Γεια σου δάσκαλε...

RIZOSPASTIS

Οι πρωτόγνωρες συνθήκες που βιώνουμε στην κοινωνία και στην Εκπαίδευση επιδρούν αποφασιστικά στην ψυχολογία των παιδιών, διαμορφώνουν στάσεις ζωής. Ο ρόλος των παιδαγωγών, ιδιαίτερα των πρωτοπόρων αγωνιστών, αυτήν την περίοδο δεν ακυρώνεται, δεν αναστέλλεται. Αντιθέτως, γίνεται ακόμα πιο ουσιαστικός.

Η αστική τάξη, η κυβέρνηση και τα κόμματά της διαθέτουν ανεξάντλητα μέσα για να «μιλούν» στο λαό και τη νεολαία, να τρομοκρατούν, να χειραγωγούν τη λαϊκή συνείδηση με τα ιδεολογήματα περί «εθνικής ομοψυχίας», πως δήθεν «όλοι μαζί πρέπει να βάλουμε πλάτη για να περάσουν τα δύσκολα». Ομως, και οι εκπαιδευτικοί έχουμε το «προνόμιο» να απευθυνόμαστε σε εκατοντάδες χιλιάδες μαθητές και τις οικογένειές τους, ακόμα και με κλειστά σχολεία. Με τη στάση μας μπορούμε να συμβάλουμε θετικά στη διαπαιδαγώγηση και την υποστήριξη των μαθητών με όλα τα μέσα. Είναι κρίσιμο, λοιπόν, τα μέσα που έχουμε στα χέρια μας να αξιοποιηθούν δημιουργικά στον αγώνα που δίνει ο λαός μας να μείνει όρθιος.

Και εξ αποστάσεως το «μάθημα » αρχίζει από Α : Αντίσταση - Αγώνας - Αξιοπρέπεια

Μάθημα δεν είναι μόνο η επανάληψη και η εμπέδωση της ύλης, να ολοκληρώσουμε π.χ. τα κλάσματα, να μάθουμε τις αντωνυμίες και να κάνουμε επανάληψη στα κεφάλαια της Ιστορίας. Μαζί με αυτά, που είναι πολύ αναγκαία, μάθημα είναι και το καθημερινό «παρών» που δίνουμε στις αγωνίες, στα άγχη και τα αδιέξοδα που βιώνουν οι οικογένειες των μαθητών μας, μαζί τους κι εμείς.
Ο εκπαιδευτικός, εάν το θελήσει, μπορεί να αξιοποιήσει τα επιστημονικά και παιδαγωγικά του «όπλα» ώστε να εμπνεύσει τους μαθητές, να καλλιεργήσει την αλληλεγγύη, να στηρίξει τα παιδιά για να μη συνηθίζουν τον εγκλεισμό, την απομόνωση και την ατομική στάση ζωής. Είναι δική μας ευθύνη να διδάξουμε πως είναι άλλο πράγμα να αντέχω, να είμαι υπομονετικός, να έχω αυτοπειθαρχία και είναι άλλο πράγμα να συνηθίζω, να παραδίνομαι και να σκύβω το κεφάλι.

Υπερασπιζόμαστε τον εκπαιδευτικό μας ρόλο κάτω από όλες τις συνθήκες

Παλεύουμε για την υπεράσπιση του μορφωτικού αγαθού που πρέπει να εξασφαλίζεται δημόσια, δωρεάν, καθολικά, για όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως φύλου, καταγωγής, θρησκείας και οικονομικής δυνατότητας. Η ταξική διαφοροποίηση και η ανισοτιμία, που υπάρχουν στο DNA της σημερινής κοινωνίας και του σχολείου της, αντικειμενικά οξύνονται σε συνθήκες αναγκαστικής αναστολής λειτουργίας της Εκπαίδευσης. Δεν επιτρέπουμε να αφεθεί στη μοίρα του κανένας μαθητής. Απαιτούμε από το δημόσιο σχολείο αυτό να το διασφαλίζει.
Δεν επιτρέπουμε να παραδοθεί το μονοπώλιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην ιδιωτική Εκπαίδευση, στα φροντιστήρια και τις διάφορες ιδιωτικές - επιχειρηματικές πρωτοβουλίες (π.χ. Περιφέρεια Αττικής σε συνεργασία με ιδιωτική εταιρεία εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ίδρυμα «Νιάρχος» κ.ά.).
Δίνουμε μάχη για να μπει φρένο στην παραπέρα ιδιωτικοποίηση της Εκπαίδευσης, να κλείσουμε την πόρτα στους κάθε λογής χορηγούς και εμπόρους της Παιδείας. Η κυβέρνηση σήμερα τους ανοίγει την πόρτα δήθεν για να βοηθήσουν «αφιλοκερδώς», διαφημίζοντας την εκπαιδευτικά αμφίβολη πραμάτεια τους, ώστε αύριο να τρυγήσουν πελατεία.

