Ποια στραταρχική ράβδος
ποιος αλχημιστής
μας άγγιξε και μας έκανε μέταλλα
και να ΄ ναι τ΄ αγέννητα στους τροχούς
με ροδάνθη και πεσμένα φτερά
τόσες οπλές μες στα έγκατα
των υποπετριδίων ονείρων;
Να μας έχυνε κάποιος σε νέα καλούπια
τον μαστιγωτή τον εκμαυλιστή
τους πολίτες γύψινα αγάλματα
κι αυτόν εκεί βαλσαμωμένον άδρα
- ο σιδηρούς κομισάριος! -
τι φωνάσκει ο ορθόδοξος
για ποια μοιχαλίδα ζωή
ποια ποίηση της ήττας ωρύεται
δεν βλέπει που ανασκευάζεται η άνοιξη
κι απ΄ τις παρόδους και τα λαϊκά σινεμά
με τεράστιους λωτούς ιθυφαλλικοί
χύνονται στα χυτήρια της ασφάλτου
ακόμη ορυκτοί με τις μορφές τους ρευστές
καινούργιοι διαμαρτυρόμενοι;
Γιάννης Δάλλας
«Ανατομία» 1971
Κυριακή 25 Ιουλίου 2010
Τετάρτη 21 Ιουλίου 2010
Η βουλή θα γίνει γραφείο εξυπηρέτησης συμφερόντων;
Με τις ενέργειές της η βουλή (ιδιαίτερα η Επιτροπή Παιδείας), τον τελευταίο καιρό, δίνουν την εντύπωση ότι μετατρέπονται σε γραφείο εξυπηρέτησης συμφερόντων. Δυστυχώς, η ψήφιση της επέκτασης του ορίου αφυπηρέτησης για τους καθηγητές και η προώθηση συμφερόντων της ιδιωτικής εκπαίδευσης πρέπει να μας προβληματίσει. Ας έχουμε τα μάτια μας ανοικτά και να αντιδράσουμε άμεσα, συλλογικά και αποφασιστικά.
Τα δυο άρθρα που προηγήθηκαν λένε αρκετά για το θέμα.
Τα δυο άρθρα που προηγήθηκαν λένε αρκετά για το θέμα.
ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΙΔΕΜΑΤΑ
Η έκκληση για στήριξη της ιδιωτικής εκπαίδευσης
ΤΗΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗ εβδομάδα (και ενώ η Βουλή είχε κλείσει για τις θερινές διακοπές) η Επιτροπή Παιδείας αποφάσισε να συνεδριάσει εκτάκτως για να μελετήσει τις «διακρίσεις που παρατηρούνται από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας στη μεταχείριση μεταξύ τόσο των οργανωμένων γονιών όσο και των μαθητών δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης». Στο πλαίσιο της συνεδρίας, ακούσαμε ότι «δεν θα ανεχτούμε η ιδιωτική εκπαίδευση να αντιμετωπίζεται ως το νόθο παιδί του υπουργείου», πως «δεν ευσταθεί ο μύθος ότι τα ιδιωτικά είναι τα σχολεία των πλουσίων» και ότι «κάθε γονιός έχει το δημοκρατικό δικαίωμα να κάνει την επιλογή του». Οι τοποθετήσεις αυτές έγιναν από βουλευτές, οι οποίοι εν πολλοίς απηύθυναν έκκληση για στήριξη της ιδιωτικής εκπαίδευσης καθώς απαίτησαν, μεταξύ άλλων, όπως το υπουργείο παραχωρήσει στους μαθητές των ιδιωτικών το επίδομα των 300 ευρώ για αγορά ηλεκτρονικού υπολογιστή όπως επίσης, να τους συμπεριλάβει στο σχέδιο για δωρεάν μεταφορά με το λεωφορείο (το οποίο ακόμα δεν έχει καλύψει όλα τα παιδιά των δημοσίων).
Το δημοκρατικό δικαίωμα του κάθε πολίτη να επιλέγει ο ίδιος, το είδος της εκπαίδευσης που επιθυμεί να προσφέρει στο παιδί του, κανένας δεν μπορεί να το αμφισβητήσει. Ωστόσο, το διαχρονικό ερώτημα, που τίθεται, είναι κατά πόσο όλοι οι πολίτες έχουν, πράγματι, τις ίδιες επιλογές. Θα ήταν ψευδαίσθηση να πιστέψει κάποιος ότι όλοι ανεξαιρέτως οι γονείς έχουν την οικονομική άνεση να στείλουν το παιδί τους σε ένα ιδιωτικό σχολείο. Θα ήταν επίσης αφελές να ισχυριστεί οποιοσδήποτε πως οι πόρτες των ιδιωτικών είναι ανοιχτές για όλους, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ίσως για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες ή μαθησιακές δυσκολίες.
Το δε επιχείρημα ότι το κράτος επιχορηγεί όχι μόνο τους φοιτητές των δημοσίων αλλά και των ιδιωτικών πανεπιστημίων και κατ’ επέκταση ανάλογη πολιτική πρέπει να εφαρμοστεί και μεταξύ μαθητών δημόσιας και ιδιωτικής Μέσης Εκπαίδευσης, δεν μπορεί να πείσει καθώς υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά: Δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος της δωρεάν δημόσιας Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης για όλους. Επομένως, από τη στιγμή που το κράτος δεν είναι σε θέση να προσφέρει στον κάθε υποψήφιο τη δυνατότητα να φοιτήσει στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας του, είναι υποχρεωμένο να στηρίξει τους φοιτητές που καταφεύγουν σε άλλες λύσεις. Πρώτο μέλημα όλων και ειδικότερα των εκπροσώπων της νομοθετικής εξουσίας θα έπρεπε να ήταν ο τερματισμός των διακρίσεων που υφίστανται οι ένοικοι των δημοσίων σχολείων και οι οποίες δυστυχώς, εξακολουθούν να είναι πολλές. Αλίμονο να πιστέψουμε πως ο μαθητής του ιδιωτικού θα νιώσει μειονεκτικά επειδή βλέπει το γειτονόπουλό του να πηγαίνει στο σχολείο με το λεωφορείο(!). Δεν αμφιβάλλουμε όμως, πως, αν τα (ελάχιστα εκείνα) μέτρα που λαμβάνει το υπουργείο για αναβάθμιση του δημοσίου σχολείου, επεκταθούν και στα ιδιωτικά, τότε είναι που θα αυξηθούν δραματικά τα ποσοστά της ιδιωτικής εκπαίδευσης. Αν αυτός είναι ο στόχος, να τεθεί ξεκάθαρα.
Της Χριστίνας Κυριακίδου
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 18-7-2010
ΤΗΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗ εβδομάδα (και ενώ η Βουλή είχε κλείσει για τις θερινές διακοπές) η Επιτροπή Παιδείας αποφάσισε να συνεδριάσει εκτάκτως για να μελετήσει τις «διακρίσεις που παρατηρούνται από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας στη μεταχείριση μεταξύ τόσο των οργανωμένων γονιών όσο και των μαθητών δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης». Στο πλαίσιο της συνεδρίας, ακούσαμε ότι «δεν θα ανεχτούμε η ιδιωτική εκπαίδευση να αντιμετωπίζεται ως το νόθο παιδί του υπουργείου», πως «δεν ευσταθεί ο μύθος ότι τα ιδιωτικά είναι τα σχολεία των πλουσίων» και ότι «κάθε γονιός έχει το δημοκρατικό δικαίωμα να κάνει την επιλογή του». Οι τοποθετήσεις αυτές έγιναν από βουλευτές, οι οποίοι εν πολλοίς απηύθυναν έκκληση για στήριξη της ιδιωτικής εκπαίδευσης καθώς απαίτησαν, μεταξύ άλλων, όπως το υπουργείο παραχωρήσει στους μαθητές των ιδιωτικών το επίδομα των 300 ευρώ για αγορά ηλεκτρονικού υπολογιστή όπως επίσης, να τους συμπεριλάβει στο σχέδιο για δωρεάν μεταφορά με το λεωφορείο (το οποίο ακόμα δεν έχει καλύψει όλα τα παιδιά των δημοσίων).
Το δημοκρατικό δικαίωμα του κάθε πολίτη να επιλέγει ο ίδιος, το είδος της εκπαίδευσης που επιθυμεί να προσφέρει στο παιδί του, κανένας δεν μπορεί να το αμφισβητήσει. Ωστόσο, το διαχρονικό ερώτημα, που τίθεται, είναι κατά πόσο όλοι οι πολίτες έχουν, πράγματι, τις ίδιες επιλογές. Θα ήταν ψευδαίσθηση να πιστέψει κάποιος ότι όλοι ανεξαιρέτως οι γονείς έχουν την οικονομική άνεση να στείλουν το παιδί τους σε ένα ιδιωτικό σχολείο. Θα ήταν επίσης αφελές να ισχυριστεί οποιοσδήποτε πως οι πόρτες των ιδιωτικών είναι ανοιχτές για όλους, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ίσως για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες ή μαθησιακές δυσκολίες.
Το δε επιχείρημα ότι το κράτος επιχορηγεί όχι μόνο τους φοιτητές των δημοσίων αλλά και των ιδιωτικών πανεπιστημίων και κατ’ επέκταση ανάλογη πολιτική πρέπει να εφαρμοστεί και μεταξύ μαθητών δημόσιας και ιδιωτικής Μέσης Εκπαίδευσης, δεν μπορεί να πείσει καθώς υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά: Δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος της δωρεάν δημόσιας Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης για όλους. Επομένως, από τη στιγμή που το κράτος δεν είναι σε θέση να προσφέρει στον κάθε υποψήφιο τη δυνατότητα να φοιτήσει στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας του, είναι υποχρεωμένο να στηρίξει τους φοιτητές που καταφεύγουν σε άλλες λύσεις. Πρώτο μέλημα όλων και ειδικότερα των εκπροσώπων της νομοθετικής εξουσίας θα έπρεπε να ήταν ο τερματισμός των διακρίσεων που υφίστανται οι ένοικοι των δημοσίων σχολείων και οι οποίες δυστυχώς, εξακολουθούν να είναι πολλές. Αλίμονο να πιστέψουμε πως ο μαθητής του ιδιωτικού θα νιώσει μειονεκτικά επειδή βλέπει το γειτονόπουλό του να πηγαίνει στο σχολείο με το λεωφορείο(!). Δεν αμφιβάλλουμε όμως, πως, αν τα (ελάχιστα εκείνα) μέτρα που λαμβάνει το υπουργείο για αναβάθμιση του δημοσίου σχολείου, επεκταθούν και στα ιδιωτικά, τότε είναι που θα αυξηθούν δραματικά τα ποσοστά της ιδιωτικής εκπαίδευσης. Αν αυτός είναι ο στόχος, να τεθεί ξεκάθαρα.
Της Χριστίνας Κυριακίδου
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 18-7-2010
Να επιχορηγηθούν κι οι τσάντες Ρrada
ΣΥΜΦΩΝΑ με τον πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας Νίκο Τορναρίτη, το κράτος γλιτώνει κάπου 130.000.000 ευρώ τον χρόνο με την απόφαση του 17% του μαθητικού πληθυσμού να φοιτήσει σε κάποιο ιδιωτικό σχολείο. Και σύμφωνα με τον σοσιαλιστή βουλευτή Γιώργο Βαρνάβα, δεν είναι τα παιδιά των πλουσίων που φοιτούν στα ιδιωτικά σχολεία.
Είναι, ίσως, παιδιά που δεν έχουν άλλη επιλογή λόγω, ίσως, κάποιας αλλεργίας στα δημόσια σχολεία. Και οι γονείς από το υστέρημά τους κάνουν στα παιδιά δύο χρόνια ιδιαίτερα για να περάσουν τις εξετάσεις σε ιδιωτικό σχολείο κι έπειτα και για εφτά χρόνια, από το υστέρημά τους και πάλι, πληρώνουν τα δίδακτρα. Κάτι χιλιάδες ευρώ τον χρόνο. Και για να αρθεί αυτή η αδικία προτείνουν οι εκπρόσωποι του λαού σειρά μέτρων για στήριξη των μαθητών των ιδιωτικών σχολείων. Οι οποίοι μαθητές, όπως είπαμε, δεν έχουν άλλη επιλογή. Και τα ιδιωτικά σχολεία δεν είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις με εισοδήματα, αλλά ευαγή ιδρύματα που χρειάζονται στήριξη. Προτείνουν λοιπόν οι βουλευτές, ανάμεσα σ’ άλλα, χορηγία για αγορά ηλεκτρονικού υπολογιστή και δωρεάν μεταφορά στα ιδιωτικά σχολεία (Στα δημόσια το λύσαμε βλέπετε το θέμα).
