθρώπινο οίκτο. Τι συγκινεί λοιπόν σήμερα τον άνθρωπο; Τίποτα. Γιατί και το πιο μαύρο χάλι, άντε και το συνηθίσει ο άλλος, δεν του λέει τίποτε. Κανένας δεν λυπάται κανέναν. Γίναμε αναίσθητοι και, μη σας κακοφανεί, γίναμε και γουρούνια. Βλέπεις στη γωνία έναν ωραίο γερό άνδρα με στρατιωτικό αμπέχονο και κομμένο το δεξί του χέρι, τρομάζεις, σαστίζεις, βγάζεις και του δίνεις τρία σελίνια. Τη δεύτερη φορά να σου πάλι ο κουλός στη γωνία του δρόμου, βγάζεις και του ακουμπάς δύο σελίνια. Άντε και βρεθεί ο κουλός μπροστά σου για τρίτη φορά, σου τη δίνει και τον καρφώνεις στον μπασκίνα της γειτονιάς. Το ίδιο συμβαίνει και με τις ταμπέλες (πιάνει από το ράφι μια ταμπέλα και τη δείχνει στο κοινό). ΕΣΥ ΕΧΕΙΣ, ΕΓΩ ΔΕΝ ΕΧΩ. Ωραία κουβέντα, ωραία ταμπέλα, τι να την κάνεις που ξέφτισε σε δύο βδομάδες. Άλλη ταμπέλα: ΑΓΑΠΑ ΜΕ, ΕΓΩ ΕΙΜΑΙ ΕΣΥ. Καλό, ε; Δύσκολο να το πιάσεις, αλλά όμορφο. Δούλεψε πάνω από δύο μήνες, αλλά πάει κι αυτό, ξέφτισε… Τελειώνουνε κι οι όμορφες κουβέντες, τι νομίζεις; Ο κόσμος άλλαξε, θέλει καινούργια πράγματα.

Μπέρτολντ Μπρεχτ, «Η όπερα της πεντάρας.

*Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Επενδυτής" και το ιστολόγιο kibi-blog.blogspot.gr την Παρασκευή 21 Δεκεμβρίου.

ΑΛΚΗΣ ΑΛΚΑΙΟΣ Θεράπων της γλώσσας και της ψυχής

ΑΛΚΗΣ ΑΛΚΑΙΟΣ

Θεράπων της γλώσσας και της ψυχής

«Έφυγε» στα 63 του χρόνια ένας από τους πιο εμπνευσμένους ποιητές - στιχουργούς της νεότερης γενιάς

Αρνητής του εύκολου, της καθημερινής φθοράς και έκθεσης στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, της συναλλαγής και της επιτήδευσης, απόμακρος από τα φώτα της δημοσιότητας o Αλκης Αλκαίος, κατά κόσμο Βαγγέλης Λιάρος, στράφηκε προς το σκοτάδι την περασμένη Δευτέρα, σε ηλικία 63 χρόνων. Ανθρωπος καλλιεργημένος και ευαίσθητος, που διακρινόταν για το ταλέντο αλλά και τη μεγάλη του ευγένεια, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους στιχουργούς των τελευταίων χρόνων στο ελληνικό τραγούδι, καταφέρνοντας να τυλίξει τη δημιουργική ζωή του - έως την τελευταία στιγμή - με τα πολύτιμα νήματα της ποίησής του. Με όλες τις δυσκολίες της ζωής επέμενε να μεταπλάθει όνειρα, αγωνίες, σε στίχους, μετρώντας - σμιλεμένα με το πηγαίο ταλέντο του και την ανεξάντλητη ευαισθησία του - περισσότερα από 150 τραγούδια.

