Η θερμική ταξικότητα στην Ευρώπη

 

23/07/2024

του Έκτορα-Ξαβιέ Δελαστίκ
Πηγή: ΠΡΙΝ
«Θερμικές νησίδες» σε δουλειά και σπίτι

Η θερμοκρασία των πόλεων τείνει να είναι διαφορετική, και μάλιστα υψηλότερη, απ’ ότι η θερμοκρασία των περιοχών εκτός του αστικού ιστού. Η διεθνής ορολογία για το φαινόμενο είναι μεν το εύληπτο «αστική θερμική νησίδα» (urban heat island), η πραγματικότητα είναι όμως πιο περίπλοκη, πιο λεπτή, πιο ταξική.

Κατ’ αρχάς, όπως έχουμε αναλύσει και σε προηγούμενο άρθρο μας ^[α] παίρνοντας την Αθήνα ως παράδειγμα, οι πιο απάνθρωπες θερμοκρασίες την ημέρα δε βρίσκονται στο κέντρο της πόλης στις περιόδους καύσωνα. Βρίσκονται σε ζώνες βιομηχανικής (Ελευσίνα-Ασπρόπυργος) και αγροτικής παραγωγής (Μέγαρα, Μεσόγεια) ^{[β] [γ]}, με κύριο χαρακτηριστικό την αποψίλωση. Εκεί ακριβώς που εργάζονται αλλά και συχνά ζουν οι πιο σκληρά εκμεταλλευόμενοι μεταναστευτικοί πληθυσμοί του λεκανοπεδίου. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, όμως, οι περιοχές αυτές εύκολα ξαναπέφτουν στους 24-27 °C. Αντιθέτως, ο αστικός ιστός της Αθήνας ξεχωρίζει αμέσως κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς διατηρεί θερμοκρασίες εδάφους της τάξης των 30-31+ °C, όπως βιώνουμε αυτές τις ημέρες.

Αυτή η νυχτερινή δυσφορία λόγω της ζέστης αφορά πάνω από το 50% του πληθυσμού ^[β] και αποτελεί συλλογικό ζήτημα υγείας. Κατ’ αρχάς, οι νυχτερινές ώρες είναι αυτές κατά τις οποίες η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων καλείται να αναπληρώσει τις δυνάμεις και τις αντοχές της. Ανυπόφορες συνθήκες ύπνου προκαλούν με μαθηματική ακρίβεια κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας, η οποία σε επικίνδυνες εργασίες μπορεί να αποβεί μοιραία. Ταυτόχρονα, επιβαρύνει την υγεία των κατοίκων, παίζοντας ρόλο στην αυξημένη θνησιμότητα στις περιόδους καύσωνα. Σχεδόν ποτέ όμως δεν επιρρίπτονται ευθύνες για κοινωνικά εγκλήματα.

Όταν μιλούμε για «άνω του 50% του πληθυσμού» που δυσφορεί το βράδυ, το ποιά είναι τα άτομα αυτά κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι. Αντιθέτως, σήμερα θα προχωρήσουμε σε μια ανάλυση του κατά πόσο και με ποιούς τρόπους η ταξική ταυτότητα επηρεάζει την έκθεση στις συνέπειες της ανόδου της θερμοκρασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και τα συμπεράσματα είναι κυριολεκτικά ζωής και θανάτου.

Εμπειρία από τις ΗΠΑ, μελέτες στην Ευρώπη

Κοινωνικοοικονομικοί δείκτες αστικών περιοχών που συμβαδίζουν με το δείκτη GCoS. Με μπλε οι θετικοί δείκτες (π.χ. το υψηλότερο 20% των εισοδημάτων βρίσκεται σε περιοχές με πράσινο) και κόκκινο οι αρνητικοί δείκτες (π.χ. ανεργία και πυκνότητα πληθυσμού βρίσκονται σε αποψιλωμένες περιοχές).

Η κλιματική καταστροφή βρίσκεται εδώ και είναι άνιση. Η ενδελεχής μελέτη του πώς η θερμοκρασία που βιώνουμε είναι ταξική ξεκίνησε από μια από τις πιο ταξικές κοινωνίες του σύγχρονου κόσμου, τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Όταν ξεκίνησε η ψηφιοποίηση παλαιών χαρτών, μπόρεσε να γίνει με επιστημονικό τρόπο η σύνδεση της ρατσιστικά ταξικής πολιτικής του ‘30 με τη σημερινή κατανομή εισοδήματος σε κάθε περιοχή, την έλλειψη πρασίνου και τη θερμοκρασία εδάφους ^[δ]. Ξεκινούμε με αυτήν την αναφορά σε μελέτες του 2021 για τις Η.Π.Α. για να πούμε πως πρόκειται για μια «εύκολη» περίπτωση. Ο τρόπος λειτουργίας του αμερικανικού κράτους επέτρεψε κατά το δοκούν την ισοπέδωση οικισμών φτωχών μεταναστών, την ανέγερση οικισμών και περιοχών αποκλειστικά για τα εύπορα (και κατά συντριπτική πλειοψηφία λευκά) στρώματα. Μέσα από πολιτικές σε ομοσπονδιακό, πολιτειακό και τοπικό επίπεδο αποκρυσταλλώθηκε μια πολύ ξεκάθαρη ταξική ταυτότητα για κάθε έναν ταχυδρομικό κώδικα ^[ε], σε βαθμό που δεν αντιστοιχεί στα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Ένας βασικός, λοιπόν, λόγος για τη συγγραφή αυτού του άρθρου ήταν η δημοσίευση πριν δύο μήνες μιας εξαιρετικά σημαντικής μελέτης για τη σχέση τάξης, πρόσβασης σε χώρους πρασίνου και θερμοκρασίας στις ευρωπαϊκές πόλεις ^[στ]. Η επιμονή μας στην πρόσβαση στο πράσινο δεν αποτελεί κάποια αισθητική εμμονή, αλλά καλά μελετημένο ζήτημα: όταν η δενδροκάλυψη μιας περιοχής βρίσκεται περίπου στο 40%, έχουμε την ταχύτερη μείωση της θερμοκρασίας ^[ζ]. Από αυτό ακριβώς το σημείο ξεκινά και η μελέτη, ορίζοντας το «δείκτη πράσινης ψύξης» (GCoS), ο οποίος όσο χαμηλότερος είναι για μια περιοχή, τόσο λιγότερη ανακούφιση από χώρους πρασίνου απολαμβάνουν οι κάτοικοί της. Το πρώτο ερώτημα, λοιπόν, είναι η ισότητα των πόλεων της μελέτης στην πρόσβαση στο πράσινο καθ’ εαυτή.