Οι πρωτοπόροι, οι ριζοσπάστες εκπαιδευτικοί, οι αγωνιστές του ταξικού κινήματος δίνουμε τη μάχη στην πρώτη γραμμή με όλα τα μέσα

Γνωρίζουμε καλά, δεν υποτιμάμε, τους υπαρκτούς κινδύνους που υπάρχουν. Γνωρίζουμε καλά ότι η κανονική, διά ζώσης, εκπαίδευση δεν μπορεί να υποκατασταθεί από την εξ αποστάσεως . Η παιδαγωγική σχέση που διαμορφώνεται μέσα και έξω από τη σχολική τάξη, όπως και κάθε άλλη ανθρώπινη σχέση, δεν μπορεί να αντικατασταθεί από τεχνολογικά μέσα. Τα τεχνολογικά μέσα και εν προκειμένω οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, το διαδίκτυο, οι διάφορες εκπαιδευτικές εφαρμογές, μόνο επικουρικά μπορούν να αξιοποιούνται στην Εκπαίδευση και αναλόγως με την ηλικία των μαθητών. Ούτε δαιμονοποιούμε ούτε στεκόμαστε με δέος απέναντι στα τεχνολογικά μέσα. Εχουν και αυτά το ρόλο τους, ο οποίος σε καμία περίπτωση δεν είναι η αντικατάσταση της φυσικής παρουσίας των εκπαιδευτικών όλων των ειδικοτήτων ακόμα και στην πιο απομακρυσμένη περιοχή της χώρας. Στις συνθήκες που βιώνουμε, τα τεχνολογικά μέσα και οι διάφορες εκπαιδευτικές εφαρμογές, αντικειμενικά, είναι το μοναδικό «παράθυρο» επικοινωνίας με τους μαθητές μας. Αυτό δεν θέλει και πολλή ανάλυση.
Ορισμένες φωνές που ακούγονταν για «καμία συμμετοχή στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση» απορρίφθηκαν από τους συναδέλφους. Οδηγούσαν, ακόμα και αν δεν ήταν αυτή η στόχευσή τους, στην εθελοντική απομόνωση των εκπαιδευτικών από τους μαθητές. Πιστεύει κανείς στα σοβαρά ότι οι αστικοί σχεδιασμοί στην Εκπαίδευση μπορούν να ανακοπούν... πολεμώντας απλά τις εκπαιδευτικές πλατφόρμες; Η μάχη πρέπει να δοθεί στα κύρια και ουσιαστικά ζητήματα και όχι στα επιμέρους.
Η αστική τάξη είναι δεδομένο ότι θα αξιοποιήσει την περίοδο που διανύουμε για να δυναμώσει την επίθεση στους εργαζόμενους. Στο πλαίσιο αυτό θα επιδιώξουν να προωθήσουν και αντιεκπαιδευτικά μέτρα. Η κυβέρνηση, τα αστικά κόμματα, η ΕΕ και οι επιχειρηματικοί όμιλοι προετοιμάζουν το έδαφος για τον αντιλαϊκό οδοστρωτήρα της «επόμενης μέρας». Οι εργαζόμενοι, που έχουν ήδη πληρώσει τα βάρη της προηγούμενης κρίσης, που πληρώνουν με την ίδια τους τη ζωή τη σημερινή πανδημία, θα κληθούν την «επόμενη μέρα» να πληρώσουν τη νέα κρίση, με νέα σκληρά μέτρα. Αυτό δεν θα το δεχτούμε!
Με τη στάση και τη δράση μας, σήμερα, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για να αντιμετωπίσουμε την επίθεση με καλύτερους όρους, να θέσουμε στο επίκεντρο τις δικές μας ανάγκες. Με ηθικό πλεονέκτημα, με ενότητα εντός του κλάδου, με ισχυρά σωματεία και φυσικά με συμμαχίες μέσα στην κοινωνία, υπερασπιζόμαστε τα εργασιακά και μορφωτικά δικαιώματα.

Καμία αυταπάτη, καμία αναμονή

Η κυβέρνηση και το υπουργείο Παιδείας υποκριτικά δίνουν «συγχαρητήρια» στους εκπαιδευτικούς που «στέκονται στο ύψος τους», όπως μας λένε. Το φιλί τους είναι σαν του Ιούδα (μέρες που είναι). Απόδειξη γι' αυτό είναι η πρόθεση της κυβέρνησης να φέρει στη Βουλή προς ψήφιση πολυνομοσχέδιο για την Παιδεία (βάση του 10, «τράπεζα θεμάτων», αντιεκπαιδευτική αξιολόγηση σχολικών μονάδων και εκπαιδευτικών, αντιδραστικές αλλαγές στη δομή και το περιεχόμενο της Εκπαίδευσης) εν μέσω πανδημίας και με κλειστά σχολεία. Ζήλεψαν τη δόξα του ΣΥΡΙΖΑ που Πρωτοχρονιά ψήφισε το νόμο για τους αναπληρωτές και Πάσχα το νόμο για το Λύκειο.
Δεν έχουμε καμία εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση της ΝΔ και σε καμία άλλη αστική κυβέρνηση. Το μόνο που τους νοιάζει τελικά είναι να ενισχύουν με τεράστια οικονομικά πακέτα τους επιχειρηματικούς ομίλους. Δεν δίνουν ούτε ένα ευρώ για τη στήριξη του δημόσιου σχολείου. Προτιμούν την αυτογελοιοποίηση, όπως έγινε με τις αλλεπάλληλες και αλληλοαναιρούμενες οδηγίες για τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό στα σχολεία, από το να ικανοποιήσουν τα αιτήματα των εκπαιδευτικών σωματείων.