«Μανουέλ Ντουάρντε απ' το Πράσινο Ακρωτήρι/ ίσως ποτέ και να μη δω το πρόσωπό σου/ ωστόσο αν κρίνω απ' το αιμάτινο γραφτό σου/ θα πρέπει να 'ναι γιομάτο από λιοπύρι. Ελμπέρτο Κόμπος Παναμέζε αδελφέ μου/ ίσως ποτέ να μην ακούσω τη φωνή σου /ωστόσο ασίγαστη θε να 'ναι σαν τη γη σου/ αν κρίνω απ' τα μηνύματα του ανέμου.
Ναϊμ Ασχάμπ απ' τις όχθες του Ιορδάνη/ ίσως ποτέ και να μη σφίξουμε το χέρι/ ωστόσο δίπλα μου αγρυπνάει το ίδιο αστέρι /που δίπλα σου αγρυπνάει κι αυτό μου φτάνει.

Απόψε σμίξαν τις καρδιές μας/ σ' έναν έστω στιγμιαίο συντονισμό/ ίδιες ελπίδες καθώς μας φώτιζαν το δρόμο/ οι σελίδες απ΄ το κομμουνιστικό μας μανιφέστο» (Φλεβάρης 1848). Στίχοι: Αλκης Αλκαίος. Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος. Ερμηνεύει η Μαρία Δημητριάδη.

Αυτοί οι στίχοι - δημοσιευμένοι στο «Ρ» στο τέλος της δεκαετίας του '70 στάθηκαν η αφορμή της γνωριμίας του Αλκη Αλκαίου, με τον Θάνο Μικρούτσικο ο οποίος διαβάζοντάς τους τους μελοποίησε δημιουργώντας το εκπληκτικό αυτό τραγούδι που ερμήνευσε μοναδικά η Μαρία Δημητριάδη. Η γνωριμία του με τον συνθέτη έφερε μία από τις μακροβιότερες και σπουδαιότερες συνεργασίες δημιουργών στο ελληνικό τραγούδι, με δίσκους - ορόσημα, όπως το «Εμπάργκο» (1982) και «Στου αιώνα την παράγκα» (1996).
Ο Αλκης Αλκαίος, που με την παρουσία του λάμπρυνε τη μουσική σκηνή του τόπου μας, γεννήθηκε κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα και από πολύ μικρός «πολιτογραφήθηκε» κάτοικος Πάργας, αφού τον περισσότερο καιρό έμενε εκεί, αγναντεύοντας το απέραντο γαλάζιο και γράφοντας τους υπέροχους στίχους των τραγουδιών του, έχοντας σαν «δάσκαλό του» την ποίηση του Κ. Καρυωτάκη.
Το όνομά του το πήρε από το θείο του ΕΛΑΣίτη, που σκοτώθηκε σε ηλικία 23 χρόνων. Ο αδελφός της μητέρας του Ντίνος Ζήκος ήταν Μακρονησιώτης, μέλος του ΚΚΕ του οποίου παρέμεινε ως το τέλος της ζωής του. Ο Β. Λιάρος σπουδάζει στη Νομική Σχολή την περίοδο της χούντας και τον Αύγουστο του 1973 συλλαμβάνεται για τη δράση του και κρατείται για μήνες στην Ασφάλεια, πράγμα που επιδεινώνει την επιβαρυμένη του υγεία. Μετά τη μεταπολίτευση γίνεται μέλος του ΚΚΕ στην Οργάνωση των Δικηγόρων.
Στα Γράμματα εμφανίστηκε το 1967, με την έκδοση ενός μικρού δοκιμίου για τον Κ. Γ. Καρυωτάκη. Το 1983 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΕΤΝΕΜ (ιδρυτής του ήταν ο Θάνος Μικρούτσικος) το βιβλίο του «Εμπάργκο - Ποιήματα», το οποίο περιλαμβάνει και το εμβληματικό ποίημα «Πρωινό τσιγάρο», αφιερωμένο στη μνήμη του πρόωρα χαμένου Μάνου Λοΐζου: «Αδειοι οι δρόμοι δε φάνηκε ψυχή / και το φεγγάρι μόλις χάθηκε στη Δύση / και γω σε γυρεύω σαν μοιραία λύση / και σαν Ανατολή».