Άνιση πρόσβαση στο πράσινο από πόλη σε πόλη

Εικόνα 2: Ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται σε περιοχές με διάφορα επίπεδα πράσινης ψύξης (GCoS) τη θερμότερη ημέρα του 2022. Με κόκκινο είναι το ποσοστό που βρισκόταν σε περιοχές υψηλού ρίσκου (θερμές και χωρίς πράσινο) και με μπλε το «προνομιακό» ποσοστό.

Με τις πόλεις που εξετάζονται να είναι οι Κωνσταντινούπολη, Αθήνα, Παρίσι, Βιέννη, Ρώμη, Μαδρίτη, Βερολίνο, Ελσίνκι, Βασιλεία, Άμστερνταμ, Βουδαπέστη, Στοκχόλμη, Λονδίνο και Φλωρεντία, ήδη προκύπτουν εξαιρετικά ενδιαφέροντα συμπεράσματα όσον αφορά τη διαχείριση του δημόσιου χώρου. Μπορεί η δενδροκάλυψη από μόνη της να πει όλη την ιστορία; Εμφατικά όχι, λένε τα δεδομένα. Υπάρχουν πόλεις με πολύ διαφορετικά ποσοστά πρασίνου ^[η], παρόμοιες όμως στην κατανομή του, και το αντίθετο. Ενδεικτικά, η Αθήνα έχει τη μικρότερη δενδροκάλυψη της έρευνας (10.8%), συγκρίσιμη μόνο με το Άμστερνταμ (14.13%) και την Κωνσταντινούπολη (17.24%), με το μέσο όρο για τις πόλεις της έρευνας να είναι ~27%. Αυτές οι τρεις πόλεις που αναφέραμε διαφέρουν ευθύς αμέσως μόλις εξετάσουμε τί μέρος του πληθυσμού ζει αποκλεισμένο από τους χώρους πρασίνου. Η Κωνσταντινούπολη και η Αθήνα έχουν το 45% και το 35% του πληθυσμού τους σε κατάσταση «υψηλού ρίσκου», να ζει δηλαδή σε περιοχές με πολύ χαμηλό δείκτη πράσινης ψύξης (GCoS). Το αντίστοιχο ποσοστό στο Άμστερνταμ είναι ~5%. Μετά την Αθήνα, το Παρίσι (30% του πληθυσμού σε υψηλό ρίσκο) και η Βιέννη (24% του πληθυσμού) συμπληρώνουν την ομάδα πόλεων με το πιο συγκεντροποιημένο πράσινο. Παράλληλα, όσον αφορά την πρόσβαση των κατοίκων στο πράσινο, παρόμοιο προφίλ έχουν το Ελσίνκι (δενδροκάλυψη 43.74%) και η Στοκχόλμη (δενδροκάλυψη 33.85%), αποδεικνύοντας πως είναι ζήτημα πολεοδομικής πολιτικής το εάν το πράσινο θα είναι για λίγους ή πολλούς.

Ας εμβαθύνουμε: ποιό κομμάτι του πληθυσμού έχει προνομιακή πρόσβαση στις δροσερές, δενδροσκέπαστες γωνιές της κάθε πόλης; Η έρευνα προσφέρει μια σειρά εξαιρετικά ενδιαφέροντα πολιτικά συμπεράσματα. Πρώτο και πιο προφανές κατά την ανάγνωσή μας είναι η άμεση σχέση της καπιταλιστικής οικοδόμησης με τη θερμοκρασία: οι πιο αποψιλωμένες και θερμές περιοχές είναι ακριβώς οι πιο πυκνοκατοικημένες. Σε αυτό το πλαίσιο, η εξαιρετικά πυκνοχτισμένη Κωνσταντινούπολη είναι η λιγότερο ταξική: μόνο η αγοραστική δύναμη και η διαμονή ανθρώπων άνω των 60 ετών συμβαδίζουν με τους χώρους πρασίνου, και αυτά ισχνά. Βλέπουμε εδώ ένα μοντέλο μετακόμισης των ηλικιωμένων σε πιο πράσινες και δροσερές περιοχές, μάλλον εκτός του αστικού κέντρου.

 Άνιση πρόσβαση στο πράσινο από τάξη σε τάξη

Εικόνα 3: Χάρτες των ευρωπαϊκών πόλεων της έρευνας. Κάθε πόλη έχει δύο χάρτες, με το χάρτη (a) να δείχνει την παρουσία «πράσινης ψύξης» με μπλε και το χάρτη (b) να δείχνει τη φτώχεια με σκούρο κόκκινο.

Στις υπόλοιπες πόλεις, όμως, τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Η διαμονή πληθυσμού που ανήκει στο χαμηλότερο 40% των εισοδημάτων και η ανεργία συμβαδίζουν (σχεδόν) παντού με την απουσία «πράσινης ψύξης» (χαμηλό GCoS). Αντιθέτως, οι περιοχές όπου διαμένει το υψηλότερο 20% των εισοδημάτων και η μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη του πληθυσμού συμβαδίζουν απόλυτα με τις δροσερές και πράσινες περιοχές. Εν ολίγοις, ενώ μέχρι πέρυσι είχαμε μόνον εμπειρικά στοιχεία στη διάθεσή μας για το εάν η θερμική ταξικότητα των Η.Π.Α. βρίσκεται και στην Ευρώπη, πλέον μπορούμε να χαράξουμε πολιτική με επιστημονική επάρκεια. Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφέρουμε δύο «παραφωνίες». Πρώτον, η ανεργία στην Αθήνα δεν συσχετίζεται με την έλλειψη πρασίνου, κυρίως λόγω της ειδικής κατανομής των λιγοστών πάρκων. Δεύτερον, η Ρώμη είναι η μόνη πόλη της έρευνας όπου καταγράφεται η παραμονή των φτωχών στα προάστια και η διαμονή στο ιστορικό κέντρο της πόλης αποτελεί δείγμα κοινωνικής ανέλιξης.

