Από τις Ευρωεκλογές της 9ης Ιούνη πολλά έχουν δει τα μάτια μας που... «μας φέρνουν τρόμο» αλλά και γέλιο.
Ανάμεσα λοιπόν στον κυνισμό και την χυδαία υποκρισία που
κατακλύζει τις διάφορες «αναλύσεις» περί «συσπείρωσης προοδευτικών
δυνάμεων», «επέλασης του λαϊκισμού και της ακροδεξιάς», «μέτρων για την
στρατηγική αυτονομία της ΕΕ», «τόνωσης της πολεμικής οικονομίας σε
επίπεδο ΕΕ» υπάρχουν και ορισμένες άλλες που καταπιάνονται με τον...
Φειδία.
Ο λόγος για τον youtuber και TikToker και πλέον ευρωβουλευτή, Φειδία
Παναγιώτου από την Κύπρο. Δεν θα αναφέρουμε ούτε καν συνοπτικά διάφορες
αντιδραστικές και καθόλα πολιτικές θέσεις που έχει εκφράσει ο
συγκεκριμένος, που όσο περνάει ο καιρός, όπως έχει συμβεί με όλα τα
αντίστοιχα «φρούτα» θα γίνονται όλο και πιο αντιδραστικές, αφού πλέον
βρίσκεται στον «ναό της Ευρωπαϊκής δημοκρατίας».
Ωστόσο αν μας δημιουργεί από την μία αποστροφή το «project Φειδίας»
από την άλλη μας προκαλεί επίσης αηδία η υποκρισία όσων τον λοιδορούν με
το σκεπτικό ότι τα όσα κάνει ο youtuber αντιβαίνουν στις αξίες της ΕΕ!
Μιλούν για τον εκμαυλισμό που έχει επέλθει στη νεολαία που έχει
φτάσει στο σημείο να ψηφίζει έναν τύπο που έγινε γνωστός από την «νέα
άρχουσα τάξη» -έτσι την ονομάζουν- των social media. Αναφέρουν, το πόσο
«ανίκανος» και «ασόβαρος» είναι ο συγκεκριμένος να διαχειριστεί τις
«κρίσιμες υποθέσεις για το μέλλον της ΕΕ».
Αλήθεια, όμως ποιο είναι το «αντίπαλο δέος» και πρότυπο που
προβάλλουν όλοι αυτοί απέναντι στον κάθε Φειδία Παναγιώτου; Πόσο άμοιροι
ευθυνών είναι όλοι όσοι ντύνουν με «χρυσό περιτύλιγμα» και
περισπούδαστο τρόπο όλα όσα αποτελούν το έδαφος για να αναπτύσσονται
τέτοιες προσωπικότητες και να προβαίνουν σε δημόσια θέα σε
αποκρουστικές, αηδιαστικές ενέργειες; Μάλιστα μέσα σε όλο τον οίστρο
δήθεν «αποδόμησης» του συγκεκριμένου Κύπριου ευρωβουλευτή, διάφορες
πένες ανησυχούν για «το τέλος του ορθολογισμού στην πολιτική».
Η υποκρισία και η σύγκρουση με την απλή λογική στις μέρες μας έχει περάσει σε άλλο επίπεδο. Εξηγούμαστε:
Αλήθεια πόσο «εξαγνισμένη» είναι η υπερπροβολή καπιταλιστών και
διαφόρων «αυλικών» τους για το πόσο «ευεργέτες» είναι, το πόσο κόπιασαν
στη ζωή τους για να τα καταφέρουν έχοντας«καπατσοσύνη» να αξιοποιήσουν
τις ευκαιρίες που τους παρουσιάστηκαν; Προβάλλουν ή δεν προβάλλουν όλοι
οι χρυσοκάνθαροι απολογητές του συστήματος καθημερινά τέτοιες
περιπτώσεις «επιτυχίας» του κάθε κοινωνικού παράσιτου, που αν δεν είναι
μπλεγμένος με κάθε λογής βρωμοδουλειές, σε κάθε περίπτωση πλουτίζει από
τη στήριξη που του παρέχει με πακτωλούς δισεκατομμυρίων το αστικό κράτος
και κερδοφορεί από το ξεζούμισμα των πραγματικών παραγωγών του πλούτου;
Πόσο απέχουν αυτά τα «πρότυπα» από τον κάθε τράπερ και Φειδία που
διαφημίζουν τον ατομικό τους πλουτισμό;
Είναι ή δεν είναι το έδαφος για να τάζεις 50ευρα σε όποιον μασάει
γόπες τσιγάρου (όπως έκανε πρόσφατα ο Φειδίας με άλλον εγχώριο
influencer) η λογική «θεός είναι το χρήμα» που αναπαράγεται και
προβάλλεται ευρέως;
Ας αφήσουν τις νουθεσίες προς την «εκμαυλισμένη» νεολαία λοιπόν. Οι
ίδιοι είναι σάπιοι όπως και οι «λευκοί κρίνοι» του συστήματος που μαζί
τους συναγελάζονται, συντρώνε και συνταξιδεύουν με τα κότερα τους.
Αλήθεια, η «άρχουσα τάξη» των social media υπάρχει μόνο όταν
διαμορφώνονται Φειδίες; Γιατί στο παρελθόν, ειδικά οι πιο «προοδευτικοί»
έχτισαν καριέρες πάνω σε θεωρίες για τον αποφασιστικό ρόλο των social
media μέχρι και... στην επανάσταση! Τα «σοβαρά υποδείγματα πολιτικής»
που προβάλλουν ολημερίς και ολονυχτίς τον εαυτό τους έχουν μεγάλη
διαφορά από τον κάθε Φειδία που προβάλει τα «κατορθώματα» του; Όχι
αγαπητά «υποδείγματα», δεν έχει.
Αλήθεια, είναι «ξένο σώμα» ο κάθε Φειδίας Παναγιώτου στον «ναό της Ευρωπαϊκής Δημοκρατίας»;
Θα λέγαμε πως έχει κάνει όλη την απαραίτητη προετοιμασία. Τι
διαφορετικό θα έχει αν αύριο μεθάυριο ο κάθε Φειδίας διαφημίζει με video
τα πόσα θα του δίνουν τα «λόμπι» -τα νόμιμα λέμε- για να τον έχουν
ευχαριστημένο μπροστά σε μια κρίσιμη ψηφοφορία από όσους δεν
διαφήμισαν όσα έπαιρναν-τα νόμιμα και παράνομα- για να λένε ότι το Κατάρ
έχει κάνει βήματα στην τήρηση της εργατικής νομοθεσίας;
Έλεος πια με την δήθεν κλάψα για τις «αξίες» σας που παραπαίουν και
για την «μεταπολιτική» και για τα «πρότυπα της νεολαίας». Σάπιο είναι το
σύστημα που υπερασπίζεστε και πιο σάπιοι από όλους οι πιο «λευκοί του
κρίνοι», τα πιο «άξια» τέκνα του.
Η φάση στην τέταρτη περίοδο του αγώνα Κροατία – Ελλάδα καρφώθηκε στο
μυαλό μου. Και στην καρδιά μου η αλήθεια. Δεν νομίζω ότι θα φύγει ποτέ
από εκεί. Ένας γίγαντας με θηριώδες σώμα, ύψος 2.11 και βάρος 110 κιλά,
βουτάει στο παρκέ με στυλ τερματοφύλακα ποδοσφαίρου, για να διεκδικήσει
την μπάλα, που μόλις είχε φύγει από τα χέρια ενός αντιπάλου. Σε μια
χρονική στιγμή, που η νίκη χαμογελούσε ήδη στην επίσημη αγαπημένη όλων
και στην Ελλάδα και στην Κύπρο.
Σε μια χρονική στιγμή, που η κούραση δύσκολα επιτρέπει τέτοια
ακροβατικά, ιδίως σε θηριώδη κορμιά. Η πλήρης αποτύπωση του πάθους για
την εθνική ομάδα. Η απόλυτη αντανάκλαση του πόθου για να πάρουν την
γαλανόλευκη στην Ολυμπιάδα του Παρισιού.
Λίγα λεπτά αργότερα, ο αγώνας τελειώνει. Οι λεβέντες με την γαλάζια
στολή γίνονται όλοι ένα κουβάρι. Αγκαλιασμένοι πανηγυρίζουν. Για τέταρτη
μόλις φορά, η εθνική ομάδα καλαθόσφαιρας της Ελλάδας θα βρεθεί σε
Ολυμπιακους Αγώνες. Το μεγάλο όνειρο κάθε αθλητή. Από αυτό το χαρούμενο
κουβάρι, ο θηριώδης Γιάννης ξεγλυστράει κάποια στιγμή. Αποτραβιέται σε ένα κάθισμα. Χώνει το πρόσωπό του στα χέρια του και ξεσπάει σε λυγμούς.
Ούτε καν το πιτσιρίκι (κι αυτό ντυμένο στα γαλάζια) ο γιος του που τον
πλησιάζει χαρούμενος, δεν μπορεί να τον σταματήσει. Ο μικρός τον
κοιτάζει αμήχανα.
Δεν έχει σημασία τι ακριβώς πέρασε από το μυαλό του Γιάννη και
προκάλεσε τα δάκρυα. Μπορεί να είναι η έκρηξη του πάθους. Μπορεί να
είναι η ταλαιπωρία που είχε με τραυματισμούς και νικώντας τους, μπόρεσε
να βοηθήσει την εθνική να πετύχει τον μεγάλο στόχο. Ίσως να είναι,
απλώς, η επιτυχία, την οποία δεν μπόρεσε να γευτεί τα προηγούμενα
χρόνια, όταν όλοι νόμιζαν πως από μόνος του, όντας θεός του ΝΒΑ, θα
οδηγούσε την Ελλάδα στην κορυφή. Έτσι τον φόρτωσαν με απίστευτη ευθύνη,
βάρος και πίεση και δεν μπόρεσε να βοηθήσει όσο μπορούσε.
Ό,τι και αν είναι, ένα έχει σημασία. Αυτό το παιδί, με το μαύρο δέρμα και το νιγηριανό επίθετο, κατέθεσε ψυχή για την Ελλάδα.
Πάλεψε με το ίδιο πάθος, όσο και οι Έλληνες συναθλητές του, ίσως και
περισσότερο. Αυτόν τον οποίον όταν πρωτοπήγε στο ΝΒΑ, κάποιοι
στοχοποίησαν, κατηγορώντας τον ότι έβρισκε δικαιολογίες ώστε να μην
παίζει με την Ελλάδα.
Ξέρετε τι είναι το εκπληκτικό; Οι κάμερες κατέγραψαν κι άλλες στιγμές
μοναδικές. Που μας αναγκάζουν να υποκλιθούμε. Στην κερκίδα ο φακός
συνέλαβε τον αδελφό του Γιάννη, τον Θανάση, ο οποίος
λόγω τραυματισμού δεν μπόρεσε να ενισχύσει την εθνική ομάδα. Ζούσε τον
αγώνα λες και έπαιζε. Σηκωνόταν, πανηγύριζε, στεναχωριόταν όταν από
ατυχία δεν έμπαινε ένα καλάθι. Εξόφθαλμα η Ελλάδα στην καρδιά του.
Λοιπόν, δακρύζουμε κι εμείς Γιάννη, διότι η
σαν παραμύθι ζωή σου είναι μάθημα ζωής για όλους μας. Διότι εκείνο το
παιδί που στην παιδική του ηλικία δεν είχε κάθε μέρα αρκετό φαγητό στο
τραπέζι, βρίσκεται πλέον στην κορυφή του κόσμου μέσα από κόπους και
μόχθους. Διότι εκείνος ο έφηβος, που δεχόταν ρατσιστικό μπούλινγκ,
σήμερα είναι βασιλιάς με την αξία του. Διότι εκείνο το «μαυράκι» που
πουλούσε cd για να ενισχύσει τον αγώνα των γονιών του να μεγαλώσουν
πέντε παιδιά, δεν άφησε ούτε στιγμή να αγγίξουν την καρδιά του αρνητικά
αισθήματα. Διότι το φτωχόπαιδο, που του πλήρωνε ο προπονητής του στην
ομάδα των φτωχικών Σεπολίων ένα σάντουιτς και το ταξί για να μπορεί να
προπονείται, σήμερα έχει αμοιβή 27,5 εκατ. δολάρια το χρόνο. Όμως, δεν
απώλεσε ποτέ την σεμνότητα και την ταπεινότητά του.