Στο βάθος των γεγονότων αχνοφαίνεται η προοπτική

Υπάρχει και η αισιόδοξη πλευρά των εξελίξεων. Είναι η ίδια η πραγματικότητα (πάντα πεισματάρα) που ξεδιαλύνει αυταπάτες, καταρρίπτει μύθους και δημιουργεί προϋποθέσεις να δούμε αλήθειες που ήταν πριν πιο δυσδιάκριτες. Η ίδια η πραγματικότητα ξεγυμνώνει αυτές τις μέρες μια σειρά από αστικά ιδεολογήματα «πρώτης γραμμής» και στο χώρο της Εκπαίδευσης.

• Το «αυτόνομο και διαφοροποιημένο σχολείο», που διαφημίζουν εδώ και χρόνια όλες οι κυβερνήσεις, το σχολείο που πρέπει να είναι «απαλλαγμένο από τον σφιχτό εναγκαλισμό του κράτους» εν μέσω πανδημίας δεν μπορεί να εξασφαλίσει ούτε ένα δωρεάν τάμπλετ για τους μαθητές του. Στην πρώτη απόπειρα του υπουργείου να συγκεντρώσει ακόμα και τα στοιχεία των ελλείψεων δημιουργήθηκε αλαλούμ.
• Η «εμπλοκή των φορέων της Τοπικής Διοίκησης στην Εκπαίδευση», οι περίφημοι «χορηγοί» και οι άλλες ιστορίες με δράκους μετατρέπονται σε καρικατούρες. Κανένα ουσιαστικό ζήτημα δεν μπορούν να λύσουν σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες του σχολείου, σε συνθήκες που απαιτούνται άμεσες, κεντρικού χαρακτήρα, παρεμβάσεις.
• Η «δημοσιονομική στενότητα», τα «άδεια κρατικά ταμεία», που είναι η μόνιμη επωδός όλων των κυβερνήσεων απέναντι σε κάθε διεκδίκηση των εκπαιδευτικών σωματείων, παύουν ως διά μαγείας να υπάρχουν όταν αιτούντες είναι οι καναλάρχες, οι κλινικάρχες, οι μεγαλοεργολάβοι και οι βιομήχανοι.
• Οι «τεμπέληδες» και «χαραμοφάηδες» εκπαιδευτικοί στη «μόνη χώρα στον κόσμο όπου δεν υπάρχει αξιολόγηση» είναι τελικά αυτοί που καταφέρνουν χωρίς μέσα και στήριξη να κρατάνε το σχολείο όρθιο, ανοιχτό για όλα τα παιδιά κάτω από όλες τις συνθήκες.

Η κατάσταση που σήμερα βιώνουμε φανερώνει, μεταξύ πολλών άλλων, ότι σε συνθήκες κρίσης το αστικό σχολείο «κρασάρει», βγάζει στην οθόνη «προσωρινά μη διαθέσιμο». Δείχνει τον πιο σκληρό, ταξικό του πρόσωπο. Στο βάθος της σημερινής δυστοπίας προβάλλει η ανάγκη για ριζικές ανατροπές στην οικονομία και την κοινωνία, ως προϋποθέσεις για την ύπαρξη ενός ριζικά διαφορετικού σχολείου, Σύγχρονης Γενικής Παιδείας, ενιαίου, πραγματικά δημόσιου και δωρεάν για όλους τους μαθητές, ενός σχολείου που σαν μια γροθιά θα μπορεί να ξεπερνά δυσκολίες και σύγχρονες προκλήσεις. Ενα σχολείο που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές μορφωτικές ανάγκες των νέων ανθρώπων.