Η πολιτική για τη διαχείριση δημόσιων χώρων που καλούνται να χαράξουν τα εργαζόμενα στρώματα για τον εαυτό τους πρέπει να διέπεται από συγκεκριμένες αρχές. Κατ’ αρχάς, η μεγιστοποίηση της υπεραξίας από τη δόμηση των πόλεων είναι απάνθρωπη και έχουν γραφτεί πολλές μελέτες για το πώς μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρα ^[θ]. Δεύτερον, η προστασία των ευάλωτων στρωμάτων πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα και μπορεί να υπηρετηθεί με ορθολογική κατανομή μέτρων, όχι μόνο με ποσότητα όπως είδαμε. Τρίτον, η αξιοποίηση δημόσιων και συλλογικών υποδομών και λύσεων έχει αποδειχθεί σε βάθος χρόνου πως είναι θεμέλιος λίθος της μακροπρόθεσμα βιώσιμης πολιτικής. Τέταρτον, κάθε αστικό κέντρο έχει ανάγκη μια συγκεκριμένη και ειδική πολιτική και μελέτη, προσαρμοσμένη στα γεωγραφικά και κοινωνικά δεδομένα του.

Ειδικά όταν μιλάμε για χώρους πρασίνου, δεν πρέπει να ξεχνούμε πως οι πόλεις ποτέ δεν άνθισαν τυχαία, αλλά απλώθηκαν πλάι στις κοίτες ποταμών. Η Αθήνα είναι μια πόλη η οποία για να γιγαντωθεί έθαψε τα ποτάμια της ^[ι]. Τη στιγμή αυτή η νότια Αθήνα βρίσκεται υπό συνεχή κίνδυνο πλημμύρας και το σύνολό της δυσκολεύεται υποτίθεται να συντηρήσει βλάστηση. Μια βόλτα στον Εθνικό Κήπο, ο οποίος ποτίζεται από τα νερά του θαμμένου Ιλισσού μπορεί να δώσει τροφή για σκέψεις για το πώς θα μπορούσε να είναι η Αθήνα (και κατ’ επέκταση κάθε πόλη), με σχεδιασμό βάσει του μέλλοντος και του καλού των ανθρώπων αντί βάσει της πεπατημένης και του καλού των κερδών.

Άνιση πρόσβαση στο πράσινο από χώρα σε χώρα

Εικόνα 4: Αλλαγή επί τοις εκατό της παραγωγικότητας κατά μέση θερμοκρασία και υπό συνθήκες ακραίας ζέστης ανά περιοχή του πλανήτη. Οι μπλε περιοχές εμφανίζουν αύξηση της παραγωγικότητας, ενώ οι κόκκινες περιοχές μείωση

Η ταξικότητα των θερμοκρασιών δεν διαπερνά μόνο τον τόπο κατοικίας, τον τύπο δουλειάς και τη θερμοκρασία στην οποία αυτά βρίσκονται – διέπει επίσης τις σχέσεις μεταξύ κρατών και τη θέση τους στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα.

Μελέτη του 2022 ^[ια] εξετάζει την ακραία ζέστη σε επίπεδο κρατών και περιοχών και τη σχέση της με την οικονομία. Τα κύματα ακραίας ζέστης και η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας έχουν συνδεθεί με τη μείωση της παραγωγικότητας ^[ιβ], την καταστροφή σοδειών ^{[ιγ] [ιδ]} και την αύξηση της θνησιμότητας ^[ιε]. Η μελέτη, λοιπόν, προσπαθεί να υπολογίσει το μέγεθος της αλλαγής παραγωγικότητας που συνδέεται με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, με το μοντέλο τους να είναι μεν κάπως μερικό και αφελές, αλλά να προσφέρει πολύ σημαντικά συμπεράσματα.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η χρυσή τομή είναι μια μέση θερμοκρασία 14 °C: περιοχές όπως η Νορβηγία αυξάνουν την παραγωγικότητά τους υπό συνθήκες κλιματικής αύξησης της θερμοκρασίας, ενώ την ίδια στιγμή η ίδια αύξηση είναι επιβλαβής για θερμές περιοχές όπως η Βραζιλία. Η προσαρμογή στις αυξανόμενες θερμοκρασίες όμως, όπως σημειώνεται στην έρευνα, δεν είναι η ίδια από περιοχή σε περιοχή, ακόμα και όταν ξεκινούν από την ίδια θερμοκρασία. Σε πλουσιότερες περιοχές, οι δράσεις παίρνουν τη μορφή κλιματισμού εσωτερικού χώρου και στροφή στον τομέα των υπηρεσιών, ο οποίος διατηρεί την παραγωγικότητά του σε σχέση με τις εξωτερικές εργασίες. Σε φτωχότερες περιοχες, η κοινωνική προσαρμογή παίρνει τη μορφή συμπεριφορικών κυρίως αλλαγών, όπως η παύση εργασιών τις μεσημβρινές ώρες, αναζήτηση σκιάς και εκκλήσεις για αύξηση της κατανάλωσης νερού. Μέτρα δηλαδή που προσιδιάζουν περισσότερο σε ατομική προστασία, παρά σε κοινωνική πολιτική.

Ένα εξαιρετικά σημαντικό ερώτημα για τους μαρξιστές είναι κατά πόσο ένα κύμα ακραίου καύσωνα δημιουργεί καταστροφές σε πρόσκαιρη ή σε μόνιμη βάση – με άλλα λόγια εάν η οικονομία επανέρχεται και πόσο γρήγορα. Τα αποτελέσματα της μελέτης είναι σαφή. Μία κρύα χώρα βλέπει αύξηση της παραγωγικότητας από τον καύσωνα η οποία φαίνεται την επόμενη χρονιά και επιστρέφει σε κανονικούς ρυθμούς τη μεθεπόμενη ^[ια]. Αντιθέτως, μία θερμή χώρα βλέπει μείωση της παραγωγικότητας για δύο συνεχή χρόνια και επανέρχεται την τρίτη χρονιά. Γνωρίζοντας πως κλιματική αλλαγή σημαίνει επίσης «εντονότερα αλλά και συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα», συμπεραίνουμε αμέσως πως η προβολή στο μέλλον είναι όλο και διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου, αλλά και πλούσιων και φτωχών κρατών. Ο λόγος για το τελευταίο είναι φυσικά πως μπροστά στην ίδια καταστροφή, οι υποδομές ενός πλούσιου κράτους επιτρέπουν πολύ πιο αποδοτική και ταχεία διαχείριση και ανάκαμψη, βαθαίνοντας το ταξικό χάσμα.