Δακρύζουμε κι εμείς Γιάννη, διότι δίνεις σε όλο τον
κόσμο το σπουδαιότερο μάθημα ζωής. Ότι δεν υπάρχουν λαθραίοι άνθρωποι
αλλά μόνο άνθρωποι. Ότι τον άνθρωπο δεν το κάνει το χρώμα, η φυλή, η
εθνικότητά του. Τον κάνει μόνο η καρδιά, η ψυχή, οι τρόποι, η
συμπεριφορά, οι αρετές, οι αξίες και η ποιότητα του χαρακτήρα του.
Δακρύζουμε κι εμείς Γιάννη, διότι τρίβεις το
ρατσισμό στα μούτρα του κάθε φασίστα. Εκείνων, που ξεδιάντροπα σε
πλήγωναν. Εκείνων, που ήθελαν να σε διώξουν από την Ελλάδα. Εκείνων, που
μέχρι τα 18 σου σε άφησαν χωρίς ιθαγένεια και διαβατήριο. Εκείνων, που
στο απολυτήριο του σχολείου σου αναγράφουν στην υπηκοότητα «αλλοδαπός».
Και ας γεννήθηκες στην Ελλάδα. Και ας ντυνόσουν τσολιάς στις
ενδοσχολικές εορτές. Και ας ήσουν σημαιοφόρος στις παρελάσεις. Εκείνοι
έβλεπαν μόνο το χρώμα του δέρματος και έκλειναν τα μάτια στο χρώμα της
καρδιάς…
Τι ειρωνεία αλήθεια. Όλοι τώρα θα σε δουν σημαιοφόρο της Ελλάδας.
Ο πρώτος αθλητής που θα εισέλθει στην τελετή έναρξης. Ένας μαύρος, με
νιγηριανό επίθετο αλλά πιο Έλληνας από πολλούς Έλληνες! Διότι Έλληνας
τελικά, είναι εκείνος που έχει την Ελλάδα στην καρδιά του! Που καταθέτει
ψυχή για το μεγαλείο της. Και δεν διστάζει με το 2.11 και τα 110 κιλά
να βουτάει στο παρκέ για μια απλή διεκδίκηση!
Σ’ ευχαριστούμε για όλα Γιάννη! Είτε πάρετε μετάλλιο στο Παρίσι είτε όχι, έχετε ήδη κερδίσει το σπουδαιότερο: Αυτό της αγάπης και του σεβασμού μας!
Δεν είναι η πρώτη φορά που, στην πολιτική, γίνεται επίκληση της
ποίησης για να ειπωθούν πολλά (και σκληρά) με λίγα λόγια. Κι αυτό
δείχνει την αξία και τη δύναμη της ποίησης, που υπό άλλες συνθήκες
ξεχνούμε, προτιμώντας εύπεπτες και ευκολονόητες ατάκες.
Προεκλογικά, όταν από τον Αντρέα Μαυρογιάννη ζητήθηκε να πει την
άποψη του για τον ανθυποψήφιο του, επέλεξε να πει τον τίτλο του
ποιήματος του Καβάφη «Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης», οι στίχοι του οποίου
περιγράφουν ένα ηγεμόνα που παριστάνει κάτι που δεν είναι στα αλήθεια. Ο
δε Αβέρωφ Νεοφύτου, ως πρόεδρος του ΔΗΣΥ, όταν «εισήγαγε» τον Λουκά
Φουρλά στην πολιτική, τον καλωσόρισε με στίχους από το ποίημα του Καβάφη
«Το πρώτο Σκαλί». «Εδώ που έφθασες λίγο δεν είναι. Αυτά που έκανες,
μεγάλη δόξα. Στο σκαλί για να πατήσεις τούτο, πρέπει με το δικαίωμά σου
πολίτης να’ σαι εις των ιδεών την πόλη». Και του πρόσφερε το σκαλί
συμπεριλαμβάνοντας τον ως αριστίνδην υποψήφιο ευρωβουλευτή. Κι αυτός
απάντησε, επίσης στο πνεύμα του Καβάφη, για το ταξίδι προς την Ιθάκη και
το μεγάλο ναι.
Τώρα σειρά παίρνει ο Μανώλης Αναγνωστάκης και το ποίημα του «Δεν
έφταιγε ο ίδιος» (το οποίο, παρεμπιπτόντως, έχει μελοποιηθεί από το Μίκη
Θεοδωράκη και το τραγουδά ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου). «Δεν έφταιγεν ο
ίδιος, τόσος ήτανε … Τάχα η θέλησή σου λίγη, τάχα ο πόνος σου μεγάλος, η
ζημιά ήτανε στο ζύγι, πάντα φταίει κάποιος άλλος». Αυτά ως απάντηση
στις δηλώσεις Αναστασιάδη για «κάθε πικραμένο». (Ο Αναστασιάδης μπορεί
να επικαλεστεί κάνα στιχάκι της Άντζελα. Ίσως κάτι όπως «Τίποτα δεν έχω
να σου πω/ούτε και που θέλω να σε ξαναδώ…»).
Η Αννίτα όμως, θέλει να διακόψει την ποιητική παρένθεση καλώντας τους
δύο πρώην προέδρους του κόμματος της «να λένε λιγότερα ή και τίποτα που
ανήκει στο παρελθόν» και «να αφήσουν πίσω τις πικρίες», αφήνοντας
αιχμές για δημόσια ψυχοθεραπεία, προτάσσοντας το καλό της παράταξης και
της Κύπρου. «Αν νοιαζόμαστε για τον ΔΗΣΥ, αν νοιαζόμαστε για την Κύπρο
μας, να λέγονται λιγότερα ή ό,τι ανήκει στο παρελθόν να μένει εκεί»,
είπε.
Με άλλα λόγια, ας κρύψουμε κι αυτά κάτω από κάποιο χαλί ή να κρύψουμε
να περάσουμε. Γενικά να κρύψουμε. Παρόλο που είναι πολύ βαρετά όλα
αυτά, η ποίηση είναι ενδιαφέρουσα. Ο Μανώλης Αναγνωστάκης έχει γράψει κι
ένα άλλο ποίημα. «Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις» είναι ο
τίτλος: Προδίδετε πάλι την Ποίηση, θα μου πεις /Τη χρησιμοποιείτε ως
μέσον των σκοτεινών επιδιώξεών σας/ Το τι δεν πρόδωσες εσύ να μου
πεις/Εσύ κι οι όμοιοί σου, χρόνια και χρόνια /Και μείνατε χωρίς μάτια
για να βλέπετε, χωρίς αφτιά ν’ ακούτε, με σφραγισμένα στόματα και δε
μιλάτε… /Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις/Να μην τις παίρνει ο
άνεμος.
Δυο από τα εγκυρότερα έντυπα της Αμερικής, το Time και The Economist,
κυκλοφόρησαν -μετά το περίφημο ντιμπέιτ μεταξύ Μπάιντεν και Τραμπ- με
εξώφυλλα που κάτω από άλλες συνθήκες θα επικρίνονταν για ηλικιακό
ρατσισμό ή και για λίβελλο ακόμα.
Το Time με ένα κατακόκκινο εξώφυλλο δείχνει τον Μπάιντεν να βγαίνει
από το φόντο και τίτλος μια μόνο λέξη: Panic (Πανικός). Ο Economist
χρησιμοποίησε στο εξώφυλλο μια εικόνα της προεδρικής σφραγίδας των ΗΠΑ
που επικολλήθηκε σε ένα βοήθημα κινητικότητας για ηλικιωμένους (το
γνωστό Π). Τίτλος, No way to run a country (Δεν υπάρχει τρόπος να
διοικήσεις μια χώρα) με τη λέξη “run” ως λογοπαίγνιο με διττή σημασία.
Στο σχετικό δε άρθρο στις εσωτερικές σελίδες, υπάρχουν χαρακτηρισμοί
που πολύ απέχουν από τους κανόνες του savoir vivre και της πολιτικής
ορθότητας, όπως «επιλογή μεταξύ του ανίκανου και του ανείπωτου»,
επικρίνοντας το στρατόπεδο Μπάιντεν για συγκάλυψη.
Τα δύο παραδείγματα δεν είναι τα μόνα και σαφώς κίνητρο τους δεν
είναι η στήριξη του αντιπάλου. Τι συμβαίνει; Έχουν ξεφύγει οι
δημοσιογράφοι; Προφανώς όχι. Κάποιες φορές το διακύβευμα είναι πολύ πιο
σημαντικό από τα προσωπικά δεδομένα, το σεβασμό και την πολιτική
ορθότητα. Όταν η πολιτική και οι πολιτικοί παραπαίουν, χρειάζεται
ισχυρότερη δημοσιογραφία.
Κάτι που εντέχνως μας έχουν πείσει πως είναι κακό: «Είναι ρατσισμός
να μιλάς για ηλικίες», «αποτελεί προσωπικό δεδομένο η κατάσταση της
υγείας κάποιου», «δεν αποκαλύπτουμε τα προσωπικά μηνύματα που ανταλλάζει
κάποιος με συνεργάτες του, είναι κουτσομπολιό», «δεν χαρακτηρίζουμε τις
πράξεις κάποιου γελοίες»…
Στην Αμερική, τούτη την στιγμή δεν υπάρχουν τέτοιου είδους ταμπού σε
αυτή την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης του
Μπάιντεν στο ABC News την Παρασκευή 5 Ιουλίου, ο ελληνικής καταγωγής
παρουσιαστής Τζορτζ Στεφανόπουλος, ρώτησε τον Μπάιντεν αν είχε κάνει
τεστ για γνωστικές ικανότητες. «Κανείς δεν είπε ότι έπρεπε να κάνω»,
απάντησε, ενώ όταν ρωτήθηκε ξανά είπε πως κάνει κάθε μέρα διευθύνοντας
τον κόσμο. Κι όταν ο δημοσιογράφος επανήλθε, εκείνος απάντησε: «Το έχω
ήδη κάνει».
Υπό άλλες συνθήκες, οι δημοσιογράφοι θα στήνονταν στο απόσπασμα για
κιτρινισμό. Όχι όμως τώρα. Αντίθετα, οι ίδιοι κάνοντας την αυτοκριτική
τους, θεωρούν πως έπρεπε να είχαν δράσει πιο γρήγορα και θα έπρεπε να
είναι πιο σκληροί τόσο για την αλήθεια που αντιπροσωπεύουν, όσο και για
τη χώρα αλλά και για τον ίδιο που διασύρεται και μεταμορφώνεται σταδιακά
και δημόσια σε καρικατούρα.
Τα πράγματα λοιπόν, δεν είναι μαύρο- άσπρο. Οι κανόνες δεν είναι κακό
να παραβιάζονται όταν είναι ο μόνος τρόπος να φανεί η αλήθεια που είναι
το ζητούμενο.
Ο Δημήτρης Σταρόβας είναι Έλληνας καλλιτέχνης με τον οποίο άλλοτε
έχουμε τραγουδήσει κι άλλοτε έχουμε γελάσει με το χιούμορ του. Πριν
λίγες μέρες ανάρτησε ένα βίντεο, μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο που είχε
υποστεί. Προσπαθεί να σχηματίσει προτάσεις, δυσκολεύεται να βρει τις
λέξεις ή να τις αρθρώσει. Ωστόσο έκρινε πως όφειλε να το κάνει. Για να
μας πει πως «δεν πρέπει να κρυβόμαστε, μέσα στη ζωή είναι όλα».
Πριν λίγα χρόνια, οι «κοινοί θνητοί» είχαμε –περίπου- την εντύπωση
πως οι ασθένειες ήταν μόνο για μας. Οι βασιλείς, οι επώνυμοι, οι
γνωστοί, είχαν στη διάθεση τους κάποιο μυστικό ελιξήριο που τους
προστάτευε. Ναι μεν ο θάνατος ήταν αναπόφευκτος, δεν μεσολαβούσαν όμως
κακουχίες. Εμφανίζονταν ατσαλάκωτοι, χαμογελαστοί, ψύχραιμοι ακόμα κι
όταν γνωστοποιείτο κάποιο πρόβλημα υγείας. Αν και σχεδόν ποτέ δεν θα
γινόταν γνωστό κάποιο σοβαρό πρόβλημα.