Κι ο υπουργός Παιδείας μελετά, λέει, το θέμα. Όπως μελετά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ταυτόχρονα. Αντί όμως να μελετά μεταρρύθμιση, γιατί δεν καταργεί τη δημόσια εκπαίδευση; Πιο φθηνά θα μας έρθει. Αν με το 17% γλιτώνει το κράτος 130.000.000 όπως λέει ο έντιμος βουλευτής, με το 100% θα γλιτώνει πολλές άλλες εκατοντάδες εκατομμύρια, όλοι θα ικανοποιήσουν το φετίχ τους και θα είμαστε happy. Κι όσοι δεν θα είναι, θα πηγαίνουν στην Ελβετία. Με επιχορήγηση. Θα εισάξουμε πλέον για τα καλά τα GCΕ σαν πιστοποιητικό εισδοχής στις κρατικές σχολές και το λύσαμε το θέμα. Κι άμα κύριε Βαρνάβα - που είστε σοσιαλιστής κι αντιλαμβάνεστε τις δυσκολίες του λαού - το λύσετε αυτό, μπορείτε να μεριμνήσετε και για επιχορηγημένες Ρrada τσάντες για τις κοσμικές κυρίες;
Της Χρυστάλλας Χατζηδημητρίου
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 16-7-2010
Είναι, ίσως, παιδιά που δεν έχουν άλλη επιλογή λόγω, ίσως, κάποιας αλλεργίας στα δημόσια σχολεία. Και οι γονείς από το υστέρημά τους κάνουν στα παιδιά δύο χρόνια ιδιαίτερα για να περάσουν τις εξετάσεις σε ιδιωτικό σχολείο κι έπειτα και για εφτά χρόνια, από το υστέρημά τους και πάλι, πληρώνουν τα δίδακτρα. Κάτι χιλιάδες ευρώ τον χρόνο. Και για να αρθεί αυτή η αδικία προτείνουν οι εκπρόσωποι του λαού σειρά μέτρων για στήριξη των μαθητών των ιδιωτικών σχολείων. Οι οποίοι μαθητές, όπως είπαμε, δεν έχουν άλλη επιλογή. Και τα ιδιωτικά σχολεία δεν είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις με εισοδήματα, αλλά ευαγή ιδρύματα που χρειάζονται στήριξη. Προτείνουν λοιπόν οι βουλευτές, ανάμεσα σ’ άλλα, χορηγία για αγορά ηλεκτρονικού υπολογιστή και δωρεάν μεταφορά στα ιδιωτικά σχολεία (Στα δημόσια το λύσαμε βλέπετε το θέμα).
Κι ο υπουργός Παιδείας μελετά, λέει, το θέμα. Όπως μελετά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ταυτόχρονα. Αντί όμως να μελετά μεταρρύθμιση, γιατί δεν καταργεί τη δημόσια εκπαίδευση; Πιο φθηνά θα μας έρθει. Αν με το 17% γλιτώνει το κράτος 130.000.000 όπως λέει ο έντιμος βουλευτής, με το 100% θα γλιτώνει πολλές άλλες εκατοντάδες εκατομμύρια, όλοι θα ικανοποιήσουν το φετίχ τους και θα είμαστε happy. Κι όσοι δεν θα είναι, θα πηγαίνουν στην Ελβετία. Με επιχορήγηση. Θα εισάξουμε πλέον για τα καλά τα GCΕ σαν πιστοποιητικό εισδοχής στις κρατικές σχολές και το λύσαμε το θέμα. Κι άμα κύριε Βαρνάβα - που είστε σοσιαλιστής κι αντιλαμβάνεστε τις δυσκολίες του λαού - το λύσετε αυτό, μπορείτε να μεριμνήσετε και για επιχορηγημένες Ρrada τσάντες για τις κοσμικές κυρίες;
Της Χρυστάλλας Χατζηδημητρίου
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 16-7-2010
Δευτέρα 19 Ιουλίου 2010
Ποίημα της εβδομάδας 185
Ονήσιλος
Δίπλα μου ήτανε ο Ονήσιλος
βγαλμένος απ’ την ιστορία και το θρύλο
ολοζώντανος.
Αρχιλεβέντης βασιλιάς αυτός
κρατούσε στο χέρι ό,τι του ‘χε απομείνει:
ένα καύκαλο
-το δικό του κρανίο-
γεμάτο μέλισσες.
Δέκα χρόνια έστελλε τις μέλισσές του ο Ονήσιλος
να μας κεντρίσουν
να μας ξυπνήσουν
να μας φέρουν ένα μήνυμα.
Δέκα χιλιάδες μέλισσες έστειλε ο Ονήσιλος
κι όλες ψοφήσανε απάνω στο παχύ μας δέρμα
χωρίς τίποτα να νιώσουμε.
Κι όταν το ποδοβολητό των βαρβάρων
έφτασε στη Σαλαμίνα
φρύαξε ο Ονήσιλος.
Άλλο δεν άντεξε.
Άρπαξε το καύκαλό του
και το θρυμμάτισε απάνω στο κεφάλι μου.
Κι έγειρα νεκρός.
Άδοξος, άθλιος,
καταραμένος απ’ τον Ονήσιλο.
Παντελής Μηχανικός
"Κατάθεση" 1975
Δίπλα μου ήτανε ο Ονήσιλος
βγαλμένος απ’ την ιστορία και το θρύλο
ολοζώντανος.
Αρχιλεβέντης βασιλιάς αυτός
κρατούσε στο χέρι ό,τι του ‘χε απομείνει:
ένα καύκαλο
-το δικό του κρανίο-
γεμάτο μέλισσες.
Δέκα χρόνια έστελλε τις μέλισσές του ο Ονήσιλος
να μας κεντρίσουν
να μας ξυπνήσουν
να μας φέρουν ένα μήνυμα.
Δέκα χιλιάδες μέλισσες έστειλε ο Ονήσιλος
κι όλες ψοφήσανε απάνω στο παχύ μας δέρμα
χωρίς τίποτα να νιώσουμε.
Κι όταν το ποδοβολητό των βαρβάρων
έφτασε στη Σαλαμίνα
φρύαξε ο Ονήσιλος.
Άλλο δεν άντεξε.
Άρπαξε το καύκαλό του
και το θρυμμάτισε απάνω στο κεφάλι μου.
Κι έγειρα νεκρός.
Άδοξος, άθλιος,
καταραμένος απ’ τον Ονήσιλο.
Παντελής Μηχανικός
"Κατάθεση" 1975
Τετάρτη 14 Ιουλίου 2010
Οι κακουργίες πέφτουν σαν βροχή...
«Την πρώτη φορά που ιστορήσαμε πως αργοσφάζανε τους φίλους μας,
κραυγή φρίκης αντήχησε. Είχανε, τότε, σφάξει εκατό.
Μα όταν σφάξαν χίλιους και η σφαγή δεν είχε τελειωμό,
απλώθηκε σιωπή.
Όταν οι κακουργίες πέφτουν σαν βροχή, κανένας πια δε φωνάζει:
Σταματήστε!
Όταν σωρεύονται τα εγκλήματα, γίνονται αόρατα.
Όταν οι πόνοι γίνονται αβάσταχτοι, δεν ακούγονται πια οι κραυγές.
Και οι κραυγές πέφτουν κι αυτές σαν καλοκαιρινή βροχή».
(Μπ. Μπρεχτ: «Όταν οι κακουργίες πέφτουν σαν βροχή», 1935. Μετάφρ. Μ. Πλωρίτης).
Όταν σωρεύονται τα εγκλήματα, γίνονται αόρατα. Τι αλήθεια Χριστέ μου! Τι προειδοποίηση και προτροπή συνάμα, φίλοι μου και σύντροφοί μου. Ο ποιητής προβλέπει την εποχή του. Γραμμένη το 1935. Κι όμως εβδομήντα πέντε χρόνια μετά ορμάει κατά πάνω μας. Με την αντιστοιχία και το οπλοστάσιο των καιρών μας, στην Ευρωζώνη που ξεφτέλισε την αντιφασιστική νίκη ρίχνοντάς την στο επίπεδο ενός κίβδηλου νομίσματος, βορά δέκα σαράφηδων που πουλάνε τον τάφο της μάνας τους με κέρδος.
Οι κακουργίες πέφτουν σα βροχή με το μνημόνιο και το ασφαλιστικό(;) νομοσχέδιο. Σα βροχή δηλητηριώδης πάνω σε κάθε δικαίωμα εργασιακό, προνοιακό, συνταξιοδοτικό, ανθρώπινο κι εν τέλει πολιτικό. Πραγματικές κακουργίες αυτά τα 159 κουκιά που ξεθεμέλιωσαν βουνά αγώνων πλασμένα με αίμα εργατών στα χωράφια, στα εργοστάσια, στα γραφεία, στα καράβια, στα πεδία των μαχών. Προσώρας. Απολύτως προς ώρας μόνον, οι φονιάδες των λαϊκών κατακτήσεων θα αφουγκραστούν τη σιωπή. Αυτή που κατά τον ποιητή εκφράζει τη σώρευση των εγκλημάτων. Γυναίκες, παιδιά, νέοι και γέροντες και γερόντισσες δε θα βαστήξουν πολύ στο Γολγοθά. Η ανάσταση - επανάσταση συμβολικά τρεις μέρες στην ουσία μιάμιση κρατάει ακόμα και στη χριστιανική μεγαλοβδομάδα.
Τη λέξη κακουργίες θα τη μάθουν ως και τ' αγέννητα βρέφη των καιρών μας καθώς έπονται 200 κανονιστικές πράξεις που θα υλοποιήσουν το έκτρωμα. Χώρια τα δεκάδες προεδρικά διατάγματα και οι 16 νόμοι για τον Καλλικράτη ως το τέλος του 2010.
Μαζικό παλούκωμα είναι το αλήστου μνήμης μνημόνιο. Γιατί σύντομα θα είναι παρελθόν. Να είμαστε βέβαιοι και να παλεύουμε γι' αυτό. Μη μας παρασύρει η τυχόν θερινή σιωπή της συσσωρευμένης καπιταλιστικής, ταξικής κακουργίας. Είναι σαν την προειδοποίηση, εκείνο το βουβό απειλητικό «τίποτα» του ήχου που προηγείται των γιγάντιων σεισμών, των βιβλικών καταιγίδων...
Φτωχοί, χήρες, γέροι, ανάπηροι μοιάζουν σιωπηλοί μπροστά στην ύβρι, αφού καλούνται να πληρώσουν τη συσσώρευση κεφαλαίων, τη σώρευση εγκλημάτων. Όμως η σιωπηλή οργή γίνεται ιαχή. Ως κι οι μουγκοί βρυχώνται σα λιοντάρια όταν το δικαίωμα στη ζωή ξεπέφτει σε αγώνα επιβίωσης.
Είναι πόλεμος. Και δε σφάζονται μόνον εκατό φίλοι μας. Σφάζονται όλοι. Με την εκπορνευμένη Ευρώπη να ζητάει δουλειά - δουλεία ως τα 70 για όλους. Οταν σωρεύονται τα εγκλήματα γίνονται αόρατα...
Όχι αυτά τα σημερινά. Είμαστε πολλά τα σκυλιά που περνάνε τους τυφλούς απέναντι. Στο φως. Στην ικανότητα, τη δράση κι όχι απλώς το όραμα, για μια καλύτερη ζωή. Για όλους. Όταν δεν αλυχτάμε, δαγκώνουμε το χέρι που μας κλέβει και λέει ότι μας ταΐζει.
Της Λιάνας ΚΑΝΕΛΛΗ
«ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» 11-7-2010
κραυγή φρίκης αντήχησε. Είχανε, τότε, σφάξει εκατό.
Μα όταν σφάξαν χίλιους και η σφαγή δεν είχε τελειωμό,
απλώθηκε σιωπή.
Όταν οι κακουργίες πέφτουν σαν βροχή, κανένας πια δε φωνάζει:
Σταματήστε!
Όταν σωρεύονται τα εγκλήματα, γίνονται αόρατα.
Όταν οι πόνοι γίνονται αβάσταχτοι, δεν ακούγονται πια οι κραυγές.
Και οι κραυγές πέφτουν κι αυτές σαν καλοκαιρινή βροχή».
(Μπ. Μπρεχτ: «Όταν οι κακουργίες πέφτουν σαν βροχή», 1935. Μετάφρ. Μ. Πλωρίτης).
Όταν σωρεύονται τα εγκλήματα, γίνονται αόρατα. Τι αλήθεια Χριστέ μου! Τι προειδοποίηση και προτροπή συνάμα, φίλοι μου και σύντροφοί μου. Ο ποιητής προβλέπει την εποχή του. Γραμμένη το 1935. Κι όμως εβδομήντα πέντε χρόνια μετά ορμάει κατά πάνω μας. Με την αντιστοιχία και το οπλοστάσιο των καιρών μας, στην Ευρωζώνη που ξεφτέλισε την αντιφασιστική νίκη ρίχνοντάς την στο επίπεδο ενός κίβδηλου νομίσματος, βορά δέκα σαράφηδων που πουλάνε τον τάφο της μάνας τους με κέρδος.
Οι κακουργίες πέφτουν σα βροχή με το μνημόνιο και το ασφαλιστικό(;) νομοσχέδιο. Σα βροχή δηλητηριώδης πάνω σε κάθε δικαίωμα εργασιακό, προνοιακό, συνταξιοδοτικό, ανθρώπινο κι εν τέλει πολιτικό. Πραγματικές κακουργίες αυτά τα 159 κουκιά που ξεθεμέλιωσαν βουνά αγώνων πλασμένα με αίμα εργατών στα χωράφια, στα εργοστάσια, στα γραφεία, στα καράβια, στα πεδία των μαχών. Προσώρας. Απολύτως προς ώρας μόνον, οι φονιάδες των λαϊκών κατακτήσεων θα αφουγκραστούν τη σιωπή. Αυτή που κατά τον ποιητή εκφράζει τη σώρευση των εγκλημάτων. Γυναίκες, παιδιά, νέοι και γέροντες και γερόντισσες δε θα βαστήξουν πολύ στο Γολγοθά. Η ανάσταση - επανάσταση συμβολικά τρεις μέρες στην ουσία μιάμιση κρατάει ακόμα και στη χριστιανική μεγαλοβδομάδα.