Αντί επιλόγου

Με ανυπομονησία περιμένουμε τη μέρα που θα ανοίξουν και πάλι τα σχολεία. Δεν θα αργήσουμε να βρεθούμε και πάλι στο φυσικό μας χώρο, δίπλα στους μαθητές και στους συναδέλφους μας. Η γλυκιά παιδική φωνή που θα ακούμε να ψιθυρίζει «μαμά αυτή είναι η κυρία μου», το περήφανο «γεια σου δάσκαλε» που θα συνεχίσουμε να ακούμε στο σχολείο, στη γειτονιά, στο δρόμο που περπατάμε, μπορεί να σημαίνει αύριο πολύ περισσότερα από ό,τι σήμαινε χτες. Είναι στο χέρι μας να έρθουν πιο κοντά οι αγωνίες των λαϊκών οικογενειών για τη μόρφωση των παιδιών τους με τους αγώνες και τις διεκδικήσεις του εκπαιδευτικού κινήματος για μόνιμη και σταθερή δουλειά, για μονιμοποίηση όλων των αναπληρωτών, για αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν Παιδεία, με χρηματοδότηση στο ύψος των πραγματικών αναγκών, για μείωση του αριθμού μαθητών ανά τάξη, για ένα σχολείο που θα μορφώνει ολόπλευρα. Αυτή, νομίζουμε, είναι η πιο αισιόδοξη προοπτική απέναντι στο ζοφερό τοπίο που έχει διαμορφωθεί.
Ηδη έχουμε ανοίξει νέους δρόμους...

Σπύρος ΜΑΡΙΝΗΣ
Δάσκαλος, μέλος του ΔΣ της ΔΟΕ, εκλεγμένος με την «Αγωνιστική Συσπείρωση Εκπαιδευτικών»

 

"ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ", 18-19 Απριλίου 2020

Η αφίσα και το μήνυμα της IBBY για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 2020

Η αφίσα της ΙΒΒΥ για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 2020 αναρτήθηκε από το ελληνικό τμήμα της διεθνούς οργάνωσης. Τυπώθηκε και διανέμεται με τη φροντίδα των Εκδόσεων Πατάκη 

Το 2020 υπεύθυνο για το υλικό του εορτασμού είναι το Τμήμα της Σλοβενίας (Slovenská sekcia IBBY). Το φετινό μήνυμα γράφτηκε από τον Σλοβένο συγγραφέα Peter Svetina*, μεταφράστηκε στα ελληνικά, όπως κάθε χρόνο, από τη συγγραφέα Λότη Πέτροβιτς ενώ η αφίσα φιλοτεχνήθηκε από τον Σλοβένο εικονογράφο Damijan Stepančič**.

Το υπέροχο μήνυμα του Peter Sventina:

“Εκεί που μένω, οι θάμνοι πρασινίζουν αργά τον Απρίλη ή νωρίς τον Μάη και σύντομα γεμίζουν με κουκούλια από πεταλούδες. Αυτά τα κουκούλια μοιάζουν με μπαλίτσες από βαμβάκι ή με κουφέτα και οι νύμφες τους καταβροχθίζουν φύλλο το φύλλο μέχρι που οι θάμνοι απογυμνώνονται. Όταν όμως οι νύμφες γίνουν πεταλούδες και πετάξουν, οι θάμνοι δεν είναι κατεστραμμένοι. Καθώς πλησιάζει το καλοκαίρι, ξαναγίνονται πράσινοι πάλι και πάλι.

Έτσι μοιάζει ο συγγραφέας, έτσι μοιάζει ο ποιητής. Κατασπαράζονται, μένουν κατάστεγνοι από ιστορίες και ποιήματα, που, όταν ολοκληρωθούν, πετούν μακριά, μπαίνουν μέσα σε βιβλία και βρίσκουν τους αναγνώστες τους. Αυτό γίνεται πάλι και πάλι.

Και τι συμβαίνει ν΄εκείνα τα ποιήματα και τις ιστορίες;

Ξέρω ένα αγόρι που έπρεπε να κάνει κάποια εγχείρηση στο μάτι του. Για δύο εβδομάδες μετά την εγχείρηση, έπρεπε να ξαπλώνει μόνο από τη δεξιά πλευρά και μετά δεν έπρεπε να διαβάζει τίποτα για έναν μήνα. Όταν γελικά ξαναπήρε στα χέρια του ένα βιβλία έπειτα από ενάμισημήνα, ένιωσε σαν να κατάπινε λέξεις μ’ ένα κουτάλι από μια γαβάθα. Σαν να τις έτρωγε. Πραγματικά τις έτρωγε.

Ξέρω κι ένα κορίτσι που, όταν μεγάλωσε, έγινε δασκάλα. Μου είπε: “Τα παιδιά που οι γονείς τους δεν τους διάβασαν παραμύθια έχουν στερηθεί κάτι σημαντικό”.

Οι λέξεις στα ποιήματα και στις ιστορίες είναι τροφή. Όχι τροφή για το σώμα, όχι τροφή που μπορεί να γεμίσει το στομάχι σου. Τροφή όμως για το πνεύμα και τροφή για την ψυχή.