Εμείς γιατί δεν μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες μας με το
ίδιο κουράγιο, χωρίς να λυγίζουμε, χωρίς να είναι φανερά τα ίχνη του
πόνου, χωρίς να ξεθωριάζει η εικόνα μας; Αυτοί πως τα καταφέρνουν;
Κανείς όμως δεν τα καταφέρνει. Όλοι λυγίζουν. Απλά, η ασθένεια
θεωρείτο λίγο έως πολύ αδυναμία. Κι αυτό είναι που αλλάζει. Μια από τις
μεγαλύτερες σταρ της εποχής μας, η Σελίν Ντιόν, μας το δείχνει αυτό με
τον πιο εμφανή, ίσως και σκληρό τρόπο. Η άλλοτε αστραφτερή σταρ, η
αεικίνητη στη σκηνή, αποποιείται το καμουφλάζ της χρυσόσκονης και
εκθέτει δημόσια το πως είναι η καθημερινότητα κάποιου που βιώνει ένα
πολύ σοβαρό πρόβλημα υγείας. Στην προκειμένη περίπτωση της σπάνιας
νευρολογικής ασθένειας, Stiff Person Syndrome (Σύνδρομο Δυσκίνητου
Ανθρώπου). Δεν εκθέτει μόνο τα συναισθήματα της, τους φόβους και τις
ελπίδες της, αλλά και τις κρίσεις που παθαίνει κατά τις οποίες όλοι οι
μυς του σώματος της ακινητοποιούνται προκαλώντας φρικτούς πόνους. Και το
κάνει χωρίς φτιασίδια, αφήνοντας να φανεί πόσο ευάλωτη είναι. Και μαζί
της όλοι εμείς. Γιατί, μέσα στη ζωή είναι όλα. Δεν είναι ευχάριστο το
θέαμα ενός ανθρώπου που υποφέρει, ενός ανθρώπου που μέχρι χθες ήταν τόσο
χαρούμενος, τόσο λαμπερός, τόσο χαρισματικός, να προσπαθεί να βρει τις
λέξεις για να μιλήσει ή να προσπαθεί να παραμείνει στη ζωή. Είναι
χρήσιμο όμως ως μία υπόμνηση της ανθρώπινης ευθραυστότητας. Αλλά και της
δύναμης να παλεύει ο άνθρωπος. Και της δύναμη της επιστήμης. Και της
συλλογικής μοίρας. Βασιλείς, σταρ, κοινοί θνητοί, όλοι είμαστε ευάλωτοι.
Προανήγγειλε μέτρα χθες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας για αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας στην
Κύπρο διότι η κατάσταση είναι πολύ σοβαρή. Δεν είναι σημερινό θέμα
βέβαια η μείωση των γεννήσεων και κατά καιρούς έγιναν προσπάθειες για
κίνητρα προς τα νέα ζευγάρια για αύξηση των γεννήσεων.
Όλες όμως οι προσπάθειες κατέρρεαν και έπεφταν στο κενό, διότι το
θέμα αντιμετωπιζόταν μονολιθικά και περιοριζόταν μόνο μέσα στο στενό
πλαίσιο των οικονομικών παροχών. Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο οικονομικό. Πρωτίστως είναι κοινωνικό και αυτό είναι που πρέπει να αντιληφθούν οι εκάστοτε κυβερνώντες.
Ο τρόπος αντιμετώπισης του ζητήματος της υπογεννητικότητας με όρους
προηγούμενων δεκαετιών δεν πρόκειται να δώσει λύσεις, διότι η κοινωνία
αλλάζει και μαζί και οι ανάγκες και οι προτεραιότητες των ανθρώπων.
Αλίμονο εξάλλου, αν για ένα ζευγάρι, μοναδική έγνοια και κριτήριο του
για να αποκτήσει παιδί ήταν το πόσα χρήματα θα του προσφέρει το κράτος,
όπως τότε, επί διακυβέρνησης Τάσσου Παπαδόπουλου με Υπουργό
Εργασίας τον Αντώνη Βασιλείου, που συζητείτο η παραχώρηση εφάπαξ ποσού
20χιλιάδων ευρώ για τα ζευγάρια που θα αποκτούσαν τρίτο παιδί.
Το μέτρο βεβαία ποτέ δεν ψηφίστηκε διότι τελικά κρίθηκε ασύμφορο
οικονομικά για το κράτος, η συζήτηση όμως και μόνο της ιδέας ήταν αρκετή
για να δημιουργήσει μία περιρρέουσα που προκάλεσε κοινωνική αναστάτωση.
Όπως λεγόταν τότε, καταγράφηκαν εκτρώσεις από ζευγάρια που ανέμεναν τρίτο παιδί,
διότι το μέτρο που συζητείτο, δεν θα είχε αναδρομική ισχύ και άρα αν το
παιδί γεννιόταν πριν την έγκριση του μέτρου θα έχαναν το ποσό.
Επιστρέφοντας στην ουσία του θέματος, στις χθεσινές δηλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας για το θέμα υπάρχει μια λέξη κλειδί. Η ολιστική προσέγγιση.
«Σημαντική είναι η πρόταση για το θέμα της επιδότησης για αντιμετώπιση
της υπογεννητικότητας, θα έχουμε και άλλες προτάσεις. Θυμάστε ότι,
επειδή εμπλέκονται και πολλά Υπουργεία, τον Σεπτέμβριο αναμένω να
ανακοινώσουμε μέτρα για αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας», ανέφερε
χαρακτηριστικά στην τοποθέτηση του πριν από την έναρξη της συνεδρίας του
Υπουργικού Συμβουλίου χθες. «Τον Σεπτέμβριο αναμένω τις εισηγήσεις σας για να προχωρήσουμε σε ανακοινώσεις», είπε.
Ακριβώς, η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας πρέπει να γίνει μέσα
από μία ολιστική προσέγγιση. Γιατί σήμερα τα νεαρά ζευγάρια δεν
προχωρούν εύκολα και γρήγορα στην απόκτηση πέραν του ενός παιδιού;
Ασφαλώς το οικονομικό είναι ένας σοβαρός λόγος, ο οποίος όμως δεν θα
λυθεί ούτε με την παραχώρηση εφάπαξ ποσού, ούτε με αύξηση του μηνιαίου
επιδόματος τέκνου. Αν για παράδειγμα ένα ζευγάρι αναζητεί μια
σταθερή δουλειά με ένα αξιοπρεπή μισθό, ή αν καλείται να πληρώνει
ενοίκιο 800 και 1000 ευρώ στην καλύτερη των περιπτώσεων, για ένα
διαμέρισμα των δύο υπνοδωματίων, η προτεραιότητα του δεν θα είναι η
απόκτηση παιδιών αλλά η καθημερινή του επιβίωση. Και ασφαλώς,
με την όποια οικονομική παροχή για το δεύτερο ή το τρίτο παιδί, δεν
πρόκειται να λύσει ούτε τις ανάγκες στέγης που θα προκύψουν, ούτε θα του
προσφέρει οικονομική σταθερότητα.
Επιπλέον, ακόμα και αν αφαιρέσουμε αυτά από την εξίσωση, στο πρώτο
πράγμα για το οποίο το κράτος καλείται να δώσει λύσεις σε ένα ζευγάρι με
παιδί, είναι η φύλαξη του. Πού θα το αφήνει; Δεν
είμαστε στην εποχή που οι γυναίκες ήταν για το μεγάλωμα των παιδιών και
ούτε, οι παππούδες και οι γιαγιάδες είναι πλέον για όλους διαθέσιμοι
για να κάνουν τις νταντάδες.
Το να βρεις ένα ιδιωτικό σταθμό να αφήσεις το παιδί σου, συνεπάγεται
επίσης έξοδα, συνεπάγεται όμως και ότι αυτός θα πρέπει να ανταποκρίνεται
στις ανάγκες της δικής σου καθημερινότητας. Δεν είναι όλοι δημόσιοι υπάλληλοι και ασφαλώς δεν σχολάνουν όλοι μέχρι τις 05:00 το απόγευμα,
που συνήθως είναι τα ωράρια λειτουργίας των λεσχών και νηπιαγωγείων. Το
πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο έντονο όταν τα παιδιά πάνε δημοτικό σχολείο.
Πού θα πάει μετά το σχολείο; Ακόμα και σχολικές λέσχες λειτουργούν
μέχρι τις 03:00 το απόγευμα. Μετά; Ύστερα είναι τα φροντιστήρια και τα
διάφορα άλλα. Το καλοκαίρι, όταν κλείνουν από το τέλος του Ιούνη τα
σχολεία, που θα πρέπει να πάνε τα παιδιά;
Άρα ναι, χρειάζεται ολιστική προσέγγιση και χρειάζονται και
δραστικές αποφάσεις για να δοθούν ουσιαστικά κίνητρα για αύξηση των
γεννήσεων. Ειδάλλως θα είναι απλά ξανά μιλοσφοτζίσματα, όπως λέει και
λαός…
Η κακοφωνία για την αποχώρηση του Τζο Μπάιντεν από την κούρσα για τις
προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου συνεχίζεται. Νωρίτερα χθες οι New York Times δημοσίευσαν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ο Αμερικανός πρόεδρος σκεπτόταν να αποχωρήσει,
ενώ ταυτόχρονα ξεκινούσε συζήτηση για τον(την) πιθανή αντικαταστάτη
του. Αλλά αργότερα η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου το διέψευσε και το ίδιο
φέρεται να είπε ο ίδιος σε στενούς συνεργάτες του.
«Για παράδειγμα, έχουμε χίλιους τρισεκατομμυριούχους στην Αμερική –
εννοώ δισεκατομμυριούχους στην Αμερική. Και τι συμβαίνει; Βρίσκονται σε
μια κατάσταση όπου, στην πραγματικότητα, πληρώνουν 8,2% φόρους. Αν
πλήρωναν μόνο 24% ή 25%, οποιοδήποτε από αυτά τα νούμερα, θα
συγκέντρωναν 500 εκατομμύρια δολάρια – δισεκατομμύρια δολάρια, θα έπρεπε
να πω – σε μια περίοδο 10 ετών. Θα μπορούσαμε να εξαλείψουμε το χρέος
του…
.. Θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε να διασφαλίσουμε ότι όλα αυτά τα
πράγματα που πρέπει να κάνουμε – φροντίδα παιδιών, φροντίδα ηλικιωμένων,
διασφάλιση ότι θα συνεχίσουμε να ενισχύουμε το σύστημα υγειονομικής
περίθαλψης, διασφάλιση ότι θα είμαστε σε θέση να καταστήσουμε κάθε ένα,
μοναχικό άτομο επιλέξιμο για αυτό που κατάφερα να κάνω με το – με, με,
με το Covid. Με συγχωρείτε, με την αντιμετώπιση όλων όσων πρέπει να
κάνουμε με – κοιτάξτε, αν – τελικά νικήσαμε το Σύστημα Υγείας».
Και δεν είναι η πρώτη φορά που ο 81χρονος πρόεδρος μοιάζει χαμένος ή
συγχυσμένος. Ετσι εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια τελετής επετείου της
D-Day στη Γαλλία στις 6 Ιουνίου. Την επόμενη μέρα, κατά τη συνάντησή του
με τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μίλησε τόσο χαμηλά που
ήταν σχεδόν αδύνατο να ακουστεί και ανέφερε λανθασμένα ότι ένα νέο
πακέτο βοήθειας προοριζόταν για την ανασυγκρότηση του ηλεκτρικού δικτύου
της Ουκρανίας.
Στις 10 Ιουνίου, ο Μπάιντεν φάνηκε να «παγώνει» κατά την εορτή για
την κατάργηση της δουλείας στις ΗΠΑ. Στη συναυλία που έγινε στεκόταν
άκαμπτος κατά τη διάρκειά της και ένα άτομο που καθόταν κοντά του είπε
ότι ο πρόεδρος είχε μια έκφραση σύγχυσης για το μεγαλύτερο μέρος της
εκδήλωσης.
Στις 18 Ιουνίου, σε μία δημόσια ομιλία του δεν μπορούσε να θυμηθεί το
όνομα του υπουργού Εθνικής Ασφαλείας. Αρθρο στους New York Times
σημειώνει επίσης ότι ο Λευκός Οίκος εκδίδει τακτικά διορθωμένα
απομαγνητοφωνημένα αποσπάσματα των δηλώσεων του Μπάιντεν, στις οποίες
συχνά μπερδεύει μέρη, πρόσωπα ή ημερομηνίες, όπως όταν μπέρδεψε τη
Γαλλία με την Ιταλία μιλώντας σε βετεράνους πολέμου.
Ασθενείς ηγέτες στην εξουσία. To πρώτο ιατρικό πραξικόπημα
Από τον υπερήλικα Αμερικανό πρόεδρο Ρόναλντ Ρέηγκαν μέχρι τον Ρουμάνο
δικτάτορα Νικολάι Τσαουσέσκου, υπάρχει μία ολόκληρη φιλολογία και πολλά
βιβλία για τους «άρρωστους που μας κυβερνούν». Το 2008, ο Βρετανός
πολιτικός Ντέιβιντ Όουεν επανήλθε στο θέμα με το πολύκροτο βιβλίο του
«Ασθενείς ηγέτες στην εξουσία».