Τη λέξη κακουργίες θα τη μάθουν ως και τ' αγέννητα βρέφη των καιρών μας καθώς έπονται 200 κανονιστικές πράξεις που θα υλοποιήσουν το έκτρωμα. Χώρια τα δεκάδες προεδρικά διατάγματα και οι 16 νόμοι για τον Καλλικράτη ως το τέλος του 2010.
Μαζικό παλούκωμα είναι το αλήστου μνήμης μνημόνιο. Γιατί σύντομα θα είναι παρελθόν. Να είμαστε βέβαιοι και να παλεύουμε γι' αυτό. Μη μας παρασύρει η τυχόν θερινή σιωπή της συσσωρευμένης καπιταλιστικής, ταξικής κακουργίας. Είναι σαν την προειδοποίηση, εκείνο το βουβό απειλητικό «τίποτα» του ήχου που προηγείται των γιγάντιων σεισμών, των βιβλικών καταιγίδων...
Φτωχοί, χήρες, γέροι, ανάπηροι μοιάζουν σιωπηλοί μπροστά στην ύβρι, αφού καλούνται να πληρώσουν τη συσσώρευση κεφαλαίων, τη σώρευση εγκλημάτων. Όμως η σιωπηλή οργή γίνεται ιαχή. Ως κι οι μουγκοί βρυχώνται σα λιοντάρια όταν το δικαίωμα στη ζωή ξεπέφτει σε αγώνα επιβίωσης.
Είναι πόλεμος. Και δε σφάζονται μόνον εκατό φίλοι μας. Σφάζονται όλοι. Με την εκπορνευμένη Ευρώπη να ζητάει δουλειά - δουλεία ως τα 70 για όλους. Οταν σωρεύονται τα εγκλήματα γίνονται αόρατα...
Όχι αυτά τα σημερινά. Είμαστε πολλά τα σκυλιά που περνάνε τους τυφλούς απέναντι. Στο φως. Στην ικανότητα, τη δράση κι όχι απλώς το όραμα, για μια καλύτερη ζωή. Για όλους. Όταν δεν αλυχτάμε, δαγκώνουμε το χέρι που μας κλέβει και λέει ότι μας ταΐζει.
Της Λιάνας ΚΑΝΕΛΛΗ
«ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» 11-7-2010
Ο χουλιγκανισμός των πόλεων
Εκεί που πήγαιναν οι μαθητές εκδρομή και συναντιούνταν με μαθητές της άλλης πόλης γινόταν χαμός. Κι οι ενήλικες και οι μυαλωμένοι, τάχα, έτρεχαν να εξηγήσουν στους μαθητές ότι σε έναν τόπο που οι ιθαγενείς είμαστε δεν είμαστε ένα εκατομμύριο, δεν μπορούμε να έχουμε και εμφύλιες διαφορές. Η κάθε επαρχία μπορεί να έχει ελαφρές διαφορές, άλλοι έχουν πιο έντονο ταμπεραμέντο, άλλοι είναι πιο μη μου άπτου, άλλοι σέρνουν κάπως τη φωνή όταν μιλούν, αλλά δεν είναι δυνατό σε έναν τόσο δα τόπο, μια κουκκίδα να υπάρχουν φυλετικές διαφορές. Κι εκεί που το θέμα ήταν εφηβικό και μαθητικό, τον τελευταίο καιρό το μόνο που δεν είδαμε, ακόμα, είναι ζητήσουν οι επαρχίες να αποσχιστούν και να κηρυχτούν σε αυτόνομες πολιτείες. Πολιτεία Πάφου, Πολιτεία Λεμεσού, Πολιτεία Λάρνακας και φυσικά Πολιτεία Λευκωσίας… Για τα κατεχόμενα βλέπουμε. Κι η κάθε πολιτεία να έχει τη δική της ηγεσία, τα δικά της πανεπιστήμια, τους δικούς της νόμους. Αφού τσακώθηκαν καλά καλά για τη Σχολή Καλών Τεχνών, τώρα ερίζουν για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2017. Με πρωτοστάτες στην εμφύλια πολεμική τους δημάρχους με ακραίες κι ανταγωνιστικές δηλώσεις και τους πολίτες να σεκοντάρουν με απειλές σε όποιον τολμήσει να κριτικάρει κάτι από την επαρχία τους. Το ότι οι διαμάχες γίνονται για τον πολιτισμό και τις τέχνες είναι εντελώς τυχαίο. Στα τέτοια μας τον έχουμε γραμμένο τον πολιτισμό κι οι διαμάχες αυτές δείχνουν και την πραγματική μας σχέση με τον πολιτισμό. Είναι απλά η αφορμή να εκτονώσουμε αυτό το νέο συναίσθημα που χρειάζεται ψυχολογικής ερμηνείας για το από πού πηγάζει.
Αυτή τη στιγμή λοιπόν Λευκωσία, Λεμεσός και Πάφος (συγγνώμη για τη σειρά αναφοράς τους) διεκδικούν το χρίσμα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Σε λίγο ίσως να ακολουθήσει και η Λάρνακα για να ολοκληρωθεί το καρέ.
Κι αφού το πρωτάθλημα τελείωσε και το ΑΠΟΕΛ-Ομόνοια δεν μπορεί να βοηθήσει στην εκτόνωσή μας, ας το ρίξουμε στο Λεμεσός ή Λευκωσία, Λευκωσία ή Πάφος, κι ας συνεχίσουμε να τρωγόμαστε μεταξύ μας.
Της Χρυστάλλας Χατζηδημητρίου
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 13-7-2010
Αυτή τη στιγμή λοιπόν Λευκωσία, Λεμεσός και Πάφος (συγγνώμη για τη σειρά αναφοράς τους) διεκδικούν το χρίσμα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Σε λίγο ίσως να ακολουθήσει και η Λάρνακα για να ολοκληρωθεί το καρέ.
Κι αφού το πρωτάθλημα τελείωσε και το ΑΠΟΕΛ-Ομόνοια δεν μπορεί να βοηθήσει στην εκτόνωσή μας, ας το ρίξουμε στο Λεμεσός ή Λευκωσία, Λευκωσία ή Πάφος, κι ας συνεχίσουμε να τρωγόμαστε μεταξύ μας.
Της Χρυστάλλας Χατζηδημητρίου
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 13-7-2010
Τρίτη 13 Ιουλίου 2010
Ποίημα της εβδομάδας 184
Ένας νέγρος θερμαστής από το Τζιμπουτί (Μαραμπού)
Ο Γουίλλη, ο μαύρος θερμαστής από το Τζιμπουτί,
όταν από τη βάρδια του τη βραδινή σχολούσε,
στην κάμαρά μου ερχότανε, γελώντας, να με βρει,
κι ώρες πολλές για πράγματα περίεργα μου μιλούσε.
Μου 'λεγε πως καπνίζουνε στο Αλγέρι το χασίς
και στο Αντεν πως, χορεύοντας, πίνουν την άσπρη σκόνη
κι έπειτα πως φωνάζουνε και πως μονολογούν
όταν η ζάλη μ' όνειρα περίεργα τους κυκλώνει.
Μου 'λέγ' ακόμα ότ' είδ' αυτός, μια νύχτα που 'χε πιει,
πως πάνω σ' άτι εκάλπαζε, στην πλάτη της θαλάσσης,
και πίσωθέ του ετρέχανε γοργόνες με φτερά.
- Σαν πάμε στο Αντεν, μου 'λεγε, και συ θα δοκιμάσεις.
Εγώ γλυκά του χάριζα και λάμες ξουραφιών
και του 'λεγα πως το χασίς τον άνθρωπο σκοτώνει,
και τότε αυτός συνήθιζε, γελώντας τρανταχτά,
με το 'να χέρι του ψηλά πολύ να με σηκώνει.
Μες το τεράστιο σώμα του είχε μι' αθώα καρδιά.
Κάποια νυχτιά, μέσα στο μπαρ Ρετζίνα - στη Μαρσίλια,
για να φυλάξει εμένανε από έναν Ισπανό,
έφαγε αυτός μιαν αδειανή στην κεφαλή μποτίλια.
Μια μέρα τον αφήσαμε στυγνό απ' τον πυρετό,
πέρα στην Άπω Ανατολή, να φλέγεται, να λιώνει.
Θεέ των μαύρων, τον καλό συγχώρεσε Γουίλ,
και δώσ' του εκεί που βρίσκεται λίγη απ' την άσπρη σκόνη.
Νίκος Καββαδίας
Ο Γουίλλη, ο μαύρος θερμαστής από το Τζιμπουτί,
όταν από τη βάρδια του τη βραδινή σχολούσε,
στην κάμαρά μου ερχότανε, γελώντας, να με βρει,
κι ώρες πολλές για πράγματα περίεργα μου μιλούσε.
Μου 'λεγε πως καπνίζουνε στο Αλγέρι το χασίς
και στο Αντεν πως, χορεύοντας, πίνουν την άσπρη σκόνη
κι έπειτα πως φωνάζουνε και πως μονολογούν
όταν η ζάλη μ' όνειρα περίεργα τους κυκλώνει.
Μου 'λέγ' ακόμα ότ' είδ' αυτός, μια νύχτα που 'χε πιει,
πως πάνω σ' άτι εκάλπαζε, στην πλάτη της θαλάσσης,
και πίσωθέ του ετρέχανε γοργόνες με φτερά.
- Σαν πάμε στο Αντεν, μου 'λεγε, και συ θα δοκιμάσεις.
Εγώ γλυκά του χάριζα και λάμες ξουραφιών
και του 'λεγα πως το χασίς τον άνθρωπο σκοτώνει,
και τότε αυτός συνήθιζε, γελώντας τρανταχτά,
με το 'να χέρι του ψηλά πολύ να με σηκώνει.
Μες το τεράστιο σώμα του είχε μι' αθώα καρδιά.
Κάποια νυχτιά, μέσα στο μπαρ Ρετζίνα - στη Μαρσίλια,
για να φυλάξει εμένανε από έναν Ισπανό,
έφαγε αυτός μιαν αδειανή στην κεφαλή μποτίλια.
Μια μέρα τον αφήσαμε στυγνό απ' τον πυρετό,
πέρα στην Άπω Ανατολή, να φλέγεται, να λιώνει.
Θεέ των μαύρων, τον καλό συγχώρεσε Γουίλ,
και δώσ' του εκεί που βρίσκεται λίγη απ' την άσπρη σκόνη.
Νίκος Καββαδίας
Σάββατο 3 Ιουλίου 2010
Ποίημα της εβδομάδας 183
Χαμηλοφώνως
Διότι είσαι το πρώτο εφετινό χελιδόνι που μπήκε απ' το
φεγγίτη έκαμε τρεις γύρους στο ταβάνι και ήσουν κατόπιν όλα μαζί τα χελιδόνια
Διότι είσαι μια μεριά ήρεμη της θάλασσας όπου το κύμα
Κόβει κομμάτια το φεγγάρι και το ρίχνει στην ψιλή άμμο
Διότι τα χέρια μου είναι άδεια σαν καρύδια που η ψίχα
τους φαγώθηκε από παράσιτα
Κι εσύ τα γέμισες με τα μαλλιά σου και το μέτωπό σου
Διότι στα μαλλιά σου περνώ τα δάχτυλά μου όπως περνάει
ο αγέρας από φύλλα κυπαρισσιού
Διότι είμαι ένα σπίτι εξοχικό κι έρχεσαι μόνη το καλοκαίρι
και κοιμάσαι
Και ξυπνάς πότε-πότε τα μεσάνυχτα ανάβεις τη λάμπα και
θυμάσαι
Διότι θυμάσαι
Γι' αυτό σ' αγαπώ κι ανάμεσα στα τελευταία πουλιά είμαστε μαζί
Κι απέναντί μας η θάλασσα φθείρεται ν' ανεβοκατεβαίνει
τα δέντρα
...πως πηγαίναμε σε μια κατηφοριά της Βάρκιζας
Κι ένα γύρω οι χρωματιστές πέτρες μάς ακολουθούσαν
Γιατί όταν σκύβω πάνω από πηγάδια βλέπω την επιφάνεια
του νερού και λέω: να το ριζικό κι η ματιά της
Γιατί βλέπαμε μαζί τρεις τσιγγάνες κίτρινες τυλιγμένες
απ' το κόκκινο - σαν τα μάτια τού μπεκρή - λυκόφως
Και είπαμε να το ριζικό να οι αγάπες βγήκαν στους δρόμους για τον επιούσιο
Γιατί βλέπαμε μαζί τις τρεις τσιγγάνες
Να 'ρχονται και να χάνονται
Γι' αυτό σ' αγαπώ
Κι ανάμεσα στα τελευταία πουλιά
Είσαι κείνο που γλύτωσε απ' τα σκάγια
Γιατί είμαι γεμάτος από σένα και μπρος από κάθε τι
από σκέψη από αίσθηση κι από φωνή
Είναι κάτι δικό σου που σαν αθλητής τερματίζει πρώτο
Γιατί τα βλέφαρά σου είναι βρύα σε σχισμάδες βράχων
Γι' αυτό σ' αγαπώ.