Όταν πεινάει κάποιος ή διψάει, το στομάχι του γουργουρίζει και το στόμα του στεγνώνει. Οι πεινασμένοι γυρεύουν να φάνε κάτι, ένα κομμάτι ψωμί, ένα πιάτο ρύζι ή δημητριακά, λίγο ψάρι ή μια μπανάνα. Όσο περισσότερο πεινούν, τόσο στενεύει ο οπτικός τους ορίζοντας, ώσπου παύουν να βλέπουν ό,τι δεν είναι τροφή για να τους χορτάσει.

Η πείνα για λέξεις εκδηλώνεται διαφορετικά. Μοιάζει με θλίψη, με λήθη, με αυθάδεια. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από τέτοιου είδους πείνα δε νιώθουν πως η ψυχή τους τρέμει από το κρύο κι ότι προσπερνούν τους εαυτούς τους χωρίς να το προσέχουν. Ένα μέρος του κόσμου τους εξαφανίζεται χωρίς να το γνωρίζουν.

Αυτού του είδους η πείνα χορταίνεται με ποίηση και ιστορίες.

Υπάρχει όμως ελπίδα για όσους δεν έχουν ποτέ αφεθεί ν’ απολαύσουν  τις λέξεις, για να χορτάσουν αυτή την πείνα;

Υπάρχει! Το αγόρι που είπαμε διαβάζει κάθε μέρα. Το κορίτσι έγινε δασκάλα και διαβάζει στους μαθητές της. Κάθε Παρασκευή. Κάθε βδομάδα. Αν κάποια φορά το ξεχάσει, της το θυμίζουν τα παιδιά.

Και τι γίνεται με τον συγγραφέα και τον ποιητή; Καθώς έρχεται το καλοκαίρι, θα πρασινίσουν πάλι. Και πάλι θα στεγνώσουν από ιστορίες και ποιήματα, που θα πετάξουν μακριά προς κάθε κατεύθυνση. Πάλι και πάλι.”

* Ο Peter Svetina γεννήθηκε το 1970 στη Λιουμπλιάνα της Σλοβενίας. Το 1995 τέλειωσε τις σπουδές του στην Σλοβένικη Γλώσσα και έκανε διατριβή πάνω στην παλαιά Σλοβενική Ποίηση το 2001 στο Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνα. Είναι αναπληρωτής καθηγητής για τη σλαβική λογοτεχνία στο Ινστιτούτο Σλαβικών Γλωσσών στο Πανεπιστήμιο Alpen-Adria στο Κλάνγκεφουρτ στην Καρινθία της Αυστρίας. Γράφει για παιδιά, νέους και ενήλικες, αλλά το έργο του συχνά διασχίζει τα σύνορα μεταξύ διαφορετικών ακροατηρίων-στόχων και μπορεί να αναγνωστεί ως διηλικιακή λογοτεχνία-cross-over. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, Γερμανικά, Ισπανικά, Κορεάτικα, Πολωνικά, Λετονικά, Εσθονικά και Λιθουανικά. Έχει λάβει μερικά από τα πιο αναγνωρισμένα εθνικά και διεθνή βραβεία και είναι εξαιρετικά δημοφιλής μεταξύ κριτικών και αναγνωστών.

** Ο Damijan Stepančič γεννήθηκε το 1969 στην Λουμπλιάνα της Σλοβενίας. Αποφοίτησε από την Ακαδημία Καλών Τεχνών στη Λιουμπλιάνα το 1996 και το δημιουργικό του έργο εστιάζεται στην απεικόνιση παιδικών βιβλίων και περιοδικών. Συμπεριλήφθηκε στον τιμητικό κατάλογο της IBBY το 2010. Κέρδισε το βραβείο Levstik δύο φορές, το 2003 για το βιβλίο Leteči krožnik na our vrtu και το 2011 για το Zgodba o sidru.

Μικρό αποχαιρετιστήριο αφιέρωμα στο Μανόλη Γλέζο

Ένα μικρό αποχαιρετιστήριο αφιέρωμα στο Μανόλη Γλέζο.

Μικρό αποχαιρετιστήριο αφιέρωμα στην Άλκη Ζέη

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ αναδημοσιεύει κείμενο με τίτλο «Ένας δάσκαλος φέρνει την άνοιξη» που είχε γράψει η αγαπημένη και πολυμεταφρασμένη συγγραφέας για τη στήλη «ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ» του Πρακτορείου.

«Ένας δάσκαλος φέρνει την άνοιξη»

της Άλκης Ζέη

Όταν ήμουνα μικρή, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, τα σχολεία άνοιγαν την πρώτη Οκτωβρίου. Τις τελευταίες μέρες του Σεπτέμβρη που γυρίζαμε από την εξοχή περίμενα με ανυπομονησία ν' αρχίσει το σχολείο. Το αγαπούσα πολύ. Η μυρωδιά των καινούργιων βιβλίων, η διαδικασία του ντυσίματος με μπλε κόλλα και η άσπρη ετικέτα που κολλούσαμε για να γράψουμε όσο πιο καλλιγραφικά μπορούσαμε τον τίτλο του βιβλίου και το όνομά μας. Θυμάμαι με τι καμάρι έγραφα... Κοσμά και Δαμιανού, Κύρου Ανάβασις, της μαθητρίας Α΄ γυμνασίου Άλκης Ζέη. Δεν το πίστευα πως θα πήγαινα στο γυμνάσιο. Άσε που νόμιζα πως ο Κοσμάς και Δαμιανός είχανε γράψει την Κύρου Ανάβαση!