Ο πρώην αρχηγός του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος και υπουργός σε
πολλές βρετανικές κυβερνήσεις, καταπιάνεται με τις ασθένειες των
πολιτικών ηγετών τα τελευταία 100 χρόνια, ξεκινώντας από τον Αμερικανό
πρόεδρο Θίοντορ Ρούσβελτ και φτάνοντας μέχρι τον Τζωρτζ Μπους τον
νεότερο και τον Τόνι Μπλερ, τον οποίο γνώριζε και προσωπικά:
υποκύπτοντας στο Σύνδρομο της Ύβρεως, οι δύο ηγέτες θα εισβάλλουν στο
Ιράκ το 2003.
Στην Τυνησία, ο Χαμπίμπ Μπουργκίμπα, επικεφαλής του αγώνα εναντίον
της αποικιοκρατίας ορκίζεται πρώτος πρόεδρος της χώρας το 1957. Δώδεκα
χρόνια αργότερα αρχίζει να υποφέρει από την καρδιά του, ενώ το 1969
εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια μανιοκατάθλιψης.
Η κατάσταση της υγείας του «υπέρτατου ηγέτη», που χειροτερεύει
συνεχώς, παραμένει όμως κρατικό μυστικό μέχρι το βράδυ της 6ης Νοεμβρίου
του 1987: επτά επιφανείς γιατροί υπογράφουν τότε μια γνωμάτευση που
πιστοποιεί την ανικανότητα του Μπουργκίμπα να κυβερνήσει . Την επομένη, ο
πατέρας της τυνησιακής ανεξαρτησίας αντικαθίσταται από τον πρωθυπουργό
Μπεν Αλί: πρόκειται για το πρώτο «ιατρικό πραξικόπημα» στην ιστορία.
Οι ψυχολογικές μεταπτώσεις του Ανδρέα Παπανδρέου.
Ο Παρασκευάς Αυγερινός, ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ περιγράφει στο
βιβλίο του «Η Αλλαγή τελείωσε νωρίς»(2013) τις καταθλιπτικές κρίσεις του
Α. Παπανδρέου που τον είχαν καθηλώσει στο σπίτι και μακριά από την
πολιτική δράση, την ώρα που το ΠΑΣΟΚ βάδιζε προς τις εκλογές του 1981
και την εξουσία. Ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργός είχε και άλλο
καταθλιπτικό περιστατικό μετά τις εκλογές του 1985, όταν μετά από
πιέσεις δέχθηκε να χωρίσει την τότε ερωμένη του.
Βέβαια στην περίπτωση του Ανδρέα Παπανδρέου, τα ψυχολογικά επεισόδια
διαδέχονταν μεγάλοι περίοδοι ανάκαμψης, στη διάρκεια των οποίων είχε την
ευκαιρία να ξεδιπλώσει τα χαρίσματά του, την οξυδέρκεια και την ευφυία
του. Αντίθετα στην περίπτωση Μπάιντεν τα προαναφερθέντα συμπτώματα
γίνονται πιο συχνά, έντονα αλλά και ανησυχητικά, καθώς ευνοούν τον
αδίστακτο ακροδεξιό αντίπαλό του.
Τραμπ, ο ευνοημένος.
Χθες το βράδυ, δημσκόπηση των New York Times δείχνει ότι ο Ντόναλντ
Τραμπ έχει διευρύνει το προβάδισμά του στην κούρσα, καθώς προηγείται του
Μπάιντεν με 49% έναντι 43%, το μεγαλύτερο προβάδισμά του μέχρι τωρα. Η
μέτρηση δείχνει επίσης ότι οι ανησυχίες σχετικά για το κατά πόσον ο.
Μπάιντεν, 81 ετών, είναι αρκετά υγιής για να υπηρετήσει ως
αποτελεσματικός πρόεδρος μεγάλωσαν μετά το ντιμπέιτ.
Η πλειοψηφία όλων των δημογραφικών ομάδων της έρευνας,
συμπεριλαμβανομένων των ψηφοφόρων του Μπάιντεν, δηλώνει ότι είναι πολύ
μεγάλος για να είναι αποτελεσματικός πρόεδρος και επικεφαλής των Ενόπλων
Δυνάμεων.
Οι κυβερνήτες των ΗΠΑ που ανήκουν στο Δημοκρατικό Κόμμα, ιδιαίτερα
ανήσυχοι για την πιθανότατη ήττα που ασφαλώς θα τους συμπαρασύρει,
συγκεντρώθηκαν χθες το βράδυ στο Λευκό Οίκο. Προφανώς θα εκφράσουν τις
ανησυχίες τους, αλλά μάλλον δεν πρέπει να περιμένουμε κάποιο ιατρικό ή
άλλο πραξικόπημα..
Στο τραγούδι Common People (συνηθισμένοι άνθρωποι) των Pulp,
ο αφηγητής μας λέει μια ιστορία. Πως μια μέρα συναντά μια πλούσια
Ελληνίδα έξω από το κολλέγιο που σπουδάζει εκείνη γλυπτική και αυτός
σπαταλάει τον χρόνο του παίρνοντας μάτι τις φοιτήτριες.
Εκείνη του αποκαλύπτει ότι θέλει να ζήσει σαν απλός άνθρωπος και να
κάνει ότι κάνουν οι συνηθισμένοι άνθρωποι. Ο αφηγητής τότε, την παίρνει
και την πηγαίνει σε ένα σουπερμάρκετ και της ζητά να φανταστεί ότι δεν
έχει καθόλου χρήματα. Εκείνη γελάει και ακολουθεί η θραύση των
ψευδαισθήσεων της μέσα από το τραγούδι που της εξηγεί πως ποτέ δε θα
καταλάβει τι θα πει να είσαι συνηθισμένος άνθρωπος όσο και αν θέλει.
Η υπέροχη αθωότητα του τραγουδιού συμπυκνώνεται στην ρομαντική
υπόθεση ότι η πλούσια κοπέλα έχει την επιθυμία να ζήσει σαν συνηθισμένος
άνθρωπος. Ότι μέσα της κάτι αναγνωρίζει την αφύσικη συνθήκη του να έχει
κανείς περισσότερους πόρους από όσους χρειάζεται και αναζητά μια πιο
ανθρώπινη συνθήκη, την ένταξη της σε ένα ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο ίση
μεταξύ ίσων όπου θα βιώσει τα συναισθήματα έντονα και όχι κάτω από τη
σουρντίνα της υπεραφθονίας.
Αυτή η πεποίθηση, ότι η άρχουσα τάξη με κάποιον τρόπο ζηλεύει την
αυθεντικότητα και την απλότητα των προλετάριων ή ότι νιώθει ενοχές για
την δική της προνομιούχο θέση είναι ριζωμένη στο συλλογικό ασυνείδητο
των συνηθισμένων ανθρώπων και έχει βρει πολλάκις την διέξοδο της στην
τέχνη.
Τραγούδια και ταινίες αφηγούνται την αγάπη ανάμεσα σε έναν πλούσιο η
μια πλούσια που ζουν την ανία και ανακαλύπτουν τις πραγματικές χαρές της
ζωής μέσα από έναν έρωτα με έναν φτωχό. Ακόμα και οι πραγματιστές του
διαλεκτικού υλισμού φαντάζονται τους πλούσιους να ζουν γεμάτοι τύψεις,
δυστυχείς.
Στο «Επέσατε Θύματα», ιστορικό εμφυλιακό άσμα του ΚΚΕ για τους
πεσόντες συντρόφους τους, τραγουδούν: «Γλεντούν οι τυράννοι και μες το
πιοτό, Τη λήθη γυρεύουν να βρούνε»
Ο Δαλιανίδης από την άλλη, εμφανίζεται πολύ πιο ρεαλιστής στην
εμβληματική ταινία του Ελληνικού κινηματογράφου «Οι Θαλασσιές οι
χάντρες»». Ο μπουζουκτσής και πολλά βαρύς Φώτης, ερωτεύεται κεραυνοβόλα
την ζάμπλουτη Μαίρη όταν την βλέπει να τραγουδάει «γιεγιέδικα» τραγούδια
με το συγκρότημα της. Όταν της εκφράζει τον έρωτα του η Μαίρη τον
απορρίπτει χωρίς δισταγμό εξηγώντας του ότι δεν ταιριάζουν οι ζωές τους,
ότι το πως φέρει τον εαυτό του (η θρυλική σκηνή με την βόλτα στην Αθήνα
με ένα καμπριολέ με την ατάκα «ο τρόπος που φοράς τη γραβάτα σου, το
μουστάκι σου) πάντα θα προδίδει την τάξη του, κάτι που δε θα του το
συγχωρήσει η δικά της τάξη και ότι εν πάση περιπτώσει η ίδια δεν έχει
καμία όρεξη να ζήσει με οποιονδήποτε τρόπο διαφορετικά από ότι έχει
μάθει.
Ακόμα και όταν αυτός ξυρίσει το μουστάκι του και τελικά εκείνη τον
ερωτευτεί, εκείνος πρέπει να ανέβει οικονομική τάξη μέσω των γονιών της
για να μπορέσουν να είναι μαζί. Ο Δαλιανίδης ξέρει. Οι πλούσιοι όχι μόνο
δε θέλουν να είναι φτωχοί, αλλά δε θέλουν καν να βρίσκονται κοντά σε
φτωχούς.
«Ποτέ δε θα καταλάβεις, πως είναι να ζεις τη ζωή σου, χωρίς νόημα ή
έλεγχο» τραγουδάει ο Τζάρβις και είναι όντως ανυπόφορη αυτή η αίσθηση
που έχει ο συνηθισμένος άνθρωπος και χρειάζεται να αμυνθεί σε αυτήν.
Είναι περίεργο πράγμα το ανθρώπινο μυαλό. Προσπαθεί να δώσει όμορφο
και σύνθετο νόημα στα πράγματα από το να δεχθεί την απλή και πεζή τους
πραγματικότητα. Προτιμάει να νομίσει ότι ο ταχυδακτυλουργός εξαφάνισε το
περιστέρι από το ότι το έχει στριμώξει ασφυκτικά μέχρι θανάτου μέσα στο
φράκο του. Προτιμάει να φανταστεί μια πολύπλοκη θεωρία συνωμοσίας από
το να παραδοθεί στην απόλυτη τυχαιότητα της δυστυχίας του. Πείθεται ότι η
πριγκίπισσα θα αγαπήσει το φτωχό παλληκάρι ή ο εκατομμυριούχος
χρηματιστής θα χάσει τα μυαλά του για την πόρνη του δρόμου.
Αυτή είναι διαχρονικά και η μέθοδος της ακροδεξιάς.
Βασίζεται στο ότι ο συνηθισμένος άνθρωπος μέσα στην υπέροχη αθωότητα
του αρνείται να δεχθεί ότι οι εκπρόσωποι της έχουν σαν αποκλειστικό
στόχο την απόκτηση εξουσίας και την παγίωση της εξουσίας της άρχουσας
τάξης μέσω του περιορισμού ελευθεριών. Δεν μπορεί να αντισταθεί στο να
της αποδώσει αρχές, λαϊκό χαρακτήρα, πατριωτισμό, αίσθηση ευθύνης.
Ακόμα και οι αντιναζιστικές ταινίες δεν καταφέρνουν συχνά να μην
πέσουν στην παγίδα να παρουσιάσουν τους ναζί σαν απάνθρωπους μεν,
αδέκαστους δε και σχεδόν εξιδανικευμένους μέσα στην απανθρωπιά τους.
Μόνο αριστουργήματα όπως «η Πτώση» τους έχουν παρουσιάσει σαν αυτό που
ήταν, μια διαστροφική συμμορία χωρίς αρχές, ανίκανη και επικίνδυνη.
Η αριστερά
έχει σταματήσει να απευθύνεται στους συνηθισμένους ανθρώπους. Τους
περιφρονεί διανοητικά. Η αριστερά τραγουδάει Pulp αλλά φέρεται σαν την
Μαίρη του Διαλιανίδη, τους χαρακτηρίζει αγράμματους, φασίστες,
ομοφοβικούς και ότι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς.
Η ακροδεξιά λέει «ξέρω τι περνάτε, ξέρω ποιοι φταίνε. Φταίει μια
μαγική συνωμοσία και μόνο εγώ μπορώ να σας ξαναδώσω την δύναμη να πάρετε
τη ζωή στα χέρια σας.»