Ζώσα ποίηση δεμένη με τη ζωή και τους αγώνες του λαού

Οι στίχοι του - ζώσα ποίηση γραμμένη για τη ζωή με τους αγώνες και τις προσδοκίες της, για τον άνθρωπο και τα όνειρά του, για την ομορφιά και για τον έρωτα, ενέπνευσαν τους σημαντικότερους συνθέτες μας, όπως Θάνος Μικρούτσικος, Μάριος Τόκας, Μίλτος Πασχαλίδης, Σωκράτης Μάλαμας, Μπάμπης Στόκας, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Δημήτρης Ζερβουδάκης, Νότης Μαυρουδής, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας, Χρήστος Θηβαίος, Φίλιππος Πλιάτσικας, Σταμάτης Μεσημέρης, Χριστόφορος Κροκίδης, Δημήτρης Ψαρράς. Εκτός από τις ερμηνείες των τραγουδοποιών χαρακτηριστικές είναι και οι ερμηνείες των Δημήτρη Μητροπάνου, Μαρίας Δημητριάδη, Μανώλη Μητσιά, Χαρούλας Αλεξίου, Γιώργου Νταλάρα, Μελίνας Κανά, Ελευθερίας Αρβανιτάκη, κ.ά.
Ποιος δεν τραγούδησε την Πιρόγα«Το καραβάνι τρέχει μες στη σκόνη και την τρελή σου κυνηγάει σκιά πώς να ημερέψει ο νους μ΄ ένα σεντόνι πώς να δεθεί η Μεσόγειος με σχοινιά αγάπη που σε λέγαμ΄ Αντιγόνη. Ποια νυχτωδία το φως σου έχει πάρει και σε ποιο γαλαξία να σε βρω εδώ είναι Αττική φαιό νταμάρι κι εγώ ένα πεδίο βολής φτηνό που ασκούνται βρίζοντας ξένοι φαντάροι»...
Ακούγοντας ξανά και ξανά τα τραγούδια που έγραψε, διαβάζοντας ξανά τους στίχους του, μπορεί να διακρίνει κανείς ότι και με τα πιο απλά υλικά των στίχων του ο Αλκαίου έκανε τέχνη και μας θυμίζει αυτό που έχει πει ένας άλλος θεράπων της γλώσσας και της ψυχής, ο Γ. Χειμωνάς ότι δηλαδή «ο σκοπός της Τέχνης είναι ένα πράγμα πάρα πολύ συγκεκριμένο. Η Τέχνη είναι για να παίρνει στα χέρια της το ανεκπλήρωτο όραμα του ανθρώπου... «Πώς η ανάγκη γίνεται ιστορία/ πώς η ιστορία γίνεται σιωπή/ τι με κοιτάζεις Ρόζα μουδιασμένο/ συγχώρα με που δεν καταλαβαίνω/ τι λένε τα κομπιούτερς κι οι αριθμοί»... «Η Τέχνη είναι για να παίρνει στα χέρια της αυτήν την αθεράπευτη στέρηση του ανθρώπου, να τη δουλεύει και να την επιστρέφει πάλι στους ανθρώπους».
«Το μπάντζο σφίγγανε στα χέρια οι μιγάδες / δέκα ρεπόρτερ καταγράφαν τα συμβάντα /πριν στο χορό τους μας τραβήξουν οι μαινάδες/ οι ανεμώνες μας βρεθήκαν μείον σαράντα. Πού πας χλομός καλέ μου Μιγκέλ/ γέμισε ο τόπος κίτρινες τουλίπες /και στην πλατεία Χόρχε ντ΄ Αλβαράδο/ περιπολούν δεινόσαυροι και γύπες. Ο σεισμολόγοι στο Παλάσιο Νασιονάλ/ τα βάζανε με τους κρατήρες της Σάντα Αννα/ φοράς σομπρέρο κι έχεις πρόσωπο οβάλ /κι ούτε που πρόλαβες να παίξεις στην αλάνα. Πού πας γυμνός καλέ μου Μιγκέλ/ γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας/ τις τεφροδόχους κλείσαν σε κρυφή σπηλιά/ και μας πουλάν ενέσεις ευθυμίας» (Στίχοι: Αλκης Αλκαίος. Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος. Ερμηνευτές 1.Μαρία Δημητριάδη - 2.Υπόγεια Ρεύματα).