Δημήτρης Παπαδίτσας
(από την Ποίηση,1, Στιγμή 1985)
Διότι είσαι το πρώτο εφετινό χελιδόνι που μπήκε απ' το
φεγγίτη έκαμε τρεις γύρους στο ταβάνι και ήσουν κατόπιν όλα μαζί τα χελιδόνια
Διότι είσαι μια μεριά ήρεμη της θάλασσας όπου το κύμα
Κόβει κομμάτια το φεγγάρι και το ρίχνει στην ψιλή άμμο
Διότι τα χέρια μου είναι άδεια σαν καρύδια που η ψίχα
τους φαγώθηκε από παράσιτα
Κι εσύ τα γέμισες με τα μαλλιά σου και το μέτωπό σου
Διότι στα μαλλιά σου περνώ τα δάχτυλά μου όπως περνάει
ο αγέρας από φύλλα κυπαρισσιού
Διότι είμαι ένα σπίτι εξοχικό κι έρχεσαι μόνη το καλοκαίρι
και κοιμάσαι
Και ξυπνάς πότε-πότε τα μεσάνυχτα ανάβεις τη λάμπα και
θυμάσαι
Διότι θυμάσαι
Γι' αυτό σ' αγαπώ κι ανάμεσα στα τελευταία πουλιά είμαστε μαζί
Κι απέναντί μας η θάλασσα φθείρεται ν' ανεβοκατεβαίνει
τα δέντρα
...πως πηγαίναμε σε μια κατηφοριά της Βάρκιζας
Κι ένα γύρω οι χρωματιστές πέτρες μάς ακολουθούσαν
Γιατί όταν σκύβω πάνω από πηγάδια βλέπω την επιφάνεια
του νερού και λέω: να το ριζικό κι η ματιά της
Γιατί βλέπαμε μαζί τρεις τσιγγάνες κίτρινες τυλιγμένες
απ' το κόκκινο - σαν τα μάτια τού μπεκρή - λυκόφως
Και είπαμε να το ριζικό να οι αγάπες βγήκαν στους δρόμους για τον επιούσιο
Γιατί βλέπαμε μαζί τις τρεις τσιγγάνες
Να 'ρχονται και να χάνονται
Γι' αυτό σ' αγαπώ
Κι ανάμεσα στα τελευταία πουλιά
Είσαι κείνο που γλύτωσε απ' τα σκάγια
Γιατί είμαι γεμάτος από σένα και μπρος από κάθε τι
από σκέψη από αίσθηση κι από φωνή
Είναι κάτι δικό σου που σαν αθλητής τερματίζει πρώτο
Γιατί τα βλέφαρά σου είναι βρύα σε σχισμάδες βράχων
Γι' αυτό σ' αγαπώ.
Δημήτρης Παπαδίτσας
(από την Ποίηση,1, Στιγμή 1985)
Τρίτη 29 Ιουνίου 2010
Το ήθος μετριέται αλλιώς στην Ισλανδία
Η ΙΣΛΑΝΔΙΑ είναι από τις πρώτες χώρες που βυθίστηκαν σε οικονομική κρίση, όταν το τραπεζικό σύστημα της χώρας κατέρρευσε και συμπαρέσυρε μαζί όλη την οικονομία. Η ανεργία εκτοξεύτηκε από το 1,2% στο 10%, ο πληθωρισμός δε, ξεπέρασε το 15%. Ένοχοι για την κατάρρευση κρίθηκαν τόσο ο πρωθυπουργός όσο και άλλοι αξιωματούχοι του κράτους, οι οποίοι θεωρήθηκε πως λειτουργούσαν «με εξαιρετική αμέλεια». Ο πρωθυπουργός, φυσικά, παραιτήθηκε και οι πολίτες κατήλθαν στις κάλπες. Ως ικανή να τους βγάλει από το αδιέξοδο οι Ισλανδοί έκριναν τη Γιοχάνα Σιγκουρνταρντότιρ. Μια σεβάσμια κυρία 66 χρόνων με κατάλευκη κώμη, για 31 χρόνια μέλος του Κοινοβουλίου και για μια θητεία υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων, άμεμπτη ηθικά, χωρίς ποτέ να έχει δώσει οποιαδήποτε αφορμή για αμφισβήτηση της εντιμότητάς της. Η Ισλανδή πολιτικός ήταν γνωστό πως ήταν ομοφυλόφιλη, γεγονός που δεν έκρυψε ποτέ. Ούτε φυσικά και το διατυμπάνιζε με κάθε ευκαιρία, αλλά ειλικρινής προς τον εαυτό της και τους ψηφοφόρους, το είχε ξεκαθαρισμένο ώστε κανείς να μην ψάχνει μυστικά στην προσωπική της ζωή και κανείς να μην μπορεί να αφήσει υπονοούμενα. Προχθές, ένα χρόνο μετά που ανήλθε στην εξουσία κι αφού τέθηκε σε ισχύ νόμος που νομιμοποιεί τους γάμους μεταξύ προσώπων του ιδίου φύλου, η πρωθυπουργός παντρεύτηκε την επί χρόνια σύντροφό της Γιονίνα Λεοσντότιρ, δημοσιογράφο και θεατρική συγγραφέα.
Στην Ισλανδία, λοιπόν, μάλλον δεν έχουν βουλευτές που εξισώνουν την ομοφυλοφιλία με την παιδεραστία και την κτηνοβασία. Τα ραδιοτηλεοπτικά τους κανάλια και δη τα κρατικά, μάλλον δεν λογοκρίνουν αντιρατσιστικά φιλμάκια που υπονοούν πως άτομα του ιδίου φύλου μπορούν να είναι μαζί ερωτικά. Ίσως και να μην έχουν ανάγκη να προβάλουν τέτοια φιλμάκια αν οι άνθρωποι μπορούν να κρίνουν τους άλλους ανθρώπους και τους πολιτικούς τους από τις ικανότητες και το ήθος τους κι όχι από το τι κάνουν στο κρεβάτι τους. Μάλλον τη σκέψη και συμπεριφορά τους δεν καθορίζει κανένας Θεμιστοκλέους αφού σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας τους εμπιστεύονται μια γυναίκα και δη ομοφυλόφιλη.
Της Χρυστάλλας Χατζηδημητρίου
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 29-6-2010
Στην Ισλανδία, λοιπόν, μάλλον δεν έχουν βουλευτές που εξισώνουν την ομοφυλοφιλία με την παιδεραστία και την κτηνοβασία. Τα ραδιοτηλεοπτικά τους κανάλια και δη τα κρατικά, μάλλον δεν λογοκρίνουν αντιρατσιστικά φιλμάκια που υπονοούν πως άτομα του ιδίου φύλου μπορούν να είναι μαζί ερωτικά. Ίσως και να μην έχουν ανάγκη να προβάλουν τέτοια φιλμάκια αν οι άνθρωποι μπορούν να κρίνουν τους άλλους ανθρώπους και τους πολιτικούς τους από τις ικανότητες και το ήθος τους κι όχι από το τι κάνουν στο κρεβάτι τους. Μάλλον τη σκέψη και συμπεριφορά τους δεν καθορίζει κανένας Θεμιστοκλέους αφού σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας τους εμπιστεύονται μια γυναίκα και δη ομοφυλόφιλη.
Της Χρυστάλλας Χατζηδημητρίου
«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 29-6-2010
Κυριακή 27 Ιουνίου 2010
Ποίημα της εβδομάδας 182
Φιλίες
O αγαπημένος ουρανός
τόσο αφελής τόσο αγαθός
με το άπλετό του φως μάς ενοχλεί•
δε συγχωρεί
να ερωτευτούμε τη ζωή,
με προθυμία
Γιώργος Σαραντάρης
(από το Σαν Πνοή του Αέρα, Ερμής 1999)
O αγαπημένος ουρανός
τόσο αφελής τόσο αγαθός
με το άπλετό του φως μάς ενοχλεί•
δε συγχωρεί
να ερωτευτούμε τη ζωή,
με προθυμία
Γιώργος Σαραντάρης
(από το Σαν Πνοή του Αέρα, Ερμής 1999)
Κατίν: Όταν η Ιστορία πλαστογραφείται και κατασκευάζεται από την αρχή.
Η «ανακάλυψη» των εγγράφων Κατίν
16 Οκτωβρίου 1992. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ενωσης (ΚΚΣΕ) βρίσκεται στο εδώλιο του κατηγορουμένου ήδη από τις 26 Μάη ως οργάνωση αντισυνταγματική. Επρόκειτο, βεβαίως, για μια δίκη σκοπιμότητας, η οποία στόχο δεν είχε απλά να θέσει το Κομμουνιστικό Κόμμα εκτός νόμου, αλλά και να το εξοντώσει πολιτικά και ηθικά στη συνείδηση του κόσμου, να διαγράψει την προσφορά και να αμαυρώσει τον ιστορικό του ρόλο στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ.
Τη μέρα εκείνη, λοιπόν, κατά τη συνεδρίαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ρωσικής Ομοσπονδίας, οι εκπρόσωποι της πλευράς του Μπ. Γιέλτσιν (εκ των πρωταγωνιστών της ανατροπής της σοβιετικής εξουσίας και πρώτου Προέδρου της καπιταλιστικής πλέον Ρωσίας), Σ. Σαχράι και Α. Μακάροφ, ανακοίνωσαν στους συνηγόρους της υπεράσπισης την προσθήκη στα υλικά της υπόθεσης ορισμένων «μόλις εντοπισθέντων» στα Αρχεία, «άκρως απόρρητων» εγγράφων, τα οποία «αποδείκνυαν» την ευθύνη των ανώτατων καθοδηγητικών οργάνων του Κομμουνιστικού Κόμματος για τη δολοφονία των Πολωνών αξιωματικών στο Κατίν.
Σύμφωνα με την κατηγορούσα αρχή, τα έγγραφα αυτά «ανακαλύφθηκαν» σε σφραγισμένο φάκελο με την επονομασία «πακέτο Νο 1» και αφορούσαν: α) Ενα τετρασέλιδο κείμενο, με αριθμό 794/Β και ημερομηνία 5 Μαρτίου 1940, στο οποίο ο Λαϊκός Επίτροπος για τις Εσωτερικές Υποθέσεις Λ. Μπέρια πρότεινε στο ΠΓ της ΚΕ του ΚΚ(μπ) την εκτέλεση 25.700 Πολωνών αιχμαλώτων πολέμου, β) Το απόσπασμα από τα Πρακτικά της 13ης Συνόδου του Πολιτικού Γραφείου, με αριθμό Ρ13/144 και ημερομηνία επίσης 5 Μαρτίου 1940, όπου «εγκρινόταν» το αίτημα Μπέρια, και γ) Μια επιστολή του τότε επικεφαλής της KGB Α. Σεπέλιν προς τον Ν. Χρουστσόφ, με ημερομηνία 3 Μαρτίου 1959 και θέμα την καταστροφή των παραπάνω εγγράφων.
Η υπεράσπιση έγειρε εξ αρχής ερωτήματα γύρω από τη γνησιότητα των εγγράφων (που συν τοις άλλοις προσκομίστηκαν ως φωτοαντίγραφα και όχι τα γνήσια), διαπιστώνοντας αμέσως μια σειρά από προβλήματα, παρατυπίες και λάθη στη σύνταξη, στον τρόπο γραφής, στις υπογραφές τους, κ.ο.κ. Μία από τις πλέον εξόφθαλμες ενδείξεις παραποίησης ήταν βεβαίως η πλήρης ταύτιση των ημερομηνιών των δύο πρώτων εγγράφων, πράγμα που ήταν αδύνατο. Ακολούθως, ζητήθηκαν τα πρωτότυπα, ώστε να υποβληθούν σε γραφολογικές εξετάσεις και να πιστοποιηθεί - ή μη - η γνησιότητά τους. Παρά τις όποιες διαβεβαιώσεις και υποσχέσεις για την επικείμενη προσκόμιση των «αυθεντικών» αρχειακών ντοκουμέντων, τα επίμαχα κείμενα δεν εμφανίστηκαν ποτέ. Και βεβαίως το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν τα συμπεριέλαβε καν στην απόφασή του στις 30 Νοέμβρη 1992. Ούτε σε μια στημένη δίκη σκοπιμότητας δεν μπόρεσαν να σταθούν.
Ούτε όμως η πολωνική κυβέρνηση έμεινε ικανοποιημένη. Εχοντας παραλάβει τα ίδια έγγραφα στις 14 Οκτωβρίου 1992 κατ' εντολή του Γιέλτσιν και διά χειρός του αρχειοθέτη Π. Πιχόι, ζήτησε επίσης να της παρουσιαστούν τα πρωτότυπα. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν έχει συμβεί έως τις μέρες μας.
Το μόνο που έγινε, εν τέλει, ήταν η «διόρθωση» της ημερομηνίας του πρώτου εγγράφου (πρόταση Μπέρια). Ετσι, η 5η Μάρτη 1940 έγινε «...Μάρτης 1940» (χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία). Με αυτή τη μορφή περιελήφθη στον 6ο τόμο των υλικών της δίκης και με αυτή τη μορφή το γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Ομως, όπως θα δούμε και στη συνέχεια, ούτε αυτή η «διόρθωση» υπήρξε αρκετή, ώστε να καλύψει τις ατασθαλίες των πλαστογράφων.
Τα προβλήματα των εγγράφων
Οι παρατηρήσεις μιας σειράς νομικών και ιστορικών - ερευνητών αναφορικά με τη φόρμα και το περιεχόμενο των επίμαχων εγγράφων, γεννούν ομολογουμένως πολλά ερωτήματα.