Στο γυμνάσιο! Ένιωθα μεγάλη πιά. Η αδελφή μου που ήδη πήγαινε στο γυμνάσιο, μου έλεγε με πολλή περηφάνεια πως είχανε πολλούς καθηγητές, έναν για κάθε μάθημα κι όχι μια δασκάλα για όλα όπως στο δημοτικό.

Εκεί, στην πρώτη γυμνασίου εκτός από τα τόσα θαυμαστά που συνέβαιναν γνώρισα και τη Ζώρζ Σαρή που γίναμε φίλες για μια ολόκληρη ζωή.

Το ίδιο το σχολείο που πήγαινα δεν το αγαπούσα. Η διευθύντρια ήτανε θαυμάστρια του Μεταξά και σε όλες τις τάξεις πλάι στον Χριστό κρεμόταν μια μεγάλη φωτογραφία του, που μας κοίταζε με γουρλωμένα μάτια μέσα από τα τεράστια γυαλιά του. Όμως, μαζί με τη Ζωρζ κι άλλα τρία κορίτσια είχαμε κάνει μια τόσο στενή παρέα που τίποτε δεν μπορούσε να τη διαλύσει. Ούτε καν ότι η Ζωρζ αγαπούσε τον Μεταξά γιατί της άρεσε η στολή νεολαίας και τα χρυσά αστέρια που της είχανε κολλήσει στους ώμους. Ήτανε πολύ όμορφη η Ζωρζ, είχε μια δυνατή φωνή και πολύ θάρρος. Έπαιρνε μέρος σε όλες τις γιορτές του σχολείου και πότε παρίστανε τον Ρήγα Φερραίο και πότε τον Ερμή. Με προστάτευε από τα μαλώματα της διευθύντριας επειδή στις εκθέσεις έγραφα τα δικά μου κι όχι τις τυποποιημένες φράσεις που μας έλεγε εκείνη σχετικά με την αποταμίευση και την αστυφιλία και άλλα τέτοια συγκλονιστικά.

Μια μικρή παρένθεση. Στην κατοχή η Ζωρζ ξέχασε τα χρυσά αστέρια, τον Μεταξά και τους βασιλιάδες και είμασταν μαζί στην Αντίσταση.

Είχαμε δύο καθηγήτριες, μια στα Αρχαία και μια στα Νέα Ελληνικά, που τις λατρεύαμε κι εύρισκαν τον μπελά τους από τη διευθύντρια γιατί μας φέρονταν φιλικά και δεν μας κρατούσαν σε απόσταση. Ώσπου τη μια, την πιο νέα, την έδιωξε γιατί μας υπερασπίστηκε όταν εκείνη μας κατσάδιασε άδικα. Παρ' όλα αυτά το αγαπούσαμε το σχολείο επειδή η φιλία μας ήταν τόσο δυνατή που δεν την αλλάζαμε με τίποτα.

Όταν οι γονείς μας, που ήταν πολύ δημοκρατικοί, θέλησαν να μας αλλάξουν σχολείο και σε μια διαφωνία με τη διευθύντρια μάς πήραν στη μέση της χρονιάς για να πάμε στη σχολή Αηδονοπούλου που για κείνα τα χρόνια ήταν -μα ακόμα και για σήμερα μπορούσε να είναι - ένα προοδευτικό, ελεύθερο σχολείο.

Η απελπισία μου δεν περιγράφεται. Είπα πως άρχιζε η πιο δυστυχισμένη μέρα της ζωής μου. Άφηνα τις φίλες μου που για μένα, ακόμα και τώρα, η φιλία είναι το πιο πολύτιμο πράγμα στη ζωή μου.

Πήγα με κατεβασμένα μούτρα, το σχολείο όμως εκείνο δεν ήθελε κανένα παιδί που να μην χαμογελάει. Σ' έσπρωχναν να κάνεις κάτι που αγαπούσες, να ζωγραφίσεις, να παίξεις θέατρο, κουκλοθέατρο, να γράψεις. Εκεί έμαθα πως μ'αρέσει να γράφω. Την πρώτη έκθεση που έγραψα χωρίς τον φόβο της διευθύντριας του άλλου σχολείου την δημοσίευσαν στο περιοδικό του σχολείου. Κι ύστερα, μια επιτροπή από τις μεγάλες μαθήτριες που έβγαζαν μια φορά τη βδομάδα την εφημερίδα του τοίχου- την κολλούσαν στον τοίχο στους διαδρόμους του σχολείου-, μου ανέθεσαν να γράψω το χρονογράφημα γιατί βρήκαν από την πρώτη εκείνη έκθεση που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό πως είχα χιούμορ. Έγραψα το πρώτο χρονογράφημα κι από τότε το έγραφα σχεδόν κάθε βδομάδα ώσπου τελείωσα το σχολείο. Δεν ξέρω αν θα γινόμουν συγγραφέας, αν δεν είχα αλλάξει σχολείο.