Η ποίηση έχει την ανάγκη και τη δύναμη να χτυπάει την πόρτα του παρόντος κυοφορώντας πάντα τα σημάδια μελλοντικών εικόνων.
«Όλα ή τίποτα του δρόμου μας το ρίσκο, κι όλα στο τίποτα θαρρώ τώρα τα βρίσκω. Μα στη ζωή κάθε στιγμή τέλος κι αρχή, κάτι θα βρούμε σαν ταξί μεσ΄ τη βροχή. Μου 'πες να γράψω ένα αιμάτινο τραγούδι μα ποιο τραγούδι αναπληρώνει τη ζωή; Περνώ στ΄ αυτί σου ένα κόκκινο λουλούδι για να σου πει τι λέει του ανέμου η πνοή» μελοποίησε και τραγούδησε ο Διονύσης Τσακνής με την Ασπασία Στρατηγού.
Ήταν το 1999, τότε που τρεις σπουδαίοι καλλιτέχνες - απόντες σήμερα και οι τρεις - ένωσαν τη φωνή τους και μας έδωσαν τραγούδια λαϊκά, του κεφιού και της παρέας, σμιλεμένα με το λόγο του Αλκη Αλκαίου, τις νότες του Μάριου Τόκα και την ανόθευτη φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου. Ο λόγος για το δίσκο «Εντελβάις», μια δουλειά που δημιουργήθηκε «με πολλή αγάπη», όπως είχε πει ο Δημήτρης Μητροπάνος. Τραγούδια με έντονη τη σφραγίδα του ζεϊμπέκικου, όπως το «Κιφ» και το «Σαββατόβραδο», αλλά και άλλων λαϊκών ρυθμών, συνέθεσαν αυτήν την τριμερή, ατμοσφαιρική συνεργασία. Μια συνεργασία, που όπως είχε πει τότε ο Μ. Τόκας «με κάνει να νιώθω άνθρωπος. Όλα τα τραγούδια γράφτηκαν αντικριστά με τον Αλκη Αλκαίο και τον Δημήτρη Μητροπάνο. Πήρα πολλά από τον Αλκη. Ο Μητροπάνος μας έδωσε την ψυχή του. Του είμαστε ευγνώμονες».
Ποιητικά σύμβολα γεννημένα στο παρελθόν αναγνωρίζουν καινούρια πάντα μηνύματα. Αδέσμευτα και οικουμενικά τα ποιητικά μηνύματα εξελίσσονται με κάθε ανάγνωση, σε κάθε εποχή, μέσα σε νέες ή διαφορετικές συνθήκες από εκείνες που ενέπνευσαν, που επηρέασαν τους φορείς, τους οραματιστές της ζωής, τους ποιητές των τραγουδιών.
«Όσοι με το Χάρο γίναν φίλοι/με τσιγάρο φεύγουνε στα χείλη/ στα τρελά τους όνειρα δοσμένοι/ πάντα γελαστοί, πάντα γελαστοί πάντα γελαστοί και γελασμένοι. Όσοι με το Χάρο γίναν φίλοι/ με τσιγάρο φεύγουνε στα χείλη/ στα τρελά τους όνειρα δοσμένοι/ πάντα γελαστοί, πάντα γελαστοί πάντα γελαστοί και γελασμένοι».
Αυτός ήταν ο Αλκης Αλκαίος όπως τον γνωρίσαμε μέσα από τους στίχους του. Ας τον αποχαιρετήσουμε με έναν δικό του πάλι στίχο:
«Πάρε τη ζωή στα δυο σου χέρια/ τις γροθιές σου χτύπα στα μαχαίρια/ θα 'φευγαν τα σύννεφα φαντάσου/ αν κουνούσες λίγο τα φτερά σου. Πουλί σε δέντρο αρχοντικό παλιό τραγούδι λέει/ αυτός που όλα τα 'χασε ματώνει μα δεν κλαίει/ αν δε φυσήξει ο άνεμος το φύλλο δε σαλεύει/ αν δε θυμώσει η θάλασσα το κύμα δε χορεύει».