-- Καταρχάς, για την πρόταση Μπέρια: Η έλλειψη συγκεκριμένης ημερομηνίας, από μόνη της, αποτελεί ιδιαίτερα ανορθόδοξη πρακτική για ένα ντοκουμέντο τέτοιας σημασίας. Ακόμη πιο σοβαρό όμως είναι το εξής. Περαιτέρω αρχειακή έρευνα έδειξε πως στα πρακτικά των εξερχομένων ντοκουμέντων της NKVD, τα έγγραφα 793/Β, 794/Β (αυτό δηλαδή που μας ενδιαφέρει εν τω προκειμένω) και 795/Β είχαν καταχωρηθεί με ημερομηνία 29 Φλεβάρη 1940. Πώς γίνεται, λοιπόν, ένα έγγραφο, το οποίο είχε σταλεί (και επομένως συνταχθεί) τέλη Φλεβάρη, να αναγράφει «...Μάρτης 1940»;
-- Το έγγραφο αυτό υποτίθεται πως επιδόθηκε από τον ίδιο τον Μπέρια στον Στάλιν κατά τη συνεδρίαση του ΠΓ στις 5 Μάρτη, στην οποία δήθεν έλαβε μέρος. Όμως στα πρακτικά των συναντήσεων εκείνης της ημέρας δεν εμφανίζεται ο Μπέρια. Ο τελευταίος συναντήθηκε με τον Στάλιν στις 27 Φλεβάρη και ξανά στις 7 Μάρτη, όχι όμως ενδιάμεσα.
-- Αλλα λάθη αφορούν σημαντικές αποκλίσεις από την καθιερωμένη σύνταξη τέτοιων κειμένων (τα ντοκουμέντα της NKVD ακολουθούσαν αυστηρό πρωτόκολλο στον τρόπο γραφής τους). Αποκλίσεις που έχουν να κάνουν με τη διατύπωση του αιτήματος, τη θέση των υπογραφών, τον τρόπο της υπογραφής, κ.ά. Από το συγκεκριμένο κείμενο λείπουν επίσης τα αρχικά του δακτυλογράφου στην άνω αριστερή γωνία (τυπική πρακτική για έγγραφα της NKVD που γινόταν για ευνόητους λόγους ασφαλείας). Λείπουν μια σειρά χαρακτηριστικά ενός «άκρως απόρρητου» κειμένου, όπως π.χ. τα ονόματα όλων όσοι είχαν δει ή ήταν παραλήπτες του συγκεκριμένου εγγράφου, ο αριθμός των αντιγράφων, κ.ο.κ.
-- Στο κείμενο υπάρχουν οι υπογραφές των μελών του ΠΓ Στάλιν, Βοροσίλοφ, Μολότοφ, Μικογιάν, Καλίνιν και Καγκάνοβιτς. Οι δύο τελευταίοι όμως δεν ήταν παρόντες στην 13η Σύνοδο του ΠΓ στις 5 Μαρτίου 1940, πώς λοιπόν θα μπορούσαν να έχουν υπογράψει;
-- Η επιστολή του Σεπέλιν προς τον Χρουστσόφ είναι ομολογουμένως το πιο αδύναμο απ' όλα τα ντοκουμέντα, αφού η προχειρότητα με την οποία γράφτηκε είναι κάτι παραπάνω από έκδηλη. Δεν υπάρχουν ούτε υπογραφές, ούτε σφραγίδα της ΚΕ του ΚΚΣΕ, ούτε αριθμός πρωτοκόλλου, ούτε κάποια από τις συνήθεις ενδείξεις για τέτοιου είδους έγγραφα (π.χ. εμπιστευτικό, απόρρητο, κ.λπ.), ενώ η απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚ(μπ) της 5ης Μάρτη του 1940 αναφέρεται ως απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΣΕ (ενώ τότε δεν ονομαζόταν ακόμη έτσι).
Όλες οι παραπάνω παρατηρήσεις αφορούν βεβαίως μόνο τα έγγραφα αυτά καθαυτά και όχι μια σειρά άλλα ζητήματα, που έχουν να κάνουν με σημαντικά προβλήματα στη διαδικασία λήψης τέτοιων αποφάσεων, τον τρόπο σύστασης μιας τρόικας, κ.ο.κ.
Η δικαστική έρευνα διακόπτεται
Η δικαστική «εξέταση» των εγκληματικών ευθυνών για το Κατίν συνεχίστηκε στη Ρωσία και μετά τη λήξη της δίκης του ΚΚΣΕ. Τερματίστηκε όμως τον Σεπτέμβρη του 2004 λόγω «έλλειψης εγκλήματος»! Επίσης, το Μάρτη του 2005 ο Γενικός Στρατιωτικός Εισαγγελέας της Ρωσίας ακύρωσε τη συμφωνία με την Πολωνία, σύμφωνα με την οποία η πρώτη όφειλε να προσκομίσει στη δεύτερη όλα τα ντοκουμέντα σχετικά με την έρευνα της υπόθεσης. Καθ' όλη τη διάρκεια της δίκης, μόλις 67 από τους 183 τόμους της διενεργηθείσας έρευνας μπόρεσαν να εξεταστούν. Οι υπόλοιποι θεωρήθηκαν ότι εμπεριείχαν «κρατικά μυστικά» και χαρακτηρίστηκαν απόρρητοι. Η υπόθεση έκλεισε άρον - άρον. Μόλις 22 νεκροί αναγνωρίστηκαν. Αφού η σοβιετική ενοχή ήταν «δεδομένη», γιατί σταμάτησε η δικαστική έρευνα; Γιατί εγκαταλείφθηκε τόσο απότομα μια διαδικασία που πήρε τόσα χρόνια και θα μπορούσε - ενδεχομένως - να δώσει τέλος στη σπέκουλα γύρω από το θέμα;
«Ζωντανοί νεκροί» και ομολογίες Γερμανών
Το 2006 εκδόθηκαν στην Πολωνία τα απομνημονεύματα ενός επιφανούς Πολωνού νομικού εν ονόματι Ρ. Μπεζάνεκ. Επρόκειτο για τον νο.1105 νεκρό στις λίστες των θυμάτων του Κατίν, που είχε προκύψει το 1943 από την «έρευνα» των Ναζί. Βεβαίως, ο Μπεζάνεκ, νεαρός υπολοχαγός τότε, δεν ήταν πουθενά πέριξ του Κατίν το 1940 (βρισκόταν στη πολωνική πόλη του Ράντομ), ούτε βεβαίως εκτελέστηκε από τους «κόκκινους». Τουναντίον, έζησε για πάρα πολλά χρόνια μετά τον πόλεμο. Και όμως, σύμφωνα με τον πολωνικό Ερυθρό Σταυρό (που μετείχε στην «έρευνα» των Ναζί για το Κατίν), το «πτώμα» του Μπεζάνεκ είχε αναγνωριστεί και ταυτοποιηθεί, βάσει επαγγελματικών καρτών και άλλων εγγράφων που «βρέθηκαν» πάνω του (Αρχείο GARFEF.7021, op.114, 35). Και δεν είναι το μόνο «θύμα» του Κατίν που κατόπιν βρέθηκε ζωντανό (όπως π.χ. ο Ζίγκνιου Μποτούσκαγια, κ.ά.).
Τα απομνημονεύματα του Μπεζάνεκ ήρθαν απλά να μας υπενθυμίσουν για μια ακόμη φορά το εξής παράδοξο: Εφόσον η μαζική εκτέλεση των Πολωνών αξιωματικών έγινε μυστικά από τους Σοβιετικούς, σε μια επιχείρηση που προφανώς δεν ήθελαν ποτέ να μάθει κανείς, γιατί όλοι σχεδόν οι εκτελεσθέντες βρέθηκαν κατόπιν από τους Ναζί με όλα τους τα στρατιωτικά διακριτικά, με ένα σωρό έγγραφα, ταυτότητες, φωτογραφίες, επιστολές, κ.ο.κ. που «πιστοποιούσαν» την ταυτότητά τους; Μήπως η μαρτυρία αυτή ενισχύει την εκδοχή της κατασκευής του εγκλήματος από τους Ναζί; Ας θυμηθούμε και πάλι το δημοσίευμα των «New York Times» στις 19 Ιούνη 1945, όπου, ένας πρώην έγκλειστος του στρατοπέδου συγκέντρωσης Sachsenhausen της Γερμανίας παραδέχτηκε πως μετείχε στην «παραγωγή ψευδών ντοκουμέντων αναγνώρισης για τα πτώματα των μαζικών τάφων στο Κατίν».
Αξίζει να σημειωθεί πως, ένα χρόνο πριν τη δημοσίευση των απομνημονευμάτων του «ζωντανού - νεκρού» Μπεζάνεκ, το 2005, Ρώσοι ιστορικοί που μελετούσαν τα Κεντρικά Αρχεία του υπουργείου Άμυνας στο Ποντόλσκ, έκαναν γνωστή την ύπαρξη ενός ολόκληρου αρχείου με καταγεγραμμένες καταθέσεις Γερμανών στρατιωτικών, οι οποίοι είχαν λάβει προσωπικά μέρος στη δολοφονία των Πολωνών αξιωματικών στο Κατίν (TSAMO, Αρχείο 35, op.11280, d.798, 1.175). Τίποτε από όλα αυτά βεβαίως δεν κρίθηκε άξιο αναφοράς από τα αστικά ΜΜΕ.
Νέες δηλώσεις και αποκαλύψεις
Με αφορμή την αναβίωση του «ενδιαφέροντος» για το Κατίν, που προκάλεσε η γνωστή ταινία του Βάιντα το 2008, ο Γιούρι Ζούκοφ, ένας εκ των πλέον γνωστών και σεβαστών ιστορικών της Ακαδημίας Επιστημών της Ρωσίας, δήλωσε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη, πως στις αρχές της δεκαετίας του 1990 τού ζητήθηκε να ερευνήσει τα Αρχεία του Προέδρου (όπου εμπεριέχονταν και ο επίμαχος «φάκελος Νο.1»), προκειμένου να βρει στοιχεία για τις δήθεν «εγκληματικές δραστηριότητες» του Κομμουνιστικού Κόμματος, ενόψει της δίκης του τελευταίου στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Στη διάρκεια της μελέτης αυτής των Αρχείων, του παρέδωσαν ένα πακέτο με 30 περίπου φωτοτυπίες ντοκουμέντων για διάφορα θέματα. Μεταξύ αυτών και μια μονοσέλιδη (όχι τετρασέλιδη, όπως εμφανίστηκε αργότερα) αναφορά - πρόταση του Μπέρια για την εκτέλεση 2 - 3 χιλιάδων (και όχι 25.700) Πολωνών αξιωματικών, ενόχων για εγκλήματα πολέμου και άλλα εγκλήματα. Ο τρόπος με τον οποίο είχε αρχειοθετηθεί η εν λόγω αναφορά έδειχνε πως το αίτημα είχε τελικά απορριφθεί. Ωστόσο, εφόσον ήταν φωτοαντίγραφο, ο Ζούκοφ ζήτησε να του προσκομιστεί το πρωτότυπο κείμενο, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Επρόκειτο για κόπια της γνήσιας πρότασης Μπέρια, η οποία εν συνεχεία «τροποποιήθηκε», προκειμένου να εξυπηρετήσει τους σκοπούς των Γιέλτσιν και λοιπών;
Ένα είναι σίγουρο: Το πόρισμα της ανεξάρτητης εγκληματολογικής έρευνας, που ξεκίνησε στις 5 Νοέμβρη 2007 και κατέληξε στις 31 Μάρτη 2009, έδειξε πως στο έγγραφο Μπέρια είχαν «δουλέψει» διαφορετικές γραφομηχανές, ενισχύοντας σημαντικά την εκδοχή της πλαστογραφίας. Συγκεκριμένα, στην έρευνα αυτή, που διενεργήθηκε από το Ειδικό Εγκληματολογικό Εργαστήριο «Μόλοκοφ Ε.Π.» (αρ. πορίσματος Νο 016/07-Ι), τονίζονταν μεταξύ άλλων πως «τα προαναφερθέντα σημάδια είναι σημαντικά, σταθερά και στο σύνολό τους αρκετά για να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι τα αποσπάσματα του δακτυλογραφημένου κειμένου, αποτύπωση του οποίου βρίσκεται στις ψηφιακές φωτογραφίες της πρώτης, δεύτερης και τρίτης σελίδας...και το απόσπασμα του δακτυλογραφημένου κειμένου, αποτύπωση του οποίου βρίσκεται στην ψηφιακή φωτογραφία της τέταρτης σελίδας του συγκεκριμένου Γράμματος τυπώθηκαν σε διαφορετικές δακτυλογραφικές ατομικές μηχανές...».
Βεβαίως, επρόκειτο για εγκληματολογική έρευνα που διεξήχθη σε ψηφιακές φωτογραφίες του επίμαχου εγγράφου και όχι επί του πρωτοτύπου. Γι' αυτό και η Κοινοβουλευτική Ομάδα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ρωσικής Ομοσπονδίας (ΚΚΡΟ) συγκρότησε ειδική επιτροπή, ζητώντας πρόσβαση στα γνήσια ντοκουμέντα. Οι αρχές της απαγόρευσαν την πρόσβαση στα συγκεκριμένα έγγραφα, ενώ έθεσαν εμπόδια και σε οποιαδήποτε άλλη διερεύνηση σχετικών με την υπόθεση υλικών. Οι κομμουνιστές όμως επέμειναν. Κατά τη διάρκεια της τακτικής συνεδρίασης της Κρατικής Δούμας στις 12 Φλεβάρη 2010 ο βουλευτής του ΚΚΡΟ (και πρώην Γενικός Εισαγγελέας της ΕΣΣΔ) Βίκτορ Ιλιούχιν κατέθεσε εκ μέρους της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κόμματος αίτημα για σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής, με αντικείμενο την εις βάθος διερεύνηση της υπόθεσης Κατίν.