Αν η αριστερά μένει κλεισμένη στις αίθουσες των πανεπιστημίων και δεν
κοιτάξει σοβαρά στον καθρέφτη ώστε να δει το πόσο έχει αποκοπεί από την
πραγματική της βάση που είναι ο απλός λαός , η ακροδεξιά θα είναι
ντυμένη νονά της Σταχτοπούτας και θα δελεάζει τους συνηθισμένους
ανθρώπους με ένα ταξίδι στο παλάτι. Μόνο που η άμαξά της στην
πραγματικότητα δεν είναι κολοκύθα αλλά ένα τρένο που δεν οδηγεί στο
παλάτι. Το παλάτι δε δέχεται συνηθισμένους ανθρώπους. Το τρένο οδηγεί
στο Άουσβιτς.
Ένα από τα φριχτότερα ομαδικά εγκλήματα
των χιτλερικών κατακτητών και των ελληνόφωνων συνεργατών τους στη
Θεσσαλονίκη της Κατοχής, ήταν η εκτέλεση στις 2 Ιουλίου 1943, στην
περιοχή των Σφαγείων, πενήντα πατριωτών που τους είχαν πάρει από το
Γεντί-Κουλέ και το στρατόπεδο Παύλου Μελά. Ανάμεσα στους εκτελεσμένους
εκείνης της ημέρας, ήταν μία εμβληματική μορφή με ράσο: Ο Αρχιμανδρίτης
Κοζάνης Ιωακείμ Λιούλιας.
Σύμφωνα με την περιγραφή που δημοσίευσε η εφημερίδα της Θεσσαλονίκης
«Λαϊκή Φωνή» στις 5-7-1945, ο Παπαλιούλιας, όπως τον αποκαλούσαν και οι
συγκρατούμενοί του, πριν την εκτέλεσή τους βασανίστηκαν φριχτά, ενώ ο
Αρχιμανδρίτης τη στιγμή της εκτέλεσης και πριν ο επικεφαλής του
γερμανικού εκτελεστικού αποσπάσματος διατάξει πυρ, φώναξε προς τους
συγκρατουμένους του με τη βροντερή του φωνή:
«Αδέλφια, πεθαίνουμε για ιερό σκοπό»!
Ο τότε Μητροπολίτης Τρίκκης και Σταγών,
Διονύσιος Χαραλάμπους, που ήταν κι αυτός στις ίδιες φυλακές, στο βιβλίο
«Μάρτυρες» που είναι ένα πικρό ημερολόγιο από τα χρόνια της κατοχής,
γράφει για τον Ιωακείμ Λιούλια: «Τα μαρτύριά του στην ώρα της ανάκρισης
που κράτησε δυόμιση ώρες, ήταν εφιαλτικά. Όταν τον αντίκρισαν οι
συγκρατούμενοί του ήταν παραμορφωμένος από το ξύλο, χωρίς ράσο και
αντερί. Όταν τους έβγαζαν στην αυλή, εκείνος που τραβούσε περισσότερο
την προσοχή, ήταν ο Πατέρας Ιωακείμ. Περπατούσε καμαρωτός, πάντα με ψηλά
το κεφάλι, γεμάτο κατάμαυρα σγουρά μαλλιά. Στην όψη του ήταν απλωμένη η
χριστιανική ηρεμία και γαλήνη. Κι όλο σιγόψελνε όμορφα και κατανυκτικά.
Κάποιος άλλος που ήταν μαζί του στη
φυλακή έλεγε ότι ο Αρχιμανδρίτης Ιωακείμ ήταν κληρικός από τους
σπάνιους. Όλες τις ώρες που έμεινε εκεί, έψελνε και προσευχόταν με
ευλάβεια.
Όπως έγραφε τη μεθεπόμενη ημέρα, 4 Ιουλίου 1943 η εφημερίδα Νέα Ευρώπη
που εκδίδονταν με τη συνεισφορά των δυνάμεων κατοχής «… 50 κομμουνισταί
και καταδικασμένοι εγκληματίαι εξετελέσθησαν προχθές προς εξιλασμόν
κακουργημάτων διαπραχθέντων υπό των κομμουνιστικών συμμοριών κατά των
δυνάμεων κατοχής». Σύμφωνα με μία εκδοχή η εκτέλεση έγινε σε αντίποινα
για το φόνο του γερμανού Φρούραρχου της Νάουσας.
Ο κρατούμενος εκείνη την περίοδο στο
στρατόπεδο «Παύλου Μελά», Λεωνίδας Γιασημακόπουλος, αναφέρει στο
ημερολόγιο που τηρούσε ότι από τους εκτελεσμένους οι 32 κρατούνταν στου
«Παύλου Μελά» και οι 18 στις φυλακές Επταπυργίου.
Η εκτέλεση έγινε στο χώρο της
πλινθοποιίας Παπαγεωργίου, που υπήρχε στα Σφαγεία Θεσσαλονίκης, ενώ
σύμφωνα με ένα δημοσίευμα της εφημερίδας Μακεδονία, στις 9
Απριλίου 1945, δύο από τους πενήντα μελλοθάνατους προσπάθησαν να
δραπετεύσουν και ίσως ο ένας να το κατόρθωσε. Αυτό ενισχύεται από το
γεγονός ότι στο Ληξιαρχείο Θεσσαλονίκης καταγράφτηκαν 49 ονόματα.
Ένας από τους εκτελεσμένους στις 2-7-1943, ο δάσκαλος Γιάννης Τσιμούρας
Ο μακρύς κατάλογος των εκτελεσμένων
Οι κρατούμενοι, που εκτελέστηκαν από
τους χιτλερικούς κατακτητές μαζί την ίδια μέρα στα Σφαγεία Θεσσαλονίκης
ήταν με αλφαβητική σειρά οι:
1.–Αδάμoς Παύλος, 35 ετών 2.–Αποστολίδης Ιωάννης, 33 ετών, αρτεργάτης από τη Θεσσαλονίκη 3.–Αργυριάδης Αθανάσιος, 30 ετών, φοιτητής της Νομικής 4.–Βασματζής Δημήτριος, 38 ετών, καπνεργάτης από τη Θεσσαλονίκη 5.–Βιτάλης Αναστάσιος, 37 ετών 6.–Βιτσέντζος Ιωάννης, αρτοποιός από τη Φλώρινα 7.–Γενηγιώργης Θεόκλητος, 39 ετών, ράπτης από τη Βέροια 8.–Γκέκας Θεοχάρης, 56 ετών, ναυτικός από το Λιτόχωρο Πιερίας 9.–Γιαλαμίδης Αλέξανδρος, μαθητής από το Κιλκίς 10.–Δεληγιάννης Αναγνώστης, 48 ετών, καπνεργάτης από την Καβάλα 11.–Θωμαίδης Κωνσταντίνος, 31 ετών, υπάλληλος από το Μακροχώρι Ημαθίας 12.–Καμπούρογλου Χρήστος, 52 ετών, ψαράς από τη Θεσσαλονίκη 13.–Κανάλλας Ευάγγελος, σιδηροδρομικός από το Λιτόχωρο Πιερίας 14.–Καραλίβανος Παναγιώτης, 40 ετών, δικηγόρος από την Κοζάνη 15.–Κασιμάτης Γρηγόριος, υποδηματοποιός από τη Θεσσαλονίκη’ 16.–Καραπιτσάνης Νικόλαος, κάτοικος Θεσσαλονίκης 17.–Κατσάκης Χρήστος, 29 ετών, παντοπώλης από το Βελβεντό Κοζάνης 18.–Κούλας Ιωάννης, 39 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος από την Κατερίνη 19.–Κωνσταντινίδης Ευθύμιος, 50 ετών, καπνεργάτης από τις Συκιές Θεσσαλονίκης 20.–Λασκαρίδης Εμμανουήλ, 39 ετών, υποδηματοποιός από τα Λιμενάρια Θάσου
Ο Σερραίος κουρέας Δημήτρης Τσίγκας
21–Λιούλιας Ιωακείμ, 32 ετών, Αρχιμανδρίτης από τον Κρόκο Κοζάνης 22–Μαντζάρης Γεώργιος, 28 ετών, παντοπώλης από το Βελβεντό Κοζάνης 23.–Μαντζάρης Πολυνίκης, 25 ετών, παντοπώλης από το Βελβεντό Κοζάνης 24.–Μαστάγκας Γεώργιος, 29 ετών, υποδηματοποιός από το Λιτόχωρο Πιερίας 25.–Μπασείδης Κωνσταντίνος, 28 ετών από την Κατερίνη 26.–Μπούρας Γεώργιος, 35 ετών, από τη Μυτιλήνη 27.–Ναλμπαντίδης Γεώργιος, 29 ετών από την Κατερίνη 28.–Νάνος Χρήστος, 34 ετών, υδραυλικός από την Αθήνα 29.–Νίκας Χρήστος, 36 ετών, εργάτης από το Λιτόχωρο Πιερίας 30.–Παλαιολόγος Κωνσταντίνος, 34 ετών, δημοσιογράφος από τη Θεσσαλονίκη 31.–Παπαδόπουλος Παναγιώτης του Ιωάννη από το νομό Κοζάνης 32.–Παπαδόπουλος ή Ορτατζής Παναγιώτης, παντοπώλης από την Πτολεμαίδα 33.–Παπανικολάου Απόστολος, 50 ετών, Ιερέας από το Λέχοβο της Φλώρινας 34.–Πολίτης Κωνσταντίνος, 24 ετών από την Κατερίνη
Ο αγρότης από τη Φλώρινα Κώστας Φαχαντίδης
35.–Ραφτόπουλος Σοφοκλής, 44 ετών από τη Βέροια 36.–Σαρίφας Δημήτριος, 30 ετών, μάγειρας από τη Θεσσαλονίκη 37.–Σιδηρόπουλος Κοσμάς, 33 ετών από τη Νιγρίτα Σερρών 38.–Σκαρλατόπουλος Παντελής, 21 ετών, αγρότης από τα Γιαννιτσά 39.–Στράτος Σπυρίδων, 46 ετών, χαλκουργός από τη Θεσσαλονίκη 40.–Τσαμουταλίδης Κωνσταντίνος, 32 ετών, ηλεκτρολόγος από την Αθήνα 41.–Τσιάνος Πέτρος, 34 ετών, έμπορος από την Άσσηρο Θεσσαλονίκης 42.–Τσίγγας Δημήτριος, 30 ετών, κουρέας από την Αγγίστα Σερρών 43.–Τσίρος Ιωάννης, 29 ετών, κάτοικος Θεσσαλονίκης 44.–Τσιμούρας Ιωάννης, 29 ετών, δάσκαλος από το Λιτόχωρο Πιερίας 45.–Φαχαντίδης Κωνσταντίνος, 62 ετών από τους Άγ. Αναργύρους Θεσσαλονίκης 46.–Φρεγαδιώτης Πέτρος, 24 ετών, εργάτης από τη Θεσσαλονίκη 47.–Χαμλαντζής Δημήτριος, 29 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος από τη Δράμα 48.–Χασάπης Λεωνίδας, 29 ετών, δικηγόρος από την Κοζάνη 49.–Χριστοδουλέας Γιάννης, 23 ετών, δάσκαλος από τη Θεσσαλονίκη 50.–Αγνώστων στοιχείων
Ο Ιωακείμ Λιούλιας, εθελοντής στο αλβανικό μέτωπο εμψυχώνει τους στρατιώτες
Ποιος ήταν ο Ιωακείμ Λιούλιας
Ο Ιωακείμ Λιούλιας είναι μια ηρωική
προσωπικότητα της νεότερης ιστορίας της πατρίδας μας, που πορεύθηκε
αγέρωχα στη ζωή και στο θάνατο. Γεννήθηκε το 1919 στο χωριό Κρόκος
Κοζάνης. Ο πατέρας ήταν δάσκαλος που υπηρέτησε σε διάφορα χωριά της
Μακεδονίας. Έπειτα έγινε παπάς και πήγε στον Kρόκο. Έτσι ο γιός του
έζησε από μικρός στην ατμόσφαιρα της εκκλησίας και του σχολείου. Γι’
αυτό από νωρίς γεννήθηκε μέσα του η επιθυμία, να σπουδάσει τα ιερά
γράμματα και να μπει στη δούλεψη της Εκκλησίας.
Μόλις τελείωσε το γυμνάσιο έφυγε στην
Κωνσταντινούπολη. Εκεί, γράφτηκε στη θεολογική σχολή Χάλκης. Μέσα στο
περιβάλλον της ιστορικής αυτής σχολής του Πατριαρχείου, ο Ιωακείμ
Λιούλιας θέρμαινε πιο πολύ τη φλόγα της ψυχής του για την ολοκληρωτική
αφιέρωση.