Σ.Α

«ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ»  16-12-2012

Αφιέρωμα στον Άλκη Αλκαίο

Ένα μικρό αφιέρωμα στον Άλκη Αλκαίο για να μην ξεχνάμε ...

Οι 265 «ωραίοι ως Έλληνες» μετανάστες!

Όχι, δεν έπαθα κρίση μανιχαϊσμού. Δε γλιστράω στη γλίτσα της επικοινωνιακής φιλανθρωπίας των ημερών οπότε, κοντά σαράντα χρόνια δημοσιογράφος τώρα, κουράστηκα κι αηδίασα να βλέπω τη φτώχεια και την ανημπόρια στις δόξες τους. Αυτή η εμπορευματοποιημένη κακοήθης σχεδόν αλληλεγγύη, ο... πόνος των θυτών για τα θύματα (όσοι προσφέρουν εντός εκτός εορτών και συνήθως απ' το καθόλου περίσσευμά τους, δε βγάζουν μήτε δελτία Τύπου, μήτε εικόνα επίσκεψης στη διπλανή κόλαση, μήτε συχαρίκια δέχονται, που πατάνε στη λάσπη της καταρρακωμένης ανθρώπινης αξιοπρέπειας) περισσεύει στο χώρο του καθημερινού θεάματος. Όμως, πήρα ένα δώρο αυτές τις μέρες τόσο φρέσκο, τόσο ωραίο, από τόσο γενναία και σκεπτόμενα παιδιά, που δεν αντέχω να μην τους γυρίσω πίσω το χώρο της στήλης μου. Ήρθε ως επιστολή. Δημόσια. Πρωτοσέλιδη στον «Ριζοσπάστη». Όχι απ' αυτές που ως αθώες παιδικές ευχές φτάνουν στον Αϊ - Βασίλη. Ήρθε ως ετυμηγορία. Ως καταδίκη αν τολμήσεις να την αγνοήσεις. Ως εντολή και προτροπή σε εκπλήρωση καθήκοντος. Κι όταν τα παιδιά στέλνουν τέτοια γράμματα, τότε το σχολείο της ζωής και το ικρίωμα της πολιτικής δε συγχωρνάνε λάθος στην ανάγνωση. Δεν παίρνει σαρδάμ το γράμμα των 265 Ελληνόπουλων μαθητών μεταναστών από τη Γερμανία, με περιεχόμενο την αντίσταση στο ολοζώντανο βαμπίρ της χρυσαυγίτικης αναίρεσης του ανθρώπου. Γιατί αυτό είναι το αποτέλεσμα του φασιστοναζισμού, να κατεβάζει τον άνθρωπο απ' το ύψος του πολιτικού ζώου στο επίπεδο του κτήνους, αναιρώντας τον ολοκληρωτικά ως έλλογο ον. Ψάξτε την επιστολή. Διαδώστε την. Σκορπίστε πραγματική ανακούφιση και παρηγορία, ουσιαστική χαρά κι αισιοδοξία, μήνυμα έμπρακτης ελπίδας για το αύριο. Γιατί αυτό το μήνυμα, που στο τέλος της κάθε ημερολογιακής χρονιάς εκφράζεται ως τελετουργική ανάγκη, η καπιταλιστική αγορά το μετατρέπει δυστυχώς σε αγοραστικό πογκρόμ.