Αντ' αυτού, στις 28 Απρίλη 2010 τα περιβόητα «έγγραφα του Κατίν» αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο «κατ' εντολήν» του ίδιου του Ρώσου Προέδρου. Η κίνηση αυτή, που χαιρετίστηκε μετά βαΐων και κλάδων, με πρωτοσέλιδα και βαρύγδουπους τίτλους, από σύσσωμο τον αστικό κόσμο, τα ΜΜΕ, κλπ., ήρθε για να αποστομώσει δήθεν τους επικριτές των ντοκουμέντων. Όμως επρόκειτο για τα ίδια ντοκουμέντα, που ήταν γνωστά από καιρό, οι ίδιες ψηφιακές φωτογραφίες που είχαν υποβληθεί σε εγκληματολογικές εξετάσεις, κ.ο.κ. Η εμφάνιση και εξέταση των πρωτοτύπων θα έλυνε μια για πάντα το ζήτημα. Γιατί, λοιπόν, η ρωσική κυβέρνηση αρνείται την πρόσβαση σε αυτά στους ειδικούς, στους μελετητές, στις εξεταστικές επιτροπές, στους ίδιους τους Πολωνούς που ακόμη τα αναζητούν;
Πρόσφατα, όμως, νέα στοιχεία και αποκαλύψεις ήρθαν στο φως, εγείροντας αμφιβολίες και προβληματισμούς, όχι μόνο για τα επίμαχα έγγραφα, αλλά και γενικά για το ποιόν, την αξιοπιστία των Ρωσικών Αρχείων.
Συγκεκριμένα, σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε στις 3 Ιούνη 2010, ο Βίκτορ Ιλιούχιν δήλωσε πως στις 25 και 26 Μάη ήρθε σε επαφή μαζί του ένας εκ των «πρωταγωνιστών» της πλαστογράφησης των ντοκουμέντων για το Κατίν - και όχι μόνο. Η καταγγελία δεν ήταν ανώνυμη (αν και για λόγους ασφαλείας ο καταγγέλλων ζήτησε να μην αποκαλυφθεί - προς το παρόν - το όνομά του), ούτε αόριστη. Υποδείχθηκαν συγκεκριμένες τοποθεσίες, κατονομάστηκαν συγκεκριμένα πρόσωπα, ενώ προς περαιτέρω επαλήθευση των λεγομένων του, ο καταγγέλλων προσκόμισε μια σειρά υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή ιστορικών «ντοκουμέντων», όπως φύλλα χαρτιού της δεκαετίας του 1940, πλαστές σφραγίδες, υπογραφές, κ.ά.
Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 συγκροτήθηκε, υπό την αιγίδα των Υπηρεσιών Ασφαλείας του τότε Προέδρου Μπ. Γιέλτσιν, μια ομάδα ειδικών, με σκοπό την πλαστογράφηση μιας σειράς εγγράφων σχετικών με σημαντικά γεγονότα της σοβιετικής περιόδου. Η ομάδα εργάστηκε αρχικά σε εγκαταστάσεις που στο παρελθόν ανήκαν στη ΚΕ του ΚΚΣΕ στο χωριό Ναγκόρνογιε (1991 - 1996), ενώ στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στην περιοχή Ζαρέτσιε. Δίπλα στην ομάδα αυτή, όπου μετείχαν επίσης εκπρόσωποι των υπηρεσιών ασφαλείας και στελέχη του μηχανισμού του Προέδρου, δούλευε ακόμη μια επιτροπή από το 6ο Ινστιτούτο (Μολτσάνοφ) του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η «παραγγελία», τα κείμενα προς πλαστογράφηση ή κατασκευή, παρέχονταν από τους Π. Πιχόι (πρώην επικεφαλής των Ρωσικών Αρχείων), Μ. Πολταράνιν (από το περιβάλλον του Προέδρου) και Γ. Ρογκόζιν (αναπληρωτή αρχηγού της υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου). Η «παραγγελία» μπορεί να αφορούσε την εξολοκλήρου κατασκευή ενός εγγράφου ή την παραποίηση ήδη υπάρχοντος αρχειακού υλικού (με την προσθήκη κειμένου, υπογραφών, κ.ο.κ.). Εκατοντάδες χιλιάδες τέτοια ντοκουμέντα τροφοδοτήθηκαν στα επίσημα Αρχεία της Ρωσίας τα επόμενα χρόνια.
Ο καταγγέλλων δήλωσε πως, μεταξύ των εγγράφων με τα οποία καταπιάστηκε η ομάδα του και ο ίδιος προσωπικά, ήταν και το επίμαχο κείμενο της πρότασης Μπέρια. Το έγγραφο κατασκευάστηκε κατά παραγγελία του Κρεμλίνου, τους δόθηκε το περιεχόμενο και εκείνοι ασχολήθηκαν με την «τεχνική» πλευρά του ζητήματος. Ο ίδιος πρόσθεσε την υπογραφή του Μπέρια, καθώς και τις υπογραφές των μελών του Πολιτικού Γραφείου. Προς υποστήριξη των λεγομένων του, παρουσίασε μια σειρά εντύπων της περιόδου, του Κομμουνιστικού Κόμματος (Μπολσεβίκοι), της Κεντρικής Επιτροπής, κ.ά., και μάλιστα υπογεγραμμένων. Πολλά από αυτά τα έντυπα ήταν κενά (με σκοπό να «συμπληρωθούν» αργότερα), ενώ στη φόρμα ταίριαζαν απόλυτα με τα επίμαχα ντοκουμέντα. Επίσης, παρουσίασε μια σειρά από σφραγίδες (του Κομμουνιστικού Κόμματος, του Λαϊκού Επιτροπάτου των Εσωτερικών και άλλων δομών του σοβιετικού κράτους) που χρησιμοποιήθηκαν στην πλαστογράφηση των κειμένων, ενώ εξήγησε και τον τρόπο τοποθέτησής τους σε ένα έγγραφο προκειμένου να φαίνονται γνήσιες.
Προσκόμισε δε ένα ολόκληρο αρχείο (Ειδικό Αρχείο 29, τόμος 7ος) με το χαρακτηρισμό «απόρρητο» και «δεν υπόκειται σε αποχαρακτηρισμό», το οποίο περιήλθε στα χέρια του στα πλαίσια της συμμετοχής του στην εν λόγω ομάδα (και σύμφωνα με τον Β. Ιλιούχιν πολύ δύσκολα θα μπορούσε να είχε βρεθεί στην κατοχή του με οποιονδήποτε άλλο τρόπο).
Τέλος, για την επιστολή Σελέπιν στον Χρουστσόφ (το 3ο επίμαχο έγγραφο της υπόθεσης), ο καταγγέλλων υπέδειξε ως συντάκτη του τον συνταγματάρχη Κλίμοφ, τονίζοντας πως μια απλή γραφολογική εξέταση του γραφικού του χαρακτήρα θα ήταν αρκετή, ώστε να αποκαλυφθεί η αλήθεια. Δεσμεύτηκε δε, να προσκομίσει σύντομα και άλλα αποδεικτικά στοιχεία.
Η μάχη των συνειδήσεων συνεχίζεται
Όλα τα παραπάνω, είτε ληφθούν υπόψη ως αποδείξεις είτε απλά ως ενδείξεις, εγείρουν σοβαρά ερωτήματα γύρω από τη γνησιότητα των εγγράφων του Κατίν, που ομολογουμένως αποτελούν και το «βαρύ πυροβολικό» της επιχειρηματολογίας της άλλης πλευράς, που φέρει ως ενόχους του εγκλήματος τους Σοβιετικούς (πέραν των ισχυρισμών των Ναζί). Βεβαίως, όλα αυτά έρχονται απλά να προστεθούν στη μακρά λίστα των αποδεικτικών στοιχείων και ιστορικών πηγών, που αναδεικνύουν, όχι μόνο τον υπεύθυνο του εγκλήματος αλλά και τη διαχρονική σκοπιμότητα γύρω από την προπαγάνδα του Κατίν (βλέπε Εκθεση Burdenko, Πρακτικά της Δίκης της Νυρεμβέργης, σχετικές αναφορές στα αρχεία των ΗΠΑ και της Βρετανίας, ομολογίες Γερμανών στρατιωτικών που μετείχαν στο έγκλημα, κ.ά.).
Όταν η ρωσική κυβέρνηση ανάρτησε τις ψηφιακές φωτογραφίες των επίμαχων εγγράφων στο διαδίκτυο έγινε κυριολεκτικά σάλος στο ντόπιο και διεθνή Τύπο. Τι από τα παραπάνω είδατε να αναπαράγεται ως είδηση - ή απλά ως ερώτημα - για τη διατήρηση ορισμένων έστω προσχημάτων αντικειμενικότητας; Η απάντηση είναι απολύτως τίποτε. Όπως και κανένα ερώτημα δε διατυπώθηκε ποτέ για το γεγονός ότι η ρωσική κυβέρνηση αρνείται πεισματικά μέχρι και σήμερα να προσκομίσει τα γνήσια έγγραφα προς μελέτη και εξέταση από τους ιστορικούς ή άλλους εμπειρογνώμονες και ειδικούς. Γιατί; Διότι πολύ απλά ΔΕΝ τους ενδιαφέρει η ιστορική αλήθεια. Αυτή δεν ήταν ποτέ το ζητούμενο σε αυτήν την υπόθεση. Η ουσία των εγγράφων έγκειται στους λόγους για τους οποίους πρωτο-«ανακαλύφθηκαν». Στη δίκη και καταδίκη του κομμουνισμού. Στην παραχάραξη και κατασκευή εκ νέου της Ιστορίας και της ιστορικής μνήμης του λαού, ιδιαίτερα των νεότερων γενεών. Στη χρεοκοπία στη συνείδησή τους της σοσιαλιστικής προοπτικής, ιδιαίτερα τώρα, σε μια εποχή όπου ο καπιταλισμός, με αφορμή και την κρίση, αποκαλύπτει για μια ακόμη φορά το πραγματικό, αποκρουστικό του πρόσωπο. Πρόκειται για μια πραγματική μάχη συνειδήσεων. Και έπεται συνέχεια...
Του Αναστάση ΓΚΙΚΑ, Δρ. Πολιτικών Επιστημών
«ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» 20-6-2010
16 Οκτωβρίου 1992. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ενωσης (ΚΚΣΕ) βρίσκεται στο εδώλιο του κατηγορουμένου ήδη από τις 26 Μάη ως οργάνωση αντισυνταγματική. Επρόκειτο, βεβαίως, για μια δίκη σκοπιμότητας, η οποία στόχο δεν είχε απλά να θέσει το Κομμουνιστικό Κόμμα εκτός νόμου, αλλά και να το εξοντώσει πολιτικά και ηθικά στη συνείδηση του κόσμου, να διαγράψει την προσφορά και να αμαυρώσει τον ιστορικό του ρόλο στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ.
Τη μέρα εκείνη, λοιπόν, κατά τη συνεδρίαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ρωσικής Ομοσπονδίας, οι εκπρόσωποι της πλευράς του Μπ. Γιέλτσιν (εκ των πρωταγωνιστών της ανατροπής της σοβιετικής εξουσίας και πρώτου Προέδρου της καπιταλιστικής πλέον Ρωσίας), Σ. Σαχράι και Α. Μακάροφ, ανακοίνωσαν στους συνηγόρους της υπεράσπισης την προσθήκη στα υλικά της υπόθεσης ορισμένων «μόλις εντοπισθέντων» στα Αρχεία, «άκρως απόρρητων» εγγράφων, τα οποία «αποδείκνυαν» την ευθύνη των ανώτατων καθοδηγητικών οργάνων του Κομμουνιστικού Κόμματος για τη δολοφονία των Πολωνών αξιωματικών στο Κατίν.
Σύμφωνα με την κατηγορούσα αρχή, τα έγγραφα αυτά «ανακαλύφθηκαν» σε σφραγισμένο φάκελο με την επονομασία «πακέτο Νο 1» και αφορούσαν: α) Ενα τετρασέλιδο κείμενο, με αριθμό 794/Β και ημερομηνία 5 Μαρτίου 1940, στο οποίο ο Λαϊκός Επίτροπος για τις Εσωτερικές Υποθέσεις Λ. Μπέρια πρότεινε στο ΠΓ της ΚΕ του ΚΚ(μπ) την εκτέλεση 25.700 Πολωνών αιχμαλώτων πολέμου, β) Το απόσπασμα από τα Πρακτικά της 13ης Συνόδου του Πολιτικού Γραφείου, με αριθμό Ρ13/144 και ημερομηνία επίσης 5 Μαρτίου 1940, όπου «εγκρινόταν» το αίτημα Μπέρια, και γ) Μια επιστολή του τότε επικεφαλής της KGB Α. Σεπέλιν προς τον Ν. Χρουστσόφ, με ημερομηνία 3 Μαρτίου 1959 και θέμα την καταστροφή των παραπάνω εγγράφων.