Έκανα καινούριες φίλες χωρίς όμως να ξεχάσω τις παλιές που κάθε μεσημέρι όταν σχολούσαμε με περίμεναν στη γωνιά ενός δρόμου ν'αγκαλιαστούμε και να πούμε τα νέα μας.

Ήρθε ο πόλεμος. Ήτανε μια Δευτέρα και η πιο μεγάλη μου λύπη ήτανε ότι έκλεισε το σχολείο. Κι αργότερα, στην κατοχή, το σχολείο ήτανε σαν ένας φωτεινός φάρος μέσα στη μαυρίλα. Ας συναντούσαμε στο δρόμο ανθρώπους σωριασμένους κάτω από την πείνα, ας βλέπαμε άλλους να ψάχνουν στα σκουπίδια για να βρουν κάτι να φάνε, κι ας είχαμε δεί ένα πρωί δυο κρεμασμένους από ένα φανάρι της πλατείας. Μόλις έκλεινε η πόρτα του σχολείου τα ξεχνούσαμε όλα, κι οι δάσκαλοί μας αδυνατισμένοι από την πείνα, με το κολάρο του πουκαμίσου τους να χάσκει στον λαιμό, έκαναν ό,τι μπορούσαν για να ξεχνάμε τη φρίκη και να έχουμε ενδιαφέρον για τη ζωή.

Παρ' όλο που το σχολείο μας το είχαν επιτάξει οι Γερμανοί και στριμωχτήκαμε σε ένα άλλο κτήριο τρείς τρείς στα θρανία, τότε κάναμε τις παραστάσεις του κουκλοθέατρου που εγώ έγραφα τα έργα, άλλες έπαιζαν τους ρόλους κι άλλες έφτιαχναν σκηνικά και κοστούμια.Δουλεύαμε με πάθος, τα ξεχνούσαμε όλα.Κι αυτό, το οφείλαμε στην καθηγήτρια των τεχνικών, την Ελένη Περράκη, που κράτησε μετά την κατοχή για ολόκληρα τριάντα χρόνια το κουκλοθέατρο με το όνομα «Μπάρμπα Μητούσης». Τότε που ήταν σχεδόν το μοναδικό θέαμα για παιδιά.

Και δεν ήτανε μόνο αυτή. Ο καθηγητής των αρχαίων ελληνικών ο Μιχάλης Αναστασίου-ξαδελφος του Καζαντζάκη- δεν μας άφηνε μόνο με τα εις μι ρήματα και δυο σελίδες από την Αντιγόνη να μάθουμε απ' έξω. Μας διάβαζε από μετάφραση όλη την τραγωδία και ξέκλεβε λίγη ώρα πριν χτυπήσει το κουδούνι για να μας διαβάσει τη μεγάλη του αγάπη, τον Πέερ Γκυντ του Ίψεν.

Οι δάσκαλοι, αυτοί είναι το παν για το σχολείο. Τώρα περιμένω με ανυπομονησία να χτυπήσει το πρώτο κουδούνι για ν' αρχίσω να επισκέπτομαι τα σχολεία, όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και σε όλη την Ελλάδα, να κουβεντιάσω με τα παιδιά.

Kι όλα αυτά τα χρόνια που πηγαίνω από σχολείο σε σχολείο, κατέληξα στο συμπέρασμα πως όλα εξαρτώνται από τον δάσκαλο. Είτε το σχολείο βρίσκεται σε μεγάλη πόλη είτε σε μικρή ή και σε χωριό ακόμα, εντυπωσιάζομαι από τα παιδιά που κάνουν τόσα δημιουργικά πράγματα, που ξέρουν να συνομιλούν κι έχουν διαβάσει τόσα βιβλία που απορείς πώς βρίσκουν τον χρόνο. Κι όλα αυτά γιατί υπάρχει ένας δάσκαλος που κλέβει ώρες από μαθήματα και από τη ζωή του για να κάνει τα παιδιά -δύσκολο πράγμα σήμερα -να αγαπήσουν το βιβλίο και να ξεφύγουν από το βαρετό πρόγραμμα του σχολείου .Τους θαυμάζω αυτούς τους δασκάλους.Μέσα στις δύσκολες και άχαρες μέρες που ζούμε, αυτοί είναι μια αχτίδα ελπίδας. Σ΄ένα νησί, είχα επισκεφτεί ένα σχολείο, την έκτη τάξη Δημοτικού. Και τι δεν έκαναν αυτά τα παιδιά. Έπαιζαν σκηνές ολόκληρες από τα βιβλία μου, είχαν γράψει δικές τους σκέψεις, ως και τραγούδια είχαν γράψει σχετικά με τα βιβλία, τα τραγουδούσε μια μικρή χορωδία που μαέστρος ήταν ο δάσκαλος.