Βιβλιογραφία

[α] Ο καύσωνας είναι και ταξικός. Εφημερίδα ΠΡΙΝ. (2023, July 16). https://prin.gr/2023/07/heat-wave/

[β] Polydoros, A., & Cartalis, C. (2014). Assessing thermal risk in urban areas – an application for the urban agglomeration of Athens. Advances in Building Energy Research, 8(1), 74–83. https://doi.org/10.1080/17512549.2014.890536

[γ] Keramitsoglou, I., Kiranoudis, C. T., Ceriola, G., Weng, Q., & Rajasekar, U. (2011). Identification and analysis of urban surface temperature patterns in Greater Athens, Greece, using Modis imagery. Remote Sensing of Environment, 115(12), 3080–3090. https://doi.org/10.1016/j.rse.2011.06.014

[δ] Saverino, K. C., Routman, E., Lookingbill, T. R., Eanes, A. M., Hoffman, J. S., & Bao, R. (2021). Thermal inequity in Richmond, VA: The effect of an unjust evolution of the urban landscape on Urban Heat Islands. Sustainability, 13(3), 1511. https://doi.org/10.3390/su13031511

[ε] Oliver, J. (2021, July 26). Housing discrimination: Last Week Tonight with John Oliver (HBO). YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=_-0J49_9lwc

[στ] Rocha, A. D., Vulova, S., Förster, M., Gioli, B., Matthews, B., Helfter, C., Meier, F., Steeneveld, G.-J., Barlow, J. F., Järvi, L., Chrysoulakis, N., Nicolini, G., & Kleinschmit, B. (2024). Unprivileged groups are less served by green cooling services in major European urban areas. Nature Cities, 1(6), 424–435. https://doi.org/10.1038/s44284-024-00077-x

[ζ] Ziter, C. D., Pedersen, E. J., Kucharik, C. J., & Turner, M. G. (2019). Scale-dependent interactions between tree canopy cover and impervious surfaces reduce daytime urban heat during summer. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(15), 7575-7580. https://doi.org/10.1073/pnas.181756111

[η] https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/dashboards/urban-tree-cover

[θ] Kosatsky, T. (2005). The 2003 European Heat Waves. Eurosurveillance, 10(7), 3–4. https://doi.org/10.2807/esm.10.07.00552-en

[ι] Γιατί η αθήνα έθαψε τα ποτάμια της. News 24/7. (2023, October 19). https://www.news247.gr/magazine/urban/giati-i-athina-ethapse-ta-potamia-tis/

[ια] Callahan, C. W., Mankin, J. S. (2022). Globally unequal effect of extreme heat on economic growth. Science Advances, 8(43). https://doi.org/10.1126/sciadv.add3726

[ιβ] Somanathan, E., Somanathan, R., Sudarshan, A., & Tewari, M. (2021). The impact of temperature on productivity and labor supply: Evidence from Indian manufacturing. Journal of Political Economy, 129(6), 1797–1827. https://doi.org/10.1086/713733

[ιγ] Schlenker, W., & Roberts, M. J. (2009). Nonlinear temperature effects indicate severe damages to U.S. crop yields under climate change. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(37), 15594–15598. https://doi.org/10.1073/pnas.0906865106

[ιδ] Miller, S., Chua, K., Coggins, J., & Mohtadi, H. (2021). Heat waves, climate change, and economic output. Journal of the European Economic Association, 19(5), 2658–2694. https://doi.org/10.1093/jeea/jvab009

[ιε] Carleton, T., Jina, A., Delgado, M., Greenstone, M., Houser, T., Hsiang, S., Hultgren, A., Kopp, R. E., McCusker, K. E., Nath, I., Rising, J., Rode, A., Seo, H. K., Viaene, A., Yuan, J., & Zhang, A. T. (2022). Valuing the global mortality consequences of climate change accounting for adaptation costs and benefits. The Quarterly Journal of Economics, 137(4), 2037–2105. https://doi.org/10.1093/qje/qjac020

Πηγή:    https://info-war.gr/i-thermiki-taxikotita-stin-eyropi/

Ο εχθρός του γελοίου

 

Του Σταύρου Χριστοδούλου

21 ΙΟΥΛΙΟΥ 2024

Φοβάμαι πως δεν θα πρωτοτυπήσω ούτε σήμερα επαναλαμβάνοντας αυτό που λέω συχνά: ο εχθρός του γελοίου είναι το γελοιωδέστερο. Το κεφάλαιο Φειδίας, με όλα όσα γίνονται τις τελευταίες βδομάδες στις Βρυξέλλες, είναι ένα καλό και διδαχτικό παράδειγμα. Ο νεαρός έχει μετατρέψει τη συμμετοχή του στο Ευρωκοινοβούλιο σε reality show, με σειρά αναρτήσεων για τον νέο συναρπαστικό κόσμο που απλώνεται μπροστά του. Από το ανθρακούχο νερό που προσφέρεται δωρεάν στο Ευρωκοινοβούλιο, μέχρι σοβαρές ψηφοφορίες τις οποίες αντιμετωπίζει με τη λογική βάλτε τώρα που γυρίζει. Ο κόσμος ψηφίζει για όλα. Και ο ενθουσιώδης Φειδίας ακολουθεί την πλειοψηφική τάση των followers του. Όμορφα, απλά και ιντερνετικά.

Το τραγικό βεβαίως δεν είναι όσα ευφάνταστα κατεβάζει ο νους του Φειδία με την πνευματική καθοδήγηση του κυρίου Λουκάνικου (Λουκά Νίκος – παλιός καθηγητής του και σημαντικός παίχτης στο μεταπολιτικό παιχνίδι που μόλις ξεκίνησε). Το θλιβερό είναι το γεγονός ότι σοβαροί άνθρωποι όχι μόνο δηλώνουν ενθουσιασμένοι με το «φαινόμενο» αλλά του δίνουν και πολιτικές διαστάσεις. Τα περί άμεσης δημοκρατίας είναι μονάχα ένα παράδειγμα των όσων λέγονται ελαφρά τη καρδία. Ακόμα χειρότερο είναι το επαρχιώτικο σύνδρομο «δείτε πόση απήχηση έχει ο Φειδίας στο εξωτερικό». Ειδικά μετά το σχόλιο (και το share) του Elon Musk όπου «η Κύπρος έγινε γνωστή σε όλο τον κόσμο»! Δεν θέλω να χαλάμε τις καρδιές μας κυριακάτικα, αλλά μήπως να σκεφτόμασταν τον λόγο που γίναμε viral; Γιατί και το video με τον πιτσιρικά που πλήρωσε ο Φειδίας 50 ευρώ για να φάει ένα αποτσίγαρο έπαιξε πολύ στην Ελλάδα, αλλά ήταν σκουπίδι.