Η υπεράσπιση έγειρε εξ αρχής ερωτήματα γύρω από τη γνησιότητα των εγγράφων (που συν τοις άλλοις προσκομίστηκαν ως φωτοαντίγραφα και όχι τα γνήσια), διαπιστώνοντας αμέσως μια σειρά από προβλήματα, παρατυπίες και λάθη στη σύνταξη, στον τρόπο γραφής, στις υπογραφές τους, κ.ο.κ. Μία από τις πλέον εξόφθαλμες ενδείξεις παραποίησης ήταν βεβαίως η πλήρης ταύτιση των ημερομηνιών των δύο πρώτων εγγράφων, πράγμα που ήταν αδύνατο. Ακολούθως, ζητήθηκαν τα πρωτότυπα, ώστε να υποβληθούν σε γραφολογικές εξετάσεις και να πιστοποιηθεί - ή μη - η γνησιότητά τους. Παρά τις όποιες διαβεβαιώσεις και υποσχέσεις για την επικείμενη προσκόμιση των «αυθεντικών» αρχειακών ντοκουμέντων, τα επίμαχα κείμενα δεν εμφανίστηκαν ποτέ. Και βεβαίως το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν τα συμπεριέλαβε καν στην απόφασή του στις 30 Νοέμβρη 1992. Ούτε σε μια στημένη δίκη σκοπιμότητας δεν μπόρεσαν να σταθούν.
Ούτε όμως η πολωνική κυβέρνηση έμεινε ικανοποιημένη. Εχοντας παραλάβει τα ίδια έγγραφα στις 14 Οκτωβρίου 1992 κατ' εντολή του Γιέλτσιν και διά χειρός του αρχειοθέτη Π. Πιχόι, ζήτησε επίσης να της παρουσιαστούν τα πρωτότυπα. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν έχει συμβεί έως τις μέρες μας.
Το μόνο που έγινε, εν τέλει, ήταν η «διόρθωση» της ημερομηνίας του πρώτου εγγράφου (πρόταση Μπέρια). Ετσι, η 5η Μάρτη 1940 έγινε «...Μάρτης 1940» (χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία). Με αυτή τη μορφή περιελήφθη στον 6ο τόμο των υλικών της δίκης και με αυτή τη μορφή το γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Ομως, όπως θα δούμε και στη συνέχεια, ούτε αυτή η «διόρθωση» υπήρξε αρκετή, ώστε να καλύψει τις ατασθαλίες των πλαστογράφων.
Τα προβλήματα των εγγράφων
Οι παρατηρήσεις μιας σειράς νομικών και ιστορικών - ερευνητών αναφορικά με τη φόρμα και το περιεχόμενο των επίμαχων εγγράφων, γεννούν ομολογουμένως πολλά ερωτήματα.
-- Καταρχάς, για την πρόταση Μπέρια: Η έλλειψη συγκεκριμένης ημερομηνίας, από μόνη της, αποτελεί ιδιαίτερα ανορθόδοξη πρακτική για ένα ντοκουμέντο τέτοιας σημασίας. Ακόμη πιο σοβαρό όμως είναι το εξής. Περαιτέρω αρχειακή έρευνα έδειξε πως στα πρακτικά των εξερχομένων ντοκουμέντων της NKVD, τα έγγραφα 793/Β, 794/Β (αυτό δηλαδή που μας ενδιαφέρει εν τω προκειμένω) και 795/Β είχαν καταχωρηθεί με ημερομηνία 29 Φλεβάρη 1940. Πώς γίνεται, λοιπόν, ένα έγγραφο, το οποίο είχε σταλεί (και επομένως συνταχθεί) τέλη Φλεβάρη, να αναγράφει «...Μάρτης 1940»;
-- Το έγγραφο αυτό υποτίθεται πως επιδόθηκε από τον ίδιο τον Μπέρια στον Στάλιν κατά τη συνεδρίαση του ΠΓ στις 5 Μάρτη, στην οποία δήθεν έλαβε μέρος. Όμως στα πρακτικά των συναντήσεων εκείνης της ημέρας δεν εμφανίζεται ο Μπέρια. Ο τελευταίος συναντήθηκε με τον Στάλιν στις 27 Φλεβάρη και ξανά στις 7 Μάρτη, όχι όμως ενδιάμεσα.
-- Αλλα λάθη αφορούν σημαντικές αποκλίσεις από την καθιερωμένη σύνταξη τέτοιων κειμένων (τα ντοκουμέντα της NKVD ακολουθούσαν αυστηρό πρωτόκολλο στον τρόπο γραφής τους). Αποκλίσεις που έχουν να κάνουν με τη διατύπωση του αιτήματος, τη θέση των υπογραφών, τον τρόπο της υπογραφής, κ.ά. Από το συγκεκριμένο κείμενο λείπουν επίσης τα αρχικά του δακτυλογράφου στην άνω αριστερή γωνία (τυπική πρακτική για έγγραφα της NKVD που γινόταν για ευνόητους λόγους ασφαλείας). Λείπουν μια σειρά χαρακτηριστικά ενός «άκρως απόρρητου» κειμένου, όπως π.χ. τα ονόματα όλων όσοι είχαν δει ή ήταν παραλήπτες του συγκεκριμένου εγγράφου, ο αριθμός των αντιγράφων, κ.ο.κ.
-- Στο κείμενο υπάρχουν οι υπογραφές των μελών του ΠΓ Στάλιν, Βοροσίλοφ, Μολότοφ, Μικογιάν, Καλίνιν και Καγκάνοβιτς. Οι δύο τελευταίοι όμως δεν ήταν παρόντες στην 13η Σύνοδο του ΠΓ στις 5 Μαρτίου 1940, πώς λοιπόν θα μπορούσαν να έχουν υπογράψει;
-- Η επιστολή του Σεπέλιν προς τον Χρουστσόφ είναι ομολογουμένως το πιο αδύναμο απ' όλα τα ντοκουμέντα, αφού η προχειρότητα με την οποία γράφτηκε είναι κάτι παραπάνω από έκδηλη. Δεν υπάρχουν ούτε υπογραφές, ούτε σφραγίδα της ΚΕ του ΚΚΣΕ, ούτε αριθμός πρωτοκόλλου, ούτε κάποια από τις συνήθεις ενδείξεις για τέτοιου είδους έγγραφα (π.χ. εμπιστευτικό, απόρρητο, κ.λπ.), ενώ η απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚ(μπ) της 5ης Μάρτη του 1940 αναφέρεται ως απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΣΕ (ενώ τότε δεν ονομαζόταν ακόμη έτσι).
Όλες οι παραπάνω παρατηρήσεις αφορούν βεβαίως μόνο τα έγγραφα αυτά καθαυτά και όχι μια σειρά άλλα ζητήματα, που έχουν να κάνουν με σημαντικά προβλήματα στη διαδικασία λήψης τέτοιων αποφάσεων, τον τρόπο σύστασης μιας τρόικας, κ.ο.κ.
Η δικαστική έρευνα διακόπτεται
Η δικαστική «εξέταση» των εγκληματικών ευθυνών για το Κατίν συνεχίστηκε στη Ρωσία και μετά τη λήξη της δίκης του ΚΚΣΕ. Τερματίστηκε όμως τον Σεπτέμβρη του 2004 λόγω «έλλειψης εγκλήματος»! Επίσης, το Μάρτη του 2005 ο Γενικός Στρατιωτικός Εισαγγελέας της Ρωσίας ακύρωσε τη συμφωνία με την Πολωνία, σύμφωνα με την οποία η πρώτη όφειλε να προσκομίσει στη δεύτερη όλα τα ντοκουμέντα σχετικά με την έρευνα της υπόθεσης. Καθ' όλη τη διάρκεια της δίκης, μόλις 67 από τους 183 τόμους της διενεργηθείσας έρευνας μπόρεσαν να εξεταστούν. Οι υπόλοιποι θεωρήθηκαν ότι εμπεριείχαν «κρατικά μυστικά» και χαρακτηρίστηκαν απόρρητοι. Η υπόθεση έκλεισε άρον - άρον. Μόλις 22 νεκροί αναγνωρίστηκαν. Αφού η σοβιετική ενοχή ήταν «δεδομένη», γιατί σταμάτησε η δικαστική έρευνα; Γιατί εγκαταλείφθηκε τόσο απότομα μια διαδικασία που πήρε τόσα χρόνια και θα μπορούσε - ενδεχομένως - να δώσει τέλος στη σπέκουλα γύρω από το θέμα;
«Ζωντανοί νεκροί» και ομολογίες Γερμανών
Το 2006 εκδόθηκαν στην Πολωνία τα απομνημονεύματα ενός επιφανούς Πολωνού νομικού εν ονόματι Ρ. Μπεζάνεκ. Επρόκειτο για τον νο.1105 νεκρό στις λίστες των θυμάτων του Κατίν, που είχε προκύψει το 1943 από την «έρευνα» των Ναζί. Βεβαίως, ο Μπεζάνεκ, νεαρός υπολοχαγός τότε, δεν ήταν πουθενά πέριξ του Κατίν το 1940 (βρισκόταν στη πολωνική πόλη του Ράντομ), ούτε βεβαίως εκτελέστηκε από τους «κόκκινους». Τουναντίον, έζησε για πάρα πολλά χρόνια μετά τον πόλεμο. Και όμως, σύμφωνα με τον πολωνικό Ερυθρό Σταυρό (που μετείχε στην «έρευνα» των Ναζί για το Κατίν), το «πτώμα» του Μπεζάνεκ είχε αναγνωριστεί και ταυτοποιηθεί, βάσει επαγγελματικών καρτών και άλλων εγγράφων που «βρέθηκαν» πάνω του (Αρχείο GARFEF.7021, op.114, 35). Και δεν είναι το μόνο «θύμα» του Κατίν που κατόπιν βρέθηκε ζωντανό (όπως π.χ. ο Ζίγκνιου Μποτούσκαγια, κ.ά.).
Τα απομνημονεύματα του Μπεζάνεκ ήρθαν απλά να μας υπενθυμίσουν για μια ακόμη φορά το εξής παράδοξο: Εφόσον η μαζική εκτέλεση των Πολωνών αξιωματικών έγινε μυστικά από τους Σοβιετικούς, σε μια επιχείρηση που προφανώς δεν ήθελαν ποτέ να μάθει κανείς, γιατί όλοι σχεδόν οι εκτελεσθέντες βρέθηκαν κατόπιν από τους Ναζί με όλα τους τα στρατιωτικά διακριτικά, με ένα σωρό έγγραφα, ταυτότητες, φωτογραφίες, επιστολές, κ.ο.κ. που «πιστοποιούσαν» την ταυτότητά τους; Μήπως η μαρτυρία αυτή ενισχύει την εκδοχή της κατασκευής του εγκλήματος από τους Ναζί; Ας θυμηθούμε και πάλι το δημοσίευμα των «New York Times» στις 19 Ιούνη 1945, όπου, ένας πρώην έγκλειστος του στρατοπέδου συγκέντρωσης Sachsenhausen της Γερμανίας παραδέχτηκε πως μετείχε στην «παραγωγή ψευδών ντοκουμέντων αναγνώρισης για τα πτώματα των μαζικών τάφων στο Κατίν».
Αξίζει να σημειωθεί πως, ένα χρόνο πριν τη δημοσίευση των απομνημονευμάτων του «ζωντανού - νεκρού» Μπεζάνεκ, το 2005, Ρώσοι ιστορικοί που μελετούσαν τα Κεντρικά Αρχεία του υπουργείου Άμυνας στο Ποντόλσκ, έκαναν γνωστή την ύπαρξη ενός ολόκληρου αρχείου με καταγεγραμμένες καταθέσεις Γερμανών στρατιωτικών, οι οποίοι είχαν λάβει προσωπικά μέρος στη δολοφονία των Πολωνών αξιωματικών στο Κατίν (TSAMO, Αρχείο 35, op.11280, d.798, 1.175). Τίποτε από όλα αυτά βεβαίως δεν κρίθηκε άξιο αναφοράς από τα αστικά ΜΜΕ.