Όταν πήρε το πτυχίο του, αριστούχος
μάλιστα, γύρισε στην πατρίδα του, όπου διορίστηκε ιεροκήρυκας στην ιερά
Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης. Από τις πρώτες ημέρες φάνηκε η ζωντανή
πίστη του. Τρέχοντας σε πόλεις και χωριά για να κηρύξει το λόγο του Θεού
στους Μακεδόνες συμπατριώτες του.
Στη συνέχεια, κλήθηκε να υπηρετήσει την
πατρίδα ως έφεδρος ανθυπολοχαγός πεζικού. Όταν απολύθηκε, πήρε τη
μεγάλη απόφαση να γίνει κληρικός και χειροτονήθηκε διάκονος.
Δύο χρόνια αργότερα, το 1939 πήρε
μετάθεση στην Αθήνα. Τον τοποθέτησαν προϊστάμενο στον ναό του Αγίου
Γεωργίου νέας Κοκκινιά. Εκεί πήρε το βαθμό του πρεσβύτερου και τον τίτλο
του Αρχιμανδρίτη.
Εθελοντής στο αλβανικό μέτωπο
Δεν έμεινε για πολύ εκεί, γιατί όταν
άρχισε η επίθεση των Ιταλών εναντίον της χώρας μας, ο Αρχιμανδρίτης
Ιωακείμ, άφησε την ήσυχη ζωή της Αθήνας και βρέθηκε στις πρώτες γραμμές
των πολεμικών επιχειρήσεων. Ως στρατιωτικός ιερέας με το βαθμό του
Λοχαγού, υπηρέτησε στη 15η μεραρχία πεζικού. Με κίνδυνο της ζωής του
έτρεχε κοντά στους στρατιώτες που πολεμούσαν με αυτοθυσία τον ξένο
επιδρομέα. Σ’ ένα γράμμα του από το μέτωπο έγραφε: «είναι μεγάλο πράγμα
και ενίσχυση για μας, τους αγωνισαμένους στις πρώτες γραμμές του πυρός
στις χιονισμένες βουνοκορφές των αγρίων Αλβανικών βουνών και να
αισθανόμαστε στη λόγχη μας, την πνοή ολόκληρου του έθνους».
Όταν όμως οι σιδερόφραχτες Γερμανικές
στρατιές έσπασαν την ηρωική αντίσταση των γενναίων υπερασπιστών της
πατρίδας μας, οι κατακτητές πλημμύρισαν την Ελλάδα και έτσι άρχισε η
περίοδο της κατοχής. Ο Ιωακείμ Λιούλιας έμεινε στις ακριτικές περιοχές,
πρώτα σαν Ιεροκήρυκας στην Μητρόπολη των Γρεβενών και έπειτα στην
Κοζάνη. Τότε εκδηλώθηκε όλη η δημιουργική δραστηριότητά του.
Με το κήρυγμα, την εξομολόγηση, την
φιλανθρωπία συμπαραστάθηκε ενεργά στις δύσκολες ώρες των Ελλήνων. Για να
βοηθήσει το λαό, εντάχθηκε στην οργάνωση της «χριστιανικής αλληλεγγύης»
και πολλοί κάτοικοι της πόλης και της περιοχής σώθηκαν από το θάνατο,
τις φυλακές και τα βασανιστήρια, χάριν στις δικές του φροντίδες και
ενέργειες. Δυνατός και αποφασιστικός, αντιμετώπιζε τις δυσκολίες και τα
εμπόδια με ψυχραιμία και αισιοδοξία. Δεν τον φόβιζε ο κίνδυνος και ο
θάνατος. Έγραφε σ’ ένα γράμμα του: «Μη μας τρομάζει ο θάνατος. Υπάρχει
πολλές φορές ζωή στο θάνατο και θάνατος στη ζωή».
Τι σημασία έχει η ζωή μπροστά στην
πρόοδο και το καλό του συνόλου; με τέτοια ηρωική διάθεση αγωνιζόταν τα
χρόνια της κατοχής. Έτσι εμψύχωνε και ενθάρρυνε το λαό και δούλευε για
τη λευτεριά της σκλαβωμένης Ελλάδας. Ερχόταν σε επικοινωνία με
καπετάνιους της εθνικής αντίστασης και διευκόλυνε το έργο τους. Συχνά
τους πληροφορούσε για τις κινήσεις των κατακτητών αλλά οι Γερμανοί δεν
άργησαν να το μάθουν.
Τότε ο Μητροπολίτης Κοζάνης Ιωακείμ,
που κι αυτός είχε μυηθεί στην εθνική αντίσταση, εγκατέλειψε τη
Μητρόπολη και βγήκε στα βουνά που υπήρχαν ένοπλα τμήματα της εθνικής
αντίστασης. Τον παρότρυναν να φύγει και εκείνος αλλά αυτός δεν ήθελε να
αφήσει το ποίμνιό του απροστάτευτο, παρέμεινε καίτοι γνώριζε τους
πολλαπλούς κινδύνους που τον απειλούσαν. Κι αυτό δεν άργησε να έλθει.
Ήταν η 5η Μάιου 1943, όρμησαν οι
Γερμανοί μέσα την ώρα που κοιμόταν. Τον σήκωσαν με τις κλωτσιές και δεν
τον άφησαν να ντυθεί. Τον μετέφεραν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης όπου
είχαν κλείσει και άλλους συμπατριώτες του. Τους κτυπούσαν και τους
βασάνιζαν. Έπειτα από δυο ημέρες τον μετέφεραν στις τρομερές γερμανικές
φυλακές «501» της Γκεστάπο στη Θεσσαλονίκη Εκεί του έκαναν εξαντλητική
ανάκριση για να του αποσπάσουν μυστικά της εθνικής αντίστασης, τον
κακοποιούσαν πολλές ημέρες συνέχεια, τον άφηναν νηστικό και όταν ζητούσε
νερό του έδιναν κάποιο υγρό που τον έκανε να διψάει πιο πολύ. Παρ’ όλες
τις ταλαιπωρίες και τα μαρτύρια ο Πατέρας Ιωακείμ αρνήθηκε επίμονα να
φανερώσει αυτά που ζητούσαν οι εχθροί της Ελλάδας.
Είχε βαθιά πίστη κι αυτό, τον έκανε να
μη χάσει το θάρρος του ως την τελευταία στιγμή. Όλοι τον θαύμαζαν. Όταν
μια μέρα ο Γερμανός φρουρός τον πείραξε περιφρονητικά για τον κλήρο
αυτός με αξιοθαύμαστο θάρρος απάντησε: «Είμαι έλληνας παπάς και θα
πεθάνω για τη θρησκεία και την Ελλάδα». Δεν υπολόγιζε τον κίνδυνο, στο
νου του ερχόταν οι λόγοι του Αρχηγού των μαρτύρων. ‘’Γίνου πιστός άχρι
θανάτου και δώσω σοι τον στέφανο της ζωής».
Τον πήραν από τη φυλακή μαζί, με άλλους
πενήντα πατριώτες και όταν τους ντουφέκισαν ο Ιωακείμ ζητωκραύγασε για
την Πατρίδα. Ήταν 2 Ιουλίου 1943.
Και συνεχίζει στους «Μάρτυρες» ο αείμνηστος Μητροπολίτης Τρίκκης: «τον κλαίω και τον θαυμάζω συγχρόνως».
Η εκκλησία μας έχασε ένα καλό στρατιώτη
και το έθνος ένα πατριώτη, με αλόγιστο εθνικό φρόνημα. Ο αείμνηστος
Ιωακείμ Λιούλιας δεν πέθανε, ζει μέσα στις καρδιές μας για να
παραδειγματίζει τις νεότερες γενιές και να τις υποδεικνύει το δρόμο του
χρέους, του καθήκοντος και της θυσίας.
Πηγές: Εφημερίδες Λαϊκή Φωνή
5-7-1945, Νέα Ευρώπη 4-7-1943, Μακεδονία 9-4-1945, Δημοκρατία
2-7-1945, Επίσης: Β. Γούναρης-Π. Παπαπολυβίου Ο φόρος του αίματος στην
κατοχική Θεσσαλονίκη, σ.169-170, Χαραλάμπους Μάρτυρες, σ.51, Λ.
Γιασημακόπουλος Το ναζιστικό στρατόπεδο Παύλου Μελά, σ.46-47
Για τους νεότερους είναι αρχαία ιστορία, αλλά η πραγματικότητα
είναι εκεί: Σχεδόν όλα όσα μας καθορίζουν σήμερα ξεκίνησαν περίπου πριν
από εκατόν πενήντα με διακόσια χρόνια.
Είναι γεγονός ότι κάθε περίοδος κουβαλά ως συνέχειες τις
διάρκειες που καθιερώθηκαν αιώνες πριν. Δεν υπάρχουν εποχές με ατόφιο
δικό τους κύτταρο. Αλλά λίγο πριν τα μέσα του 19ου αιώνα άρχισε να
γίνεται μια πολλαπλή τομή. Επιστήμη, τεχνολογία, μορφοποίηση και
ξεπέταγμα των ιδεών του διαφωτισμού, φούντωμα των υποπροϊόντων του (όπως
τα εθνικά οράματα), δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα που φώναζε ότι ο
κόσμος αλλάζει.
Η μαζικότητα
Ο καλβινισμός και η προτεσταντική-καπιταλιστική ηθική
εδραιώθηκαν πια ρωμαλέα. Το άτομο και το προσωπικό συμφέρον ήρθαν ξανά
στο προσκήνιο, και μάλιστα αυτή τη φορά με ιδεολογική-θρησκευτική
νομιμοποίηση. Και κατάφεραν να επιβιώσουν δίπλα στα εθνικά και τα
φιλελεύθερα κινήματα στον ανεπτυγμένο κόσμο.
Κάπου εκεί έγινε κάτι πρωτοφανές: Για πρώτη φορά μέσα στον
ιστορικό χρόνο, εμφανίστηκαν τόσοι πολλοί άνθρωποι που θέλησαν να κάνουν
τη διαφορά. Για την ακρίβεια, η Ιστορία είναι γεμάτη από κινήματα
ανθρώπων που οραματίστηκαν και πάλεψαν για έναν άλλο κόσμο, ριζοσπαστικά
διαφορετικό. Από τους αρχαίους Ζηλωτές, μέχρι τους αντίστοιχους του
Μεσαίωνα και τους Ορεινούς της Γαλλικής Επανάστασης. Είχαν όμως κατά
κανόνα τη μορφή είτε του μεμονωμένου, είτε του περιθωριακού. Ενώ, τον
19ο αιώνα, μαζί με τα πολλά που συνέβαιναν «για πρώτη φορά», είχαμε και
τη μαζική πια εμφάνιση των ανθρώπων που ήθελαν να σκέφτονται
διαφορετικά, και που πρότασσαν την κοινωνία αντί το προσωπικό συμφέρον
(ή το εθνικό, αυτοκρατορικό κλπ.).
Κάπου εκεί γεννήθηκε ο «κοινωνισμός», η πρόταξη του συμφέροντος
της κοινωνίας έναντι του ατομικού-προσωπικού συμφέροντος. Αργότερα
ονομάστηκε «σοσιαλισμός», και μπήκε σε ένα σωρό πολιτικές και
ιδεολογικές περιπέτειες…
Το γονίδιο
Προς τα τέλη του 20ού αιώνα, η επιστήμη κατοχύρωσε τη διαφορά:
Ένα συγκεκριμένο γονίδιο, που υπάρχει ή δεν υπάρχει στον καθένα μας,
καθορίζει το πόσο νοιαζόμαστε για τους άλλους ή μόνο για τον εαυτό μας. Η
δύναμη και το σθένος του (ή η ασθενής/ καθόλου παρουσία του) καθορίζουν
αν θα συμπεριφερόμαστε ως γνήσιοι καλβινιστές, προσαρμοσμένοι σε έναν
κόσμο απληστίας και ατομοκεντρισμού, ή αν θα νοιαζόμαστε. Αν θα
νοιαζόμαστε για τον άλλον, αν θα έχουμε ενσυναίσθηση.
Κατά τον 19ο αιώνα, όσοι είχαν ισχυρό αυτό το γονίδιο,
δημιούργησαν έναν παράλληλο κόσμο αλληλεγγύης. Πρόταξαν την ευαισθησία
απέναντι σε ζητήματα όπως η παιδική εργασία-εκμετάλλευση, η ανισότητα
των φύλων, η ανισότητα των τάξεων.
Έτσι γεννήθηκε ο διπολικός σημερινός κόσμος. Ένας κόσμος
σύγκρουσης ανάμεσα στον προτεσταντικό καπιταλισμό και το «νοιάζομαι» για
τον άλλο και την κοινωνία.