Με αυτές τις απόψεις ίσως σας ξενίσει η προτροπή μου να δείτε το ντοκιμαντέρ του Φειδία για την εκλογή του. Κατ’ αρχάς όποιος ασχολείται έστω και ξώφαλτσα με την επικοινωνία πρέπει να το δει οπωσδήποτε. Είναι τουλάχιστο εντυπωσιακός ο τρόπος που δούλεψε η ολιγομελής ομάδα του, κυρίως ως προς τη μεθοδολογία. Η γνώση των νέων «εργαλείων» επικοινωνίας στο digital περιβάλλον δεν ήταν καθόλου επιδερμική. Γνώριζαν πολύ καλά τι έκαναν και εργάστηκαν συγκροτημένα επί πολλούς μήνες με πάθος. Μπορεί η εικόνα που έβγαινε προς τα έξω να ήταν ενός 24χρονου που έκανε την πλάκα του, η πραγματικότητα όμως ήταν άλλη. Ο κύριος Λουκάνικος τον καθοδηγούσε σε κάθε του βήμα και σύμφωνα με τον ίδιο τον Φειδία έκανε ταχύρρυθμα μαθήματα ώστε στη συνέχεια να φέρει το περιεχόμενο στο ύφος του, γνωρίζοντας τι ακριβώς ήθελε το κοινό του. Ως εδώ, η υπόθεση έχει μεγάλο ενδιαφέρον και ουδείς νομιμοποιείται να τη σνομπάρει γιατί είναι σαν να αρνείσαι τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Χωρίς να υποτιμούμε βεβαίως το γεγονός ότι όλα αυτά έγιναν κάτω από μύτη πολιτικών, δημοσκόπων και δημοσιογράφων δίχως να καταλάβει κανείς τίποτε.

Αν φύγουμε όμως από τις «τεχνικές λεπτομέρειες» και πάμε στα αμιγώς πολιτικά, το πράγμα μπάζει από παντού. Το «φαινόμενο» είναι επικίνδυνο καθώς ανοίγει τον ασκό του Αιόλου για ένα είδος πολιτικής συμπεριφοράς που μπορεί να αποδειχτεί καταστροφική. Στο ντοκιμαντέρ ο Φειδίας αφηγείται μια ιστορία η οποία αφορά στο πολιτικό περιεχόμενο και την οποία θεωρώ εξαιρετικά σημαντική για να καταλάβουμε πού ακριβώς μπλέξαμε. Κάποια στιγμή αποφάσισαν να κοινοποιήσουν τη θέση τους για το μεταναστευτικό. Απλοϊκά δοσμένη μεν, αλλά πάντως θέση. Η οποία προσομοιάζει με αυτήν της Αριστεράς για ίση κατανομή των προσφύγων στις χώρες της Ε.Ε. Οι followers άρχισαν να γράφουν τα δικά τους σχόλια – πολλά απ’ αυτά αρνητικά. Τότε ο Φειδίας, με την καθοδήγηση του μέντορά του, αποφάσισε να αποσύρει τη θέση γιατί δεν ήθελε προφανώς να δυσαρεστήσει κανένα.

Αυτό το είδος πολιτικής θέλουν όσοι κατακεραυνώνουν τα κόμματα, χαϊδεύοντας τα αφτιά του νεαρού ΥouTuber; Και τι θα γίνει αν το 2026 γεμίσει η Βουλή μας Φειδίες που δεν θα έχουν άποψη για τίποτε αλλά θα ανεβάζουν μόνο εξυπνακίστικα βιντεάκια για χαζομάρες; Λίγη αυτοσυγκράτηση νομίζω δεν έβλαψε κανένα. Ιδιαίτερα όσους θέλουν να λογίζονται σοβαροί και είναι σε θέση να αναγνωρίσουν το γελοίον του πράγματος.

Πηγή:     https://www.kathimerini.com.cy/gr/apopseis/arthrografia/stayros-xristodoyloy/1-o-exthros-toy-geloioy

Impact player (παίκτης επιρροής)

 

ΘΕΑΝΩ ΚΑΛΑΒΑΝΑ     21.7.2024

Στο βιβλίο της Liz Wiseman γίνεται μια εκτενής περιγραφή με πολλά παραδείγματα για το τι σημαίνει impact player και τις θετικές συνέπειες που έχει ένας οργανισμός από το να έχει τέτοιου είδους παίκτες να ηγούνται. Πόσω μάλλον, όταν μια χώρα, ένα έθνος, έχει έναν τέτοιο παίκτη επιρροής ως τον ηγέτη του! Η Liz Wiseman εξηγεί ότι οι παίκτες επιρροής είναι άνθρωποι προορατικοί. Έχουν την ικανότητα να «δουν μακριά». Άνθρωποι που αντιλαμβάνονται κάνοντας τις αντίστοιχες συσχετίσεις για το πού θα οδηγηθεί μια κατάσταση πολύ καιρό πριν αυτή συμβεί. Γι' αυτό και πολλές φορές προλαμβάνουν με τις αποφάσεις και τις πράξεις τους μια έκβαση που δεν θα ήταν ωφέλιμη στο σύνολο. Οι παίκτες επιρροής δεν έχουν κανένα πρόβλημα να φέρουν εις πέρας κάτι που δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητά τους και να το κάνουν με σπουδαίο τρόπο και με εξαιρετικό αποτέλεσμα. Οι παίκτες επιρροής θεωρούν ότι συμβάλλουν σε κάτι μεγαλύτερο, γι' αυτό και ποτέ δεν βάζουν το ΕΓΩ τους μπροστά. Ο στόχος της διαδρομής τους είναι να αφήσουν κάτι σπουδαίο πίσω τους για το σύνολο ή την ανθρωπότητα. Έχουν αυτό που ονομάζεται στα αγγλικά infinite mindset. Δηλαδή, έναν τρόπο σκέψης με τον οποίο θεωρούν ότι σημασία έχει πως δημιουργείς τώρα για να μπορούν οι επόμενες γενιές να το αξιοποιήσουν. Όπως το γνωστό συμβολικό παράδειγμα, φυτεύουν δέντρα γιατί θέλουν οι επόμενες γενιές να κάθονται κάτω από τη σκιά τους.

Ήμουν λοιπόν, προχτές, σε μια μεγάλη υπεραγορά, με ένα καρότσι γεμάτο από το «μεγάλο» ψώνισμα για το σπίτι. Άδειαζα, λοιπόν, το καρότσι στον ιμάντα του ταμείου, ο ταμίας περνούσε τους κωδικούς των προϊόντων μου από τις υπέρυθρες και μου τα χώριζε αναλόγως με την κατηγορία του προϊόντος. Τα είδη καθαρισμού μαζί, τα προϊόντα του ψυγείου μαζί, τις ξηρές τροφές μαζί κ.ο.κ. Ο ταμίας ήταν ένα αγόρι που του απέμεινε ένας χρόνος για να αποφοιτήσει από το λύκειο. Αυτός λοιπόν, ο μικρός, που δεν είχε καμία υποχρέωση πέρα από το πέρασμα του κωδικού των προϊόντων από το μηχάνημά του και την πληρωμή του ποσού που αναγράφεται στην οθόνη της ταμειακής του, μπήκε στον κόπο χωρίς καμία υπόδειξη από κάποιον, να διαχωρίσει τα προϊόντα μου για να με διευκολύνει. Και μου λέει: «σκέφτηκα, κυρία, ότι επειδή δεν έχετε βοήθεια, να σας τα χωρίσω έτσι για να τα τοποθετήσετε μέσα στις τσάντες σας με αυτόν τον τρόπο και να είναι ευκολότερο για εσάς όταν θα τα συγυρίσετε στο σπίτι σας!». Τον κοίταξα με ένα τεράστιο θαυμασμό, τον ευχαρίστησα και του είπα, κάποια μέρα εσύ θα γίνεις «impact player» και του εξήγησα γιατί!

Αναπόφευκτα και με παρακίνηση την πικρία που έχω για τη χώρα μας επειδή έχει τόσες δυνατότητες και καταδικάζεται καθημερινά εδώ και πολλά χρόνια στα χέρια ηγετών με μεγάλο ΕΓΩ και με πολύ μικρό ή λανθασμένο όραμα για τον τόπο, κάνω τη σύγκριση. Υπήρξε ποτέ ηγέτης που ήταν impact player στη χώρα μας; Θεωρώ ότι μια-δυο μεγάλες προσωπικότητες (ηγετικές μορφές) υπήρξαν και υπάρχουν, αλλά διέπρεψαν και διαπρέπουν εκτός της χώρας μας. Δυστυχώς για εμάς. Ευτυχώς ίσως για εκείνους. Γράφω ευτυχώς, γιατί δεν ξέρω αν τελικά θέλουμε ή κατανοούμε τη σημαντικότητα τέτοιων ηγετών. Γιατί αν την κατανοούσαμε, θα είχαμε απαιτήσει να τους έχουμε κιόλας!

Ας πάρουμε την πρόσφατη απόφαση για αύξηση της μισθοδοσίας των δημόσιων υπαλλήλων απλά για να αντιληφθείτε γιατί υποφέρουμε από την απουσία ηγετών με επιρροή!

Δεν μπορεί ο κ. Χριστοδουλίδης να κάνει γύρα τα κανάλια και να δίνει συνεντεύξεις και να γεμίζει τα κοινωνικά δίκτυα αναρτήσεις νομιζόμενος ότι έτσι δημιουργεί επιρροή. Δεν μπορεί να δίνει αυξήσεις στη δημόσια υπηρεσία, αλλά να μην κάνει παράλληλα διορθωτικές κινήσεις ως προς τις εισφορές των δημόσιων υπαλλήλων στα ταμεία κοινωνικών ασφαλίσεων. Δεν γίνεται ο δημόσιος υπάλληλος να αμείβεται περισσότερο, να συμβάλλει με πολύ χαμηλότερες εισφορές στο ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων συγκριτικά με τον αντίστοιχο ιδιωτικό υπάλληλο, και στο τέλος, να λαμβάνει μεγαλύτερη σύνταξη από τον ιδιωτικό υπάλληλο. Τέτοιες πολιτικές έχουν μόνο κοντόφθαλμοι ηγέτες. Ηγέτες που δεν μπορούν να αντιληφθούν τις μακροπρόθεσμες συνέπειες μιας τέτοιας απόφασης. Γιατί πρέπει να υπάρχει αυτή η κατάφωρη αδικία και ανισότητα ανάμεσα στους υπαλλήλους ιδιωτικών οργανισμών και των δημόσιων οργανισμών; Γιατί οι ιδιώτες να πληρώνουν τις συντάξεις των δημόσιων υπαλλήλων; Και πώς μια τέτοια απόφαση θα συμβάλει στη διατήρηση του ταμείου μακροπρόθεσμα;

Και ένα ακόμη παράδειγμα που αφορά την προσέγγιση του κ. Χριστοδουλίδη στο Κυπριακό που αποδεικνύει ότι αυτός ο Πρόεδρος δεν μπορεί να σκεφτεί τη μεγάλη εικόνα. Η διεθνής κοινότητα του δείχνει την ευκαιρία και αυτός κοιτάει το δάχτυλο. Δεν γίνεται να διατείνεται ότι κάνει αγώνα για επανέναρξη διαλόγου και επίλυσης του Κυπριακού και να λειτουργεί και αυτός και η ομάδα του σαν μια βάρκα χωρίς πανιά, χωρίς κουπιά και κυρίως χωρίς συγκεκριμένο προορισμό. Ποιο είναι το πλάνο; Πώς θα πείσει ο κ. Χριστοδουλίδης ότι η συμφιλίωση είναι η μόνη οδός, από τη στιγμή που δεν ξέρει τι θέλει να κάνει με τα «ττέλια του Νουρή»; Πώς θα πείσει ο κ. Χριστοδουλίδης τον ίδιο τον λαό του ότι αυτή είναι η υγιής κατεύθυνση της χώρας, όταν καθημερινά γεμίζει τα κοινωνικά δίκτυα και τις εφημερίδες με πράξεις και λόγια που αποδεικνύουν το αντίθετο συντηρώντας την εικόνα εχθρών και το μίσος; Πώς θα πείσει ο κ. Χριστοδουλίδης τη διεθνή κοινότητα ότι η πρόθεσή του είναι ειλικρινής, που εδώ και δυο χρόνια δεν έκανε έστω και μία πράξη που να αποδεικνύει ότι προσπαθεί να φέρει τις δυο κοινότητες κοντά;

Στο μόνο παιχνίδι που υπήρξε παίκτης ο κ. Χριστοδουλίδης είναι στο καλοστημένο παιχνίδι διαφθοράς που έστησε ο Αναστασιάδης εναντίον της χώρας μας και που, δυστυχώς, ακόμα και σήμερα, τον εξυπηρετεί στη μετακίνηση πιονιών…

Πηγή:     https://politis.com.cy/apopseis/stiles/815161/impact-player-paiktis-epirrois

Τα καλά παιδιά του κυπριακού σχολείου

 ΚΑΤΑΪΔΡΩΜΕΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ   22 Ιουλίου 2024

Το κυπριακό σχολείο δεν είναι μόνο χάλια από όλες τις πλευρές που μπορεί κανείς να φανταστεί. Δεν προκαλεί μόνο ύπνωση, αποχαύνωση και βαρεμάρα. Δεν έχει μόνο ψηλά κάγκελα και χώματα χωρίς πράσινο. Δεν έχει μόνο κάτι μικρά διαλείμματα για τα παιδάκια, ούτε μόνο τσάντες των 25 κιλών της πρώτης δημοτικού. Το κυπριακό σχολείο δεν είναι μόνο πυκνή και δύσκολη ύλη χωρίς κανέναν χρόνο για συζήτηση. Δεν είναι οι εκδρομές στο μακένζυ και στo Mall και στους Καπέδες το πρόβλημα. Οι Καπέδες! Πόσες και πόσες γενιές μαθητών που σήμερα είναι σχεδόν γέροι δεν σκέφτηκαν… «Γιατί ήρθαμε στους Καπέδες»;

Το κυπριακό σχολείο δεν είναι μόνο τα τυροπιττούθκια που κερνά η διευθύντρια συγκινημένη στον μητροπολίτη και στον επιθεωρητή των γαλλικών. Ούτε οι καθαρίστριες που περιμένουν να φύγουν οι επίσημοι, κι ίσως μείνει καμιά τασιηνοπιττούα.

Ο Δημήτρης αγοράζει 3 μπουκαλάκια νερό τη μέρα. Όσες φορές ρώτησε τους καθηγητές του γιατί το σχολείο μας δεν έχει ψύχτη νερού τρεχούμενου με φίλτρα και δωρεάν, πήρε πάντα την ίδια απάντηση. «Δεν ξέρουμε». Και ο Δημήτρης έδειξε κατανόηση και δεν περίπαιξε ούτε το έκανε μεγάλο θέμα. Ο Δημήτρης διαβάζει Ουγκώ και έμαθε στα 15 του την εγκράτεια. Πολλά καλός μαθητής εννοείται. Θέλει κάποτε να γίνει ιστορικός για να γράψει βιβλία αλλά ο παπάς του λαλεί του να σπουδάσει χημικός μηχανικός. Η μάμα του είναι ράφτενα και δουλεύει πολλές ώρες και τον Δημήτρη τον ανάγιωσε η γιαγιά του. Μαθαίνει και κιθάρα μόνος του.

Η φίλη του Δημήτρη, η Λίζα, ζωγραφίζει και θέλει να γίνει ζωγράφος αν και ξέρει που τη μάμα της πως οι ζωγράφοι στην Κύπρο πεινούν. Όταν βγαίνουν, πάνε βόλτες στη φύση, αγαπούν το χωρκό τους και βαριούνται να σκεφτούν να παν στο Mall.

Και οι 2 τους είναι στο ίδιο τμήμα που κάνει μάθημα και ο Κώστας ο βιολόγος, πολλά καλός καθηγητής τούτος, που αγαπά αληθινά τη βιολογία. Με τα μαθήματά του άλλαξε τη ζωή πολλών μαθητών του. Οι παλιοί ακόμα τον θυμούνται και του στέλνουν μηνύματα. Στο διπλανό τμήμα είναι ο Μοχάμετ, πρόσφυγας που τη Συρία. Οι δικοί του δουλεύουν σε μια μάντρα. Μέτριος μαθητής μα πολλά ευγενικός. Είδε το σπίτι του να πέφτει που μια πόμπα. Είδε τα αίματα. Ο Μοχάμετ είναι πάντα χαμογελαστός. Πειράζει τους συμμαθητές του και τρώει παρατηρήσεις αλλά δεν τον κόφτει. Θέλει κάποτε να πάει πίσω στη Συρία γιατί πεθύμησε τον παππού του. Δεν άφησε ποτέ καθηγήτρια να κουβαλήσει μόνη της που τις σκάλες τα τετράδια των εκθέσεων. Τις βοηθούσε στο μοίρασμα των φυλλαδίων. Κάποιοι συμμαθητές του, καθάρματα, τον είπαν γλύφτη.

Ο Σίμος, που ένα άλλο τμήμα, ερωτεύτηκε. Είναι κλεισμένος με τις ώρες στο δωμάτιό του. Σκέφτεται τη Σοφία και είναι αδύνατον να κοιμηθεί. Ακούει Αλκίνοο και κλαίει τη μισή μέρα. Οι παρέες του στέλνουν του μπιτάτες μουσικές χαρούμενες για να τον ανεβάσουν. Η κουβέντα πάει που τον Μάη. Δεν ξέρει πώς να της πει πως την αγαπά. Η μάμα του είπεν του «παρέτα μαλακίες». Ο Σίμος πάει πάντα αργοπορημένος στην τάξη. Με τις απουσίες της χρονιάς παραλίγο να μείνει. Τον βοήθησαν και οι καθηγήτριές του επειδή τον αγαπούν. Οι καθηγήτριες δείχνουν πάντα σεβασμό στα θέματα του έρωτα σε αντίθεση με τους καθηγητές που δεν φακκούν πέννα για λόγους που είναι δύσκολο να αναλυθούν. Ο Σίμος είναι γεννημένος ηλεκτρολόγος. Που μωρό του άρεσαν τα σύρματα, οι κεραυνοί και τα ηφαίστεια και μετά τα κυκλώματα, οι διακόπτες και οι πιο εξειδικευμένες κατασκευές. Θα πάει μάλλον τεχνική και είναι πολύ βέβαιο πως θα γίνει ένας καλός ηλεκτρολόγος.

Σε κάθε κυπριακό σχολείο υπάρχουν ατέλειωτες τέτοιες ιστορίες. Πέραν από τα αριστεία, την πίεση των γονιών για το 19 και την ανυπόφορη ζέστη των τάξεων. Ιστορίες καλών παιδιών. Και όσο το ψάχνει κανείς, ανακαλύπτει ακόμα περισσότερες και έρχεται ο δάσκαλος κοντά με τον μαθητή και τον κατανοεί και χτίζει σχεδόν φιλίες. Μέχρι που χτυπά το εκκωφαντικό κουδούνι και όλα ξεχνιούνται και τρέχουν όλοι στις τάξεις τους όπως τα γελάδια στην τροφή τους.

Και τα καλά παιδιά επιβιώνουν σε όλο αυτό. Με την τέχνη του δασκάλου μέσα στα τείχη του συστήματος. Που πολύ θα ήθελε εν τω μεταξύ να δει τον εαυτό του χαρούμενο, μα για πάλι κάποιους άλλους πολύπλοκους λόγους, δεν μπορεί.

Πηγή:    https://politis.com.cy/apopseis/stiles/815541/ta-kala-paidia-toy-kypriakoy-scholeioy

Πράσινο τρίκυκλο ποδηλατάκι

Γιώργος Αγκαστινιώτης

21 Ιουλίου 2024

Έρχονται σαν φλασιές. Εικόνες, σκηνές, χρώματα κι αρώματα. Δεν έχουν ξεθωριάσει. Είναι οι ίδιες αναμνήσεις και παίζουν ξανά και ξανά σαν trailer ταινίας, κάθε φορά που ανακαλώ το Βαρώσι. Ήμουν εξάλλου, πέντε ετών το 1974. «Πάλι καλά που τα θυμάσαι κι αυτά», λέει ο πατέρας μου κάθε φορά που θ’ ανοίξουμε κουβέντα. Βέρος Αμμοχωστιανός, γενεές γενεών πίσω, η πόλη είναι χαραγμένη στο DNA του. Γιατρός στο νοσοκομείο τότε, από τους τελευταίους που εγκατέλειψε την πόλη εν μέσω βομβαρδισμών, η αναφορά και μόνο στο Βαρώσι ξύνει ανοιχτές πληγές. «Θυμάμαι που κάναμε αυτό κι αυτό… Θυμάμαι όταν ήρθε ο τάδε και έγινε εκείνο και το άλλο…». Το βλέμμα του χάνεται καθώς διηγείται ιστορίες μιας χαμένης εποχής, βγαλμένες από τα σκονισμένα ράφια των αναμνήσεων.

Φλασιές, εικόνες, σκηνές, μυρωδιές.

Θυμάμαι. Ένα γκαράζ στο πλάι του σπιτιού που, αντί να φιλοξενεί το καφετί Ford Escort, ήταν η πίστα για το βαθύ πράσινο, τρίκυκλο ποδηλατάκι μου, ο παιδικός μου παράδεισος. Να μαρσάρω σαν ραλίστας και να τρέχω μεσ’ τη χαρά πάνω κάτω σαν να μην υπήρχε αύριο. Στο βάθος, στροφή δεξιά, ο κήπος με τις λεμονιές. Ή μήπως ήταν πορτοκαλιές; Και οι αδέσποτες γάτες να ξαπλάρουν στον ήλιο. Η μυρωδιά των ανθών σού τσάκιζε τη μύτη. «Γιώργο, έλα να γλείψεις τη σοκολάτα από την κουτάλα!». Σαν ηχώ ανακαλώ τη φωνή της μάνας μου που μόλις έφτιαξε γλυκό. Η φιγούρα της αχνοφαίνεται μέσα από τα φύλλα των δέντρων. Ανακατεύει και τραγουδάει, μάλλον κάποιο κινηματογραφικό της Αλίκης, σε πλήρη άγνοια πως αυτή η ανεμελιά – κι η δική μου κι η δική της – σύντομα θα έδινε τη θέση της στον θάνατο και την καταστροφή. «Έρχομαι μάμα! Βάλε μια καρέκλα να φτάνω στον πάγκο!»… Αφήνω για λίγο το πληκτρολόγιο. Τα μάτια μου έχουν θολώσει. Συγγνώμη, αλλά όταν μού ζητήθηκε να γράψω μερικές αράδες με αφορμή τα πενήντα χρόνια από την εισβολή, νόμιζα ότι θα μου ήταν πιο εύκολο. Η λεωφόρος των αναμνήσεων είναι, δυστυχώς, σπαρμένη με πόνο.

Επέστρεψα μια φορά. Όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα. Οι εικόνες και τα χρώματα ξεθώριασαν μαζί με τις αναμνήσεις σαν παλιό άλμπουμ. Δύο Τουρκοκύπριες ζούσαν στο σπίτι μου. «Σας περιμέναμε. Κοπιάστε να πιούμε καφέ». Όλα φάνταζαν πιο μικρά στα ενήλικα μάτια μου, σαν να τα σμίκρυνε ο χρόνος. Σάστισα να πάω στην αυλή. Λες να είναι εδώ το ποδηλατάκι μου ή χάθηκε κι αυτό μαζί με όλα τα άλλα; Είναι εκεί ακόμη τα δέντρα; Εκεί ήταν. Πιο ψηλά, απεριποίητα, με τους σάπιους καρπούς σκορπισμένους στα αγριόχορτα της αφημένης αυλής.

Αριστερά η σαλοτραπεζαρία, στο βάθος δεξιά τα υπνοδωμάτια… δεν χρειαζόμουν οδηγό. Σ’ αυτό εδώ το κρεβάτι σκεπάστηκα για να κρύψω το πρόσωπό μου. Τα αδέλφια μου με κορόιδευαν γιατί είχα βγάλει ανεμοβλογιά. Ο αντίλαλος του γέλιου τους αναπηδά από τον ένα ραγισμένο τοίχο στον άλλο κι εγώ χαζεύω το κενό. Τα παράθυρα κλειστά, μια ηλιαχτίδα διαπερνά τα σάπια ξύλινα φυλλαράκια, αλλά δεν είναι αρκετή για να με βγάλει από τον λήθαργο. Και πέρασαν πέντε λεπτά από την τελευταία εισπνοή.

Στον τοίχο του διαδρόμου, απέναντι από την εξώπορτα, κρεμασμένη ακόμη εκεί η φωτογραφία αποφοίτησης του πατέρα μου. Το μαυρόασπρο κειμήλιο ήταν το μοναδικό που σώθηκε. Το ποδηλατάκι μου, πουθενά. Χάθηκε μαζί με την πόλη που δεν θα ξαναζήσω ποτέ. Χάθηκε μαζί με την ελπίδα της επιστροφής. Έπαψα από καιρό να ελπίζω. Είναι λιγότερο οδυνηρό. Κουράστηκα.

Είναι κι η θάλασσα. Τα κουβαδάκια μου θα’ ναι κάπου εκεί θαμμένα. Αχ αυτή η θάλασσα…

Πηγή:      https://www.philenews.com/apopsis/arthra-apo-f/article/1492516/prasino-trikiklo-podilataki/

Τουρισμός: Εκθρέψαμε ένα τέρας;

15.7.2024

Δρ Θανάσης Μπούνταλης

H τουριστική υπερανάπτυξη οδηγεί μαθηματικά σε διερρηγμένες κοινωνίες και εξαρτημένες οικονομίες.

Πριν χρόνια βρισκόμασταν με την (μέλλουσα ακόμη) γυναίκα μου στο οικογενειακό της σπίτι στο Νυμφαίο. Ήμαστε μόνοι μας στην κουζίνα, όταν ακούσαμε ομιλίες από το σαλόνι.

-«Περιμένεις καμιά θεία;