Νέες δηλώσεις και αποκαλύψεις
Με αφορμή την αναβίωση του «ενδιαφέροντος» για το Κατίν, που προκάλεσε η γνωστή ταινία του Βάιντα το 2008, ο Γιούρι Ζούκοφ, ένας εκ των πλέον γνωστών και σεβαστών ιστορικών της Ακαδημίας Επιστημών της Ρωσίας, δήλωσε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη, πως στις αρχές της δεκαετίας του 1990 τού ζητήθηκε να ερευνήσει τα Αρχεία του Προέδρου (όπου εμπεριέχονταν και ο επίμαχος «φάκελος Νο.1»), προκειμένου να βρει στοιχεία για τις δήθεν «εγκληματικές δραστηριότητες» του Κομμουνιστικού Κόμματος, ενόψει της δίκης του τελευταίου στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Στη διάρκεια της μελέτης αυτής των Αρχείων, του παρέδωσαν ένα πακέτο με 30 περίπου φωτοτυπίες ντοκουμέντων για διάφορα θέματα. Μεταξύ αυτών και μια μονοσέλιδη (όχι τετρασέλιδη, όπως εμφανίστηκε αργότερα) αναφορά - πρόταση του Μπέρια για την εκτέλεση 2 - 3 χιλιάδων (και όχι 25.700) Πολωνών αξιωματικών, ενόχων για εγκλήματα πολέμου και άλλα εγκλήματα. Ο τρόπος με τον οποίο είχε αρχειοθετηθεί η εν λόγω αναφορά έδειχνε πως το αίτημα είχε τελικά απορριφθεί. Ωστόσο, εφόσον ήταν φωτοαντίγραφο, ο Ζούκοφ ζήτησε να του προσκομιστεί το πρωτότυπο κείμενο, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Επρόκειτο για κόπια της γνήσιας πρότασης Μπέρια, η οποία εν συνεχεία «τροποποιήθηκε», προκειμένου να εξυπηρετήσει τους σκοπούς των Γιέλτσιν και λοιπών;
Ένα είναι σίγουρο: Το πόρισμα της ανεξάρτητης εγκληματολογικής έρευνας, που ξεκίνησε στις 5 Νοέμβρη 2007 και κατέληξε στις 31 Μάρτη 2009, έδειξε πως στο έγγραφο Μπέρια είχαν «δουλέψει» διαφορετικές γραφομηχανές, ενισχύοντας σημαντικά την εκδοχή της πλαστογραφίας. Συγκεκριμένα, στην έρευνα αυτή, που διενεργήθηκε από το Ειδικό Εγκληματολογικό Εργαστήριο «Μόλοκοφ Ε.Π.» (αρ. πορίσματος Νο 016/07-Ι), τονίζονταν μεταξύ άλλων πως «τα προαναφερθέντα σημάδια είναι σημαντικά, σταθερά και στο σύνολό τους αρκετά για να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι τα αποσπάσματα του δακτυλογραφημένου κειμένου, αποτύπωση του οποίου βρίσκεται στις ψηφιακές φωτογραφίες της πρώτης, δεύτερης και τρίτης σελίδας...και το απόσπασμα του δακτυλογραφημένου κειμένου, αποτύπωση του οποίου βρίσκεται στην ψηφιακή φωτογραφία της τέταρτης σελίδας του συγκεκριμένου Γράμματος τυπώθηκαν σε διαφορετικές δακτυλογραφικές ατομικές μηχανές...».
Βεβαίως, επρόκειτο για εγκληματολογική έρευνα που διεξήχθη σε ψηφιακές φωτογραφίες του επίμαχου εγγράφου και όχι επί του πρωτοτύπου. Γι' αυτό και η Κοινοβουλευτική Ομάδα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ρωσικής Ομοσπονδίας (ΚΚΡΟ) συγκρότησε ειδική επιτροπή, ζητώντας πρόσβαση στα γνήσια ντοκουμέντα. Οι αρχές της απαγόρευσαν την πρόσβαση στα συγκεκριμένα έγγραφα, ενώ έθεσαν εμπόδια και σε οποιαδήποτε άλλη διερεύνηση σχετικών με την υπόθεση υλικών. Οι κομμουνιστές όμως επέμειναν. Κατά τη διάρκεια της τακτικής συνεδρίασης της Κρατικής Δούμας στις 12 Φλεβάρη 2010 ο βουλευτής του ΚΚΡΟ (και πρώην Γενικός Εισαγγελέας της ΕΣΣΔ) Βίκτορ Ιλιούχιν κατέθεσε εκ μέρους της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κόμματος αίτημα για σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής, με αντικείμενο την εις βάθος διερεύνηση της υπόθεσης Κατίν.
Αντ' αυτού, στις 28 Απρίλη 2010 τα περιβόητα «έγγραφα του Κατίν» αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο «κατ' εντολήν» του ίδιου του Ρώσου Προέδρου. Η κίνηση αυτή, που χαιρετίστηκε μετά βαΐων και κλάδων, με πρωτοσέλιδα και βαρύγδουπους τίτλους, από σύσσωμο τον αστικό κόσμο, τα ΜΜΕ, κλπ., ήρθε για να αποστομώσει δήθεν τους επικριτές των ντοκουμέντων. Όμως επρόκειτο για τα ίδια ντοκουμέντα, που ήταν γνωστά από καιρό, οι ίδιες ψηφιακές φωτογραφίες που είχαν υποβληθεί σε εγκληματολογικές εξετάσεις, κ.ο.κ. Η εμφάνιση και εξέταση των πρωτοτύπων θα έλυνε μια για πάντα το ζήτημα. Γιατί, λοιπόν, η ρωσική κυβέρνηση αρνείται την πρόσβαση σε αυτά στους ειδικούς, στους μελετητές, στις εξεταστικές επιτροπές, στους ίδιους τους Πολωνούς που ακόμη τα αναζητούν;
Πρόσφατα, όμως, νέα στοιχεία και αποκαλύψεις ήρθαν στο φως, εγείροντας αμφιβολίες και προβληματισμούς, όχι μόνο για τα επίμαχα έγγραφα, αλλά και γενικά για το ποιόν, την αξιοπιστία των Ρωσικών Αρχείων.
Συγκεκριμένα, σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε στις 3 Ιούνη 2010, ο Βίκτορ Ιλιούχιν δήλωσε πως στις 25 και 26 Μάη ήρθε σε επαφή μαζί του ένας εκ των «πρωταγωνιστών» της πλαστογράφησης των ντοκουμέντων για το Κατίν - και όχι μόνο. Η καταγγελία δεν ήταν ανώνυμη (αν και για λόγους ασφαλείας ο καταγγέλλων ζήτησε να μην αποκαλυφθεί - προς το παρόν - το όνομά του), ούτε αόριστη. Υποδείχθηκαν συγκεκριμένες τοποθεσίες, κατονομάστηκαν συγκεκριμένα πρόσωπα, ενώ προς περαιτέρω επαλήθευση των λεγομένων του, ο καταγγέλλων προσκόμισε μια σειρά υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή ιστορικών «ντοκουμέντων», όπως φύλλα χαρτιού της δεκαετίας του 1940, πλαστές σφραγίδες, υπογραφές, κ.ά.
Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 συγκροτήθηκε, υπό την αιγίδα των Υπηρεσιών Ασφαλείας του τότε Προέδρου Μπ. Γιέλτσιν, μια ομάδα ειδικών, με σκοπό την πλαστογράφηση μιας σειράς εγγράφων σχετικών με σημαντικά γεγονότα της σοβιετικής περιόδου. Η ομάδα εργάστηκε αρχικά σε εγκαταστάσεις που στο παρελθόν ανήκαν στη ΚΕ του ΚΚΣΕ στο χωριό Ναγκόρνογιε (1991 - 1996), ενώ στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στην περιοχή Ζαρέτσιε. Δίπλα στην ομάδα αυτή, όπου μετείχαν επίσης εκπρόσωποι των υπηρεσιών ασφαλείας και στελέχη του μηχανισμού του Προέδρου, δούλευε ακόμη μια επιτροπή από το 6ο Ινστιτούτο (Μολτσάνοφ) του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η «παραγγελία», τα κείμενα προς πλαστογράφηση ή κατασκευή, παρέχονταν από τους Π. Πιχόι (πρώην επικεφαλής των Ρωσικών Αρχείων), Μ. Πολταράνιν (από το περιβάλλον του Προέδρου) και Γ. Ρογκόζιν (αναπληρωτή αρχηγού της υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου). Η «παραγγελία» μπορεί να αφορούσε την εξολοκλήρου κατασκευή ενός εγγράφου ή την παραποίηση ήδη υπάρχοντος αρχειακού υλικού (με την προσθήκη κειμένου, υπογραφών, κ.ο.κ.). Εκατοντάδες χιλιάδες τέτοια ντοκουμέντα τροφοδοτήθηκαν στα επίσημα Αρχεία της Ρωσίας τα επόμενα χρόνια.
Ο καταγγέλλων δήλωσε πως, μεταξύ των εγγράφων με τα οποία καταπιάστηκε η ομάδα του και ο ίδιος προσωπικά, ήταν και το επίμαχο κείμενο της πρότασης Μπέρια. Το έγγραφο κατασκευάστηκε κατά παραγγελία του Κρεμλίνου, τους δόθηκε το περιεχόμενο και εκείνοι ασχολήθηκαν με την «τεχνική» πλευρά του ζητήματος. Ο ίδιος πρόσθεσε την υπογραφή του Μπέρια, καθώς και τις υπογραφές των μελών του Πολιτικού Γραφείου. Προς υποστήριξη των λεγομένων του, παρουσίασε μια σειρά εντύπων της περιόδου, του Κομμουνιστικού Κόμματος (Μπολσεβίκοι), της Κεντρικής Επιτροπής, κ.ά., και μάλιστα υπογεγραμμένων. Πολλά από αυτά τα έντυπα ήταν κενά (με σκοπό να «συμπληρωθούν» αργότερα), ενώ στη φόρμα ταίριαζαν απόλυτα με τα επίμαχα ντοκουμέντα. Επίσης, παρουσίασε μια σειρά από σφραγίδες (του Κομμουνιστικού Κόμματος, του Λαϊκού Επιτροπάτου των Εσωτερικών και άλλων δομών του σοβιετικού κράτους) που χρησιμοποιήθηκαν στην πλαστογράφηση των κειμένων, ενώ εξήγησε και τον τρόπο τοποθέτησής τους σε ένα έγγραφο προκειμένου να φαίνονται γνήσιες.
Προσκόμισε δε ένα ολόκληρο αρχείο (Ειδικό Αρχείο 29, τόμος 7ος) με το χαρακτηρισμό «απόρρητο» και «δεν υπόκειται σε αποχαρακτηρισμό», το οποίο περιήλθε στα χέρια του στα πλαίσια της συμμετοχής του στην εν λόγω ομάδα (και σύμφωνα με τον Β. Ιλιούχιν πολύ δύσκολα θα μπορούσε να είχε βρεθεί στην κατοχή του με οποιονδήποτε άλλο τρόπο).
Τέλος, για την επιστολή Σελέπιν στον Χρουστσόφ (το 3ο επίμαχο έγγραφο της υπόθεσης), ο καταγγέλλων υπέδειξε ως συντάκτη του τον συνταγματάρχη Κλίμοφ, τονίζοντας πως μια απλή γραφολογική εξέταση του γραφικού του χαρακτήρα θα ήταν αρκετή, ώστε να αποκαλυφθεί η αλήθεια. Δεσμεύτηκε δε, να προσκομίσει σύντομα και άλλα αποδεικτικά στοιχεία.
Η μάχη των συνειδήσεων συνεχίζεται
Όλα τα παραπάνω, είτε ληφθούν υπόψη ως αποδείξεις είτε απλά ως ενδείξεις, εγείρουν σοβαρά ερωτήματα γύρω από τη γνησιότητα των εγγράφων του Κατίν, που ομολογουμένως αποτελούν και το «βαρύ πυροβολικό» της επιχειρηματολογίας της άλλης πλευράς, που φέρει ως ενόχους του εγκλήματος τους Σοβιετικούς (πέραν των ισχυρισμών των Ναζί). Βεβαίως, όλα αυτά έρχονται απλά να προστεθούν στη μακρά λίστα των αποδεικτικών στοιχείων και ιστορικών πηγών, που αναδεικνύουν, όχι μόνο τον υπεύθυνο του εγκλήματος αλλά και τη διαχρονική σκοπιμότητα γύρω από την προπαγάνδα του Κατίν (βλέπε Εκθεση Burdenko, Πρακτικά της Δίκης της Νυρεμβέργης, σχετικές αναφορές στα αρχεία των ΗΠΑ και της Βρετανίας, ομολογίες Γερμανών στρατιωτικών που μετείχαν στο έγκλημα, κ.ά.).
Όταν η ρωσική κυβέρνηση ανάρτησε τις ψηφιακές φωτογραφίες των επίμαχων εγγράφων στο διαδίκτυο έγινε κυριολεκτικά σάλος στο ντόπιο και διεθνή Τύπο. Τι από τα παραπάνω είδατε να αναπαράγεται ως είδηση - ή απλά ως ερώτημα - για τη διατήρηση ορισμένων έστω προσχημάτων αντικειμενικότητας; Η απάντηση είναι απολύτως τίποτε. Όπως και κανένα ερώτημα δε διατυπώθηκε ποτέ για το γεγονός ότι η ρωσική κυβέρνηση αρνείται πεισματικά μέχρι και σήμερα να προσκομίσει τα γνήσια έγγραφα προς μελέτη και εξέταση από τους ιστορικούς ή άλλους εμπειρογνώμονες και ειδικούς. Γιατί; Διότι πολύ απλά ΔΕΝ τους ενδιαφέρει η ιστορική αλήθεια. Αυτή δεν ήταν ποτέ το ζητούμενο σε αυτήν την υπόθεση. Η ουσία των εγγράφων έγκειται στους λόγους για τους οποίους πρωτο-«ανακαλύφθηκαν». Στη δίκη και καταδίκη του κομμουνισμού. Στην παραχάραξη και κατασκευή εκ νέου της Ιστορίας και της ιστορικής μνήμης του λαού, ιδιαίτερα των νεότερων γενεών. Στη χρεοκοπία στη συνείδησή τους της σοσιαλιστικής προοπτικής, ιδιαίτερα τώρα, σε μια εποχή όπου ο καπιταλισμός, με αφορμή και την κρίση, αποκαλύπτει για μια ακόμη φορά το πραγματικό, αποκρουστικό του πρόσωπο. Πρόκειται για μια πραγματική μάχη συνειδήσεων. Και έπεται συνέχεια...
Του Αναστάση ΓΚΙΚΑ, Δρ. Πολιτικών Επιστημών
«ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» 20-6-2010
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)