Ένας πολύ χαρούμενος δάσκαλος με ολοφάνερη την αγάπη του για τα παιδιά. Πριν αποχαιρετήσω τα παιδιά τα συγχάρηκα για τη δουλειά που είχανε κάνει μα είπα ακόμα πως τους συγχαίρω και για τον εξαίσιο δάσκαλό τους. Τότε σηκώθηκε ένα αγόρι και μου λέει: Μας άξιζε όμως. Όταν βγήκαμε από την τάξη ρώτησα το παιδί. Γιατί είπες πως σας άξιζε ένας τέτοιος δάσκαλος; Και τότε εκείνο, μου διηγήθηκε μια απίστευτη ιστορία. Από την αρχή του χρόνου ως τις γιορτές, είχαν έναν δάσκαλο που φοβόταν τα μικρόβια, δεν άγγιζε την κιμωλία να γράψει στο πίνακα, ούτε τα τετράδιά τους, κι έβαζε τα ίδια τα παιδιά να γυρίζουν τα φύλλα κι αν κάποιο τον άγγιζε κατά λάθος, έβαζε τις φωνές κι έφευγε από την τάξη. Τα παιδιά είχαν πέσει όλα σε κατάθλιψη κι όταν ήρθε ο καινούργιος δάσκαλος, έκανε μέσα σ' ένα μήνα όλη την τάξη χαρούμενη και τα παιδιά με χαρά έκαναν χίλια δυο πράγματα μαζί του.

Ας αλλάζουν οι υπουργοί Παιδείας, ας αλλάζουν κάθε τόσο τους νόμους. Όταν υπάρχει ένας δάσκαλος με όρεξη και κέφι, τα παιδιά αποκτούν κι' αυτά όρεξη και κέφι για δουλειά. Είτε σε καινούριο σχολείο βρίσκονται είτε σε λυόμενο ή σε τάξεις με ξεχαρβαλωμένα θρανία. Βλέπεις τα μάτια τους να λάμπουν.

Δεν θ' άξιζε λοιπόν ένα φωτοστέφανο για τον δάσκαλο; 'Αραγε θα βρεθεί ποτέ χέρι να του το φορέσει;

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μικρό αποχαιρετιστήριο αφιέρωμα στον Κώστα Βουστά

Ένα μικρό αφιέρωμα στον Κώστα Βουτσά.

Μεγάλος ηθοποιός και άνθρωπος, Αεκτζής και λαϊκός αγωνιστής.

Μικρό αποχαιρετιστήριο αφιέρωμα στην Κική Δημουλά

Ένα μικρό αφιέρωμα στην Κική Δημουλά, με ένα ποίημά της.

Η ΓΛYKΥΤΑΤΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΣ

Τρισάγια κάθε τόσο
γιὰ νὰ δοθεῖ ἡ ὑπηκοότητα νεκροῦ
στὸν κεκοιμημένον δοῦλόν σου.

Ὕψιστε, τί ἐννοεῖς
ἄλλο νεκρὸς καὶ ἄλλο δοῦλος.
Κι ἀπὸ πότε ἐπιτρέπεται
νὰ κοιμοῦνται ἔτσι βαθιὰ
ἀτιμώρητοι οἱ δοῦλοι.

Τὸν κεκοιμημένον δοῦλόν σου.
Θέ μου, ἂν ἀπελευθερώνει ὁ θάνατος
ὅπως μᾶς τὸ ὑπόσχεται παρήγορη
ἡ γλυκύτατη ἀβεβαιότης, ἐσὺ
γιατί τὸν θὲς ντὲ καὶ καλὰ δουλέμπορο;

Τὸν κεκοιμημένον.
Περὶ ὕπνου πρόκειται, Κύριε;
Μὰ τοῦ κολλάει ὕπνος τοῦ νεκροῦ
ἔτσι εὔκολα νυστάζει ἡ ἀπώλεια τῆς ζωῆς;
Ἐδῶ ἐμεῖς, δοῦλοι τοῦ ἀπάνω κόσμου ἀκόμα
κι ὅμως ποιὸς κλείνει μάτι
ἂν δὲν τὸν νανουρίσει ὅπως ξέρει
μόνο ἡ γιαγιά του ἡ ἀβεβαιότης
μὲ τὴ γλυκεῖα της ρόδινη ἀφύπνιση.

Κύριε, μήπως ὅταν ἐνέκρινες
αὐτοὺς τοὺς ἀνελέητους ἀνταγωνιστικοὺς ψαλμοὺς
ἤσουν ἀκόμη ἄνθρωπος;

Κική Δημουλά