Το πρόβλημα
Τα προβλήματα άρχισαν όταν η πραγματικότητα επέβαλε δύο
πράγματα: (α) Την οργάνωση όσων νοιάζονταν για να γίνουν πιο
αποτελεσματικοί. (β) Τη χρήση των όρων του καλβινισμού ως μέσο
καταπολέμησής του.
Κάπως έτσι γεννήθηκαν μέσα στον 20ό αιώνα τα ιδεολογικά
στρατόπεδα. Τα οποία στην πραγματικότητα δεν ήταν και τόσο ιδεολογικά,
όσο πολιτικά. Η οργάνωση όσων νοιάζονταν δημιούργησε δομές, ιεραρχίες,
στοχοπροσηλώσεις, ιεραρχήσεις. Άρα και την ανάγκη να θυσιάζεται κάθε
φορά αυτό που θεωρούνταν «μικρότερης» σημασίας, ή λιγότερο επείγον.
Έτσι, χωρίς να το συνειδητοποιεί, η Αριστερά του 20ού αιώνα
άρχισε να αποξενώνεται από το κύτταρό της. Ένας σωρός από «ιδεαλιστές»
-εμμονικούς θεολογίζοντες της «άλλης πραγματικότητας» -, μαζί με
ατομικιστές που ένιωθαν ότι η οργάνωση όσων νοιάζονται είναι ένα
πρόσφορο πεδίο για προσωπική ανέλιξη, δημιούργησαν ένα αξεδιάλυτο
μείγμα. Τα περισσότερα από τα σημερινά κεντροαριστερά ή αριστερά κόμματα
είναι αυτό το πράγμα.
Στον κόσμο της αβεβαιότητας
Ο 21ος αιώνας έβγαλε στην επιφάνεια όλες τις αβεβαιότητες.
Δίπλα στην αμφισβήτηση και στην αμφιβολία για το αν είναι εφικτός -και
πώς- ένας πιο δίκαιος κόσμος, ένας κόσμος αλληλεγγύης, η έκρηξη της
τεχνολογικής επανάστασης και της παγκοσμιοποίησης επιτάχυνε τη διόγκωση
του αισθήματος της αβεβαιότητας.
Πολλοί προσπάθησαν να δώσουν απαντήσεις σ’ αυτό το νέο και ρευστό σκηνικό. Εξ ου και η πολυδιάσπαση του πολιτικού φάσματος.
Συνέβησαν όμως παράλληλα και δύο άλλα πράγματα:
(α) Στην προσπάθεια να δώσουν απαντήσεις στα νέας μορφής
ζητήματα, όσοι νοιάζονται άρχισαν είτε να γίνονται μονολιθικοί και να
θέλουν να κλείνουν τα μάτια στη διαφορετική πια σύσταση αυτών των
ζητημάτων (και να γαντζώνονται όλο και περισσότερο σε ακατάλληλα
ερμηνευτικά εργαλεία), είτε να υιοθετούν προσεγγίσεις του «αντίπαλου
στρατοπέδου».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πρώτης συμπεριφοράς είναι οι
τοποθετήσεις σε ζητήματα ανισότητας των περιοχών του κόσμου και του
μεταναστευτικού ρεύματος. Παράδειγμα της δεύτερης συμπεριφοράς είναι η
όλο και μεγαλύτερη σύμπλευση της «ορθόδοξης» Αριστεράς με την ακροδεξιά
σε ζητήματα δημοκρατίας, ή σε εθνικά και διεθνή ζητήματα. Το ΚΚΕ θεωρεί
ιμπεριαλιστικά τα σχέδια λύσης του Κυπριακού, η ευρωπαϊκή «ορθόδοξη»
Αριστερά προτιμά Πούτιν και Χεζμπολάχ έναντι ΗΠΑ και ΕΕ. Όπως η
ευρωπαϊκή ακροδεξιά.
(β) Στο πλαίσιο της ίδιας προσπάθειας να ανταποκριθεί στον
καινούργιο κόσμο της αβεβαιότητας, η φιλελεύθερη Κεντροδεξιά, η
Κεντροαριστερά, και η Αριστερά, έδωσαν άπλετο χώρο στα επικοινωνιακά
μέσα και στους προσωποκεντρικούς σχεδιασμούς. Οι πρωταγωνιστές των
περισσότερων δυτικών κομμάτων αυτών των πολιτικών χώρων είναι προϊόντα
της εικόνας, της επιθυμίας για το εμφανισιακά διαφορετικό.
Ο Κασσελάκης και ο Ανδρουλάκης δεν είναι ορφανοί. Είναι
δείγματα μιας στρατιάς πολιτικών προσώπων, από τον Κιρ Στάρμερ των
Εργατικών της Βρετανίας, μέχρι την Έλι Σλάιν του ιταλικού Δημοκρατικού
Κόμματος.
Οι ρίζες
Κανένα μοντέλο από τα υφιστάμενα δεν είναι ουσιαστικά πειστικό.
Στην πραγματικότητα, οι άνθρωποι που νοιάζονται βρίσκονται σε ένα
οικτρό αδιέξοδο. Οι παλιές φόρμουλες φαντάζουν σχεδόν γραφικές σήμερα,
οι σύγχρονες επικοινωνιακές παράγουν τραγικά αποτελέσματα. Ασύμβατα με
την ίδια τη φύση των ανθρώπων που νοιάζονται.
Αν υπάρχει κάπου λύση, αυτή είναι ίσως πλεγμένη μέσα στην
«κόκκινη κλωστή»: Οι άνθρωποι που πραγματικά νοιάζονται δεν μπορούν να
υπάρχουν χωρίς τον άλλο. Η απουσία του είναι η κατάργησή τους. Επομένως,
μόνο μέσα από τη σύνδεση με την ανθρώπινη συνθήκη μπορούν να βρουν
απαντήσεις.
Με άλλα λόγια, μέσα από την πράξη της πνευματικής, της
διανοητικής και πραγματικής ανθρώπινης επικοινωνίας μπορούν να βρουν τον
δρόμο. Ακόμη πιο απλά; Μια κίνηση συνεργασίας, συνοδοιπορίας ακόμη και
για μικρούς στόχους, και αλληλεγγύης με έναν και πολλούς ανθρώπους, έχει
σήμερα πολύ μεγαλύτερη σημασία από πέντε συνεδρίες της Κεντρικής
Επιτροπής, δέκα Εθνικά Συμβούλια, και είκοσι «αποφάσεις» συλλογικών
οργάνων.
Μπορεί να ακούγεται πρωτόγονο, αλλά, παράλληλα με τον
εκσυγχρονισμό της σκέψης και των προσεγγίσεων, οι άνθρωποι που
νοιάζονται επείγει να επανασυνδεθούν με το κύτταρό τους. Την ουσία, την
έγνοια για τον άλλο, τη συγκίνηση από την ειλικρινή επικοινωνία μαζί
του. Και το οριστικό διαζύγιο από εκείνον δίπλα τους που βλέπει τον άλλο
σαν διανοητικό πελάτη, ή σαν αριθμό σε ψηφοφορία.
Είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει τους ανθρώπους που
νοιάζονται να βρουν ξανά το νήμα που τους συνδέει με την ουσία τους. Και
να νιώσουν ξανά ότι αξίζει τον κόπο…
Το Καλάθι
• …με τις ματαιότητες (1): Έχει πια κάποιο νόημα να σχολιάζουμε το
κυβερνητικό έργο (λέμε τώρα…), τις υπουργικές «αποφάσεις», ή τα σχόλια
των κυβερνητικών εκπροσώπων για τους διορισμούς στο Προεδρικό; Πολύ
αμφίβολο! Για την ακρίβεια, ώρες-ώρες αισθάνεται κανείς πως όσο πιο πολύ
μιλάς για τα αυτονόητα, τόσο πιο πολύ δίνεις πεδίο στην ανοησία να
επιδεικνύει τον εαυτό της…
• …με τις ματαιότητες (2): Έχει πια κάποιο νόημα να μιλούμε για το
Κυπριακό; Οι μισοί από τους υποστηρικτές της λύσης έχουν ήδη κάνει πλέον
τα κουμάντα τους σε προσωπικό επίπεδο, προσαρμοσμένοι στη μη λύση. Και
οι υποστηρικτές της μη λύσης άρχισαν να βαριούνται, γιατί δεν έχουν πια
αρκετό αντίπαλο φορτίο να εκστασιαστούν. Τι να σου κάνει μια Ολγκίν κι
ένας Στιούαρτ…
• …με τις ματαιότητες (3): Έχει πια κάποιο νόημα να αγωνιούμε για τον
Πούτιν και τον Νετανιάχου; Το παίγνιο τους ήρθε γάντι, ό,τι και να
πούμε. Με εκλογή Τραμπ (με νεκρό ή «ζωντανό» τον Μπάιντεν) είναι
πανευτυχείς. Με «επανάσταση» στους Δημοκρατικούς, αντικατάσταση του
Μπάιντεν, και ήττα του Τραμπ, πάλι ευτυχείς. Μέχρι να καθίσει στην
καρέκλα ο νέος Αμερικανός Πρόεδρος, να ελέγξει την κατάσταση και να
καταλάβει τι γίνεται, ο ένας θα φτάσει στο Κίεβο και ο άλλος στα σύνορα
με την Αίγυπτο…
Φαίνεται πως κι εδώ έχει δίκιο ο Σαββόπουλος! Περνάει γρήγορα ο
χρόνος; Άλλοτε ναι, άλλοτε όχι! Πάντως τα εφτάμισι χρόνια ήταν πολύ
γεμάτα! Ήταν ένας μακρύς και πολύ περιεκτικός κύκλος εκπαίδευσης, για
όσους το ήθελαν συμμετοχικής, με ένα όραμα – ίδιες λέξεις, στην πράξη
πολύ διαφορετικό: Για το καλό της πόλης! Μα ποιο είναι αυτό; Πώς το
εννοεί ο καθένας; Tι να σημαίνει, άραγε, ποιότητα ζωής; Tι να σημαίνει
μια ανάπτυξη που να την υπηρετεί; Mπορεί η δημοκρατική διαδικασία και η
εξ αυτής ψηφοφορία να παραβιάζει το πνεύμα και το γράμμα του νομοθέτη;
Πόσο μάς εντυπωσιάζουν τα έργα βιτρίνας; Ποια είναι η ουσία πέρα από τα
κάθε εγκαίνια; Πόσο εύκολο είναι να λειτουργήσει μια ημικατεχόμενη πόλη;
Ποια είναι η ταυτότητα κι η φυσιογνωμία της πόλης – τι γίνεται με το
ιστορικό κέντρο, πόσο ψηλά στον ουρανό πρέπει να ανέβει η εκτός των
τειχών περιοχή της; Πώς διατηρείται κι ενισχύεται μια Περιοχή Ειδικού
Χαρακτήρα; Tι σκεφτόμαστε για τα εγκαταλειμμένα και καταρρέοντα κτήρια,
εντός των τειχών αλλά και αλλού, στην περιοχή Λήδρα Πάλας;
Tα ερειπωμένα σχολεία του Αγίου Κασσιανού ουδόλως ευνοήθηκαν ούτε από
τον χρόνο (αναπόφευκτο) ούτε από τα όποια μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης
(απαράδεκτο)…
Ποια είναι άραγε η γνώμη των δημοτών για τις τοπικές αρχές, τη δική τους τοπική αυτοδιοίκηση;
Πόσο δική τους την αισθάνονται; Eίναι ικανοποιημένοι με την ενημέρωση
την οποία έχουν; Πώς (δεν) ενημερώνονται για θέματα που τους αφορούν και
ποια δυνατότητα έχουν να καταθέσουν τον προβληματισμό τους ή να βρουν
απαντήσεις σε ερωτήματά τους πριν έρθουν να τους κτυπήσουν την πόρτα
(και τα αυτιά) αποφάσεις που επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής τους;
Έχουν ακουστά για τη δημόσια διαβούλευση;
Mην πείτε πως τώρα τα θυμηθήκαμε όλα αυτά! Είναι θέματα που αναλυτικά
παρουσιάστηκαν στις συζητήσεις για τους διαδοχικούς προϋπολογισμούς, με
κάποιους να δυσφορούν «άντε, τέλειωνε» ή «οι μικροί να μιλούν λιγότερο
από τους μεγάλους» – στην κάθε περίπτωση, όμως, σημασία έχει τι λες!
Tελικά μπορεί και να πέρασαν «γρήγορα» τα εφτάμισι χρόνια. Ένας υπερπλήρης κύκλος σπουδών. Ξεκίνησε
με τη γνώση κι εμπειρία των περιβαλλοντικών οργανώσεων και του
Κινήματος Οικολόγων αλλά και της Επιτροπής Κατοίκων Αγίου Αντρέα.
Είχα όμως και την τύχη μιας προηγηθείσας …φροντιστηριακής εκπαίδευσης
από τον προκάτοχό μου στο Δημοτικό Συμβούλιο (ΔΣ) Λευκωσίας, τον
αγαπημένο φίλο μ.Στέλιο Κολοκασίδη που επέμενε να μου αφήσει κι εκείνες
τις πολύ χρήσιμες, όπως επιβεβαιώθηκε, «κασιούδες» με το απόσταγμα της
δικής του μακράς και σημαντικής θητείας. Ύστερα τα κουβεντιάζαμε στο
Κίνημα με φίλους με κατάλληλες ειδικότητες και γνώση καθώς και με τους
άλλους δημοτικούς συμβούλους της επαρχίας (που τώρα αυξήθηκαν από 4 σε
6). Πώς αλλιώς να έβγαιναν με επάρκεια οι τεκμηριωμένες τοποθετήσεις
στις 1250 συνεδρίες του ΔΣ, άλλων συμβουλίων και επιτροπών;
Προχτές την Πέμπτη, η τελευταία συνεδρία του ΔΣ είχε το καλό να μην
επιφυλάσσει εκπλήξεις… Μα κι αυτή η Κυριακή δεν κουβαλά την έγνοια πώς
θα αντιμετωπίσεις όσα θα φέρει η συνεδρία της Πολεοδομικής Επιτροπής της
Τρίτης. Κι εκεί να παραθέτεις επιχειρήματα και, αντί
σχολιασμού, συχνά να ακούς εκείνο το μονότονο κι άχρωμο «τοποθετούμαι ως
η Υπηρεσία». Κάτι μου θυμίζει από εκείνο το δημοσιοϋπαλληλικό
«έχω οδηγίες να αναφερθώ…». Εδώ όμως δεν είμαστε διορισμένοι αλλά
εκλεγμένοι, με πρόσθετες, πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις, άμεσα υπόλογοι
στους δημότες κι όχι σε κάποιο προϊστάμενο από όπου εκπορεύονται οι
οδηγίες… Η έγνοια παραμένει για τη νέα (χωρίς διαφάνεια;) διαδικασία…
Πήραμε, λοιπόν, προχτές και το απολυτήριο – Άντε και καλοί δημότες!
Τελικά, όμως, «τούτη η θητεία δε σταματάει πουθενά…». Παραμένουμε
ενεργοί δημότες! Αυτό φαίνεται πολύ να ενοχλεί τους «μασκοφόρους της
δημοσιογραφίας»! Ένας από αυτούς, ο ….., άλλως «Μάντης Κάλχας» (πολύ
βολικό ένα ψευδώνυμο!), κτύπησε πάλι – αχώνευτοι τού φαίνονται οι
Οικολόγοι. Αν είναι ψυχολογικό, θα πρέπει να κοιταχτεί. Πολύ το χάρηκε
που δεν τα πήγαν καλά στις εκλογές αλλά δεν έμεινε εκεί. Πήγε να
«αναλύσει» τις γραφές και αφού ψευδολόγησε κι έβρισε τον Περδίκη,
κατέληξε με τούτο το συγκλονιστικό: «Κι έμειναν μόνοι οι Τσιμίλλης και
Περδίκης να πηγαίνουν σε μνημόσυνα και εθνικό συμβούλιο για να περνά η
συντάξιμη ώρα» (Φιλελεύθερος, 16.6.2024). Και τώρα που θα έχω
περισσότερο χρόνο; Πολύ θα στενοχωρηθεί ο μασκοφόρος! Ο λαός λέει πως
«αργία μήτηρ πάσης κακίας». Τι άλλο παρά κακό μπορεί να κάνουν οι
αθκειασεροί συνταξιούχοι, ειδικά αν είναι και Οικολόγοι;
Αν ήξεραν, θα το προστατεύαν ως κόρην οφθαλμού! Θα απαγορεύαν με δια
βίου φυλάκιση και με πρόστιμο καραμπινάτο στους αππωμένους νεόπλουτους
Κυπραίους που αγοράζουν βεγγαλικά για να γιορτάσουν την πιο όμορφη ημέρα
της ζωής τους ή κάποιο σπουδαίο γεγονός που ολίγον μας ενδιαφέρει! Θα
φυλάκιζαν πάραυτα τον όποιο ανεύθυνο καίει κλαδιά ή κάμνει σούβλα μέσα
στο δάσος, υπό 45 βαθμών Κελσίου
Αν ξέρατε, άρχοντες εκλεγμένοι και παρακοιμώμενοι [ανώνυμοι και
επώνυμοι] σύμβουλοι της βραχονησίδας, τη σημασία του Τροόδους θα είχατε
εξασφαλίσει ήδη, προ πολλών χρόνων, τα καλύτερα και ακριβότερα πτητικά
και άλλα μέσα πυρόσβεσης, θα εντάσσατε την Πυροσβεστική Υπηρεσία σε ένα
κυρίαρχο σώμα, το αρτιότερο, [και όχι σε 42 παρακλάδια], θα
ακριβοπληρώνατε την εργασία και θα στέλνατε κάθε χρόνο τους άξιους
πυροσβέστες μας να παρακάθονται σε συνέδρια ανά τον κόσμο, και κυρίως θα
διορίζατε άξιους Υπουργούς που έχουν επίγνωση και συνείδηση της ύψιστης
σημασίας της οροσειράς.
Αν γνώριζαν οι εκάστοτε ιθύνοντες του κρατικού καναλιού την απόλυτη
εξάρτηση της επιβίωσης του νησιού από το Τρόοδος, αντί να ξοδεύουν «τα
λεφτά μας» για εγχώριες και εισαγόμενες σαπουνόπερες και θεάματα από
σκυλάδικα, θα έδιναν μικρόφωνο δυο φορές τη βδομάδα σε γεωλόγους ώστε να
ενημερώνουν τον αγέρωχο κυπριακό λαό για τα τόσα όσα μας προσφέρει το
Τρόοδος, όπως και για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει εξαιτίας ακριβώς
τούτου του αγέρωχου και συχνότατα ανεγκέφαλου κυπριακού λαού.
Αν οι Υπουργοί Παιδείας, νυν και παλαιοί, γνώριζαν ότι ο λόγος που
παραμένουμε στο χάρτη ως τόπος και όχι ως «έρημος» οφείλεται
αποκλειστικά στο Τρόοδος, το πρώτιστο που θα μαθαίναν στα παιδιά θα ήταν
να σέβονται τη φύση, τα δάση, τον τόπο, τη χλωρίδα και την πανίδα, παρά
να χάνουν την ώρα τους διδάσκοντας το πρωθύστερο «Δεν Ξεχνώ» και την
πρόσφατη ουρά, «Διεκδικώ και Αγωνίζομαι», που απέκτησε με στόμφο.
Αν οι εκάστοτε εκλελεγμένοι Δήμαρχοι και Μουχταραίοι
συνειδητοποιούσαν την αδήριτη πια ανάγκη του πράσινου στις πόλεις, θα
απέκλειαν ευφάνταστους παγκόσμιους διαγωνισμούς αππωμάρας [τύπου Ζάχα
Χαντίτ] και θα αναλάμβαναν να φυτέψουν την επικράτειά τους με δέντρα που
παρέχουν το αναγκαίο οξυγόνο και την απαραίτητη σκιά.
Το Τρόοδος μας αφορά όλους. Και τους άρχοντες και τον κυρίαρχο λαό.
Δεν είναι μόνον τα δάση που το περιστοιχίζουν, οι κοιλάδες, τα πανέμορφα
ακόμα χωριά, οι ποταμοί… Δεν είναι μόνο οι βόλτες στην πλατεία με τα
πορικά, όταν η πεδιάδα γίνεται αφόρητη, ούτε τα σπιτάκια της
αποικιοκρατίας για τις άδειες των δημοσίων υπαλλήλων, ούτε ο Φεραίος, το
Τζιούμπιλι [και τα νεανικά μας χρόνια], ούτε ο Μακλούφ και, βέβαια,
ούτε τα χιόνια. Το Τρόοδος είναι αυτό που μας επιτρέπει να κρατούμε το
κεφάλι μας πάνω από το νερό – όπως γνωρίζετε δύο πράγματα επιπλέουν στο
νερό- για λόγους ευπρέπειας θα αναφέρω μόνο τους φελλούς!
Το Τρόοδος, αγαπητοί αναγνώστες, είναι το θεμέλιο
πάνω στο οποίο το νησί έχει δημιουργηθεί. Καθορίζει τη φυσιογνωμία, την
ταυτότητα και το τοπίο, όχι μόνο αυτό που βλέπουμε αλλά και το υπέδαφός,
και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία οικοδομήσαμε την ιστορία και τον
πολιτισμό μας. Σχηματίστηκε με υποθαλάσσια ηφαιστειακή δράση στο βυθό
ενός μεγάλου αρχαίου ωκεανού, γνωστού ως η Τυθήα θάλασσα, πριν από 90
εκατομμύρια χρόνια. Αποτελεί μέρος ενός αρχαίου ωκεάνιου φλοιού! Ο
αλλόχθονος, αλλά εξίσου πολύτιμος Πενταδάκτυλος, διαφέρει, είναι η
συνέχεια των Άλπεων.
Το Τρόοδος είναι η βάση μας, η εντυπωσιακή
τοπογραφία του ρυθμίζει το κλίμα, τις βροχές, τις καλλιέργειες, το
καθημερινό ψωμί μας, το φυσικό μας περιβάλλον. Από εκεί ξεκινήσαμε, η
φύση προίκισε πλουσιοπάροχα το οφιολιθικό σύμπλεγμα του Τροόδους με
ορυκτό πλούτο, κυρίως χαλκό και άλλους φυσικούς πόρους, όπως το νερό και
τα δάση. Από το Τρόοδος πηγάζουν οι ποταμοί μας. Το Τρόοδος και ο
Πενταδάκτυλος καθορίζουν τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του νησιού.
Εκείνο διαμορφώνει τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν.
Το Τρόοδος είναι ένα ανοικτό γεωλογικό βιβλίο, η Μέκκα της Γεωλογίας.
Γράφτηκαν εκατοντάδες διδακτορικές διατριβές, σ’ όλο και απ’ όλο τον
πλανήτη για τη γεωλογική εξέλιξη του Τροόδους και επιστήμονες από όλο
τον κόσμο έρχονται για να μελετήσουν το φαινόμενο! Φαινόμενο, γιατί αντί
να καταδύονται στα τρίσβαθα των ωκεανών, ανεβαίνουν στο Τρόοδος και
βλέπουν ένα πολύτιμο κομμάτι του ωκεάνιου φλοιού!
Όλα αυτά τα εκπληκτικά τα γνωρίζουν τα παιδιά μας; Τα διδάσκονται στα
σχολεία; Η αγάπη, ο σεβασμός, η προστασία της φύσης, των δασών, των
δέντρων έπρεπε να είναι η ραχοκοκαλιά της Παιδείας μας. Παρέα με την
ιστορία θα έβγαζαν μια νέα γενιά, περήφανη για τον τόπο. Τόσες και
τόσες γνώσεις οφείλουμε στους γεωλόγους μας, τους σημερινούς και στους
παλαιότερους, στον Γιαννάκη Παναγίδη, στον Δρ Γιώργο Κωνσταντίνου -για
μας όλους “ο κύριος Κόκος”- τόσα και τόσα έγραψε, είπε, επανέλαβε… Εις
ώτα πολλές φορές, μη ακουόντων.
Αποδείξαμε παντοιοτρόπως ότι είμαστε ανήμποροι και ανίκανοι [παρά τα
χιλιοειπωμένα που θα ακούσετε στις μαύρες επετείους] να προστατέψουμε το
νησί από τις διαχρονικές φυσικές αλλά και ανθρώπινες καταστροφές,
απότοκα συνήθως υπέρμετρης φιλοδοξίας, αλλά και μωρίας. Επιμένουμε να
εξοπλίζουμε τη βραχονησίδα και να υποσχόμαστε διαρκως καινούργια
πολεμικά συστήματα. Ως αυτά να μπορούσαν ποτέ να μας προστατέψουν έναντι
της υπεροπλίας των πέριξ, ξεχνώντας την ουσία. Ελπίζω το τελευταίο μας
επίτευγμα, η σημαντική στρατηγική συμφωνία που υπογράψαμε με τις ΗΠΑ να
προβλέπει και για κατάσβεση πυρκαγιών! Μόνο έτσι υπάρχει ελπίδα.