Αυτά τα μειράκια, τα κοριτσόπουλα και τα παλικαρόπουλα, που βλέπουν τους γονείς τους να σκύβουν και να κοπιάζουν, να μοχθούν και να διαθέτουν την ικμάδα τους στις φάμπρικες και στα εστιατόρια, στα μικρομάγαζα και τις οικογενειακές επιχειρήσεις της γειτονιάς στη Γερμανία, τα «γκασταρμπαϊτεράκια», ξέρουν. Ξέρουν και γιατί εκπατρίστηκαν και πώς τους απειλεί κι εκεί, όπως τώρα εδώ τους «άλλους», τους «ξένους», ο φασισμός. Γιατί πρέπει να έχουν διπλό μπόι, ανάστημα γίγαντα ενήλικα, για να βρίσκονται αντιμέτωπα με τα κτήνη εκεί, που τώρα εφορμούν εναντίον τους με τον αέρα στα πανιά της... αδελφικής ελληνικής χρυσαυγίτικης φονικής ασχήμιας. Είναι πικρό και σύνηθες στον πολιτισμένο καπιταλιστικό κόσμο μας να λαμβάνει θηριώδη δημοσιότητα η επιστολή του κυρίου χ ψ βουλευτή - πολιτευτή, που αλλάζει κόμμα και γνώμη και ξεφουρνίζει σε μερικές αράδες τα λερωμένα τ' άπλυτα πρότερων επιλογών. Είναι ντροπή όμως για κάθε κομμουνιστή, αριστερό, δημοκράτη, άνθρωπο με τσίπα έστω, να καταπιεί και να καταχωνιάσει, να αδιαφορήσει ή να ξεχάσει πως υπάρχουν παιδιά στο στόμα του λύκου που τα βάζουν με το λύκο. Είναι η γερή καλή σπορά που θεριεύει ανάμεσα σε ζιζανοχώραφα των καιρών, σε δηλητηριασμένα από πολιτικά φυτοφάρμακα εδάφη της λυκοσυμμαχίας τα 265 άγουρα. Δεν πάνε σχολείο απλώς, αυτά τα παιδιά των μεταναστών στη Γερμανία του 21ου αιώνα. Ε ί ν α ι σχολείο. Καθόλου κρυφό. Λαμπερό και δύσκολο. Που αντριεύει και θεριεύει με το χνότο του φασίστα, με το ρατσιστικό μαχαίρι στο λαιμό και τη ναζιστική απειλή του εμπρησμού των γονεϊκών μόχθων. Έχουν μάθει και διδάσκουν συνάμα, πως το εργαλείο - μόρφωμα, εδώ χρυσαυγή, εκεί όπως και να ειπωθεί το ίδιο πάντα και παντού είναι, γίνεται ταξικό όπλο εναντίον τους με άλλοθι τη φυλή, το χρώμα, την καταγωγή, τη θρησκεία, τη μίζερη ζωή.

Οποιος θέλει να αισθανθεί πλούσιος και σίγουρος γιατί δανείστηκε η χώρα με δόσεις καμιά πενηνταριά δισ., με γεια του με χαρά του. Οποιος όμως είναι πράγματι κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικά περιούσιος, κοιτάει το γράμμα των παιδιών και γίνεται πιο δυνατός, ικανός να γράφει, κι όχι να υφίσταται, Ιστορία. Ευχαριστούμε που υπάρχετε, νέοι και νέες μας.

ΥΓ: Λυπάμαι βαθιά που το γράμμα σας, παιδιά από τη Γερμανία, δεν έφτασε εγκαίρως στα μάτια των ηλικιωμένων κάπου στο λεκανοπέδιο της Αττικής. Εκείνος 92, εκείνη στα 80. Άρρωστοι και φτωχοί, εξαρτημένοι απ' τα παιδιά τους. Πήρε ο παππούς ένα πιστόλι απομεινάρι του πολέμου του '40, τη σκότωσε κι αυτοκτόνησε. Για να μη βαραίνουν άλλο τα παιδιά και τα εγγόνια τους σε δύσκολους καιρούς. Σ' αυτήν την ηλικία, σ' αυτήν τη συγκυρία, μ' αυτήν την περηφάνια, αν σας είχαν διαβάσει θα είχαν ζήσει θέλω να θαρρώ. Θα ήξεραν ότι τα παιδιά τους αντέχουν να παλεύουν. Γιατί αξιοθαύμαστη νιότη δεν πάει μαζί με αξιολύπητα γηρατειά.

Της Λιάνας ΚΑΝΕΛΛΗ

«ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» 16-12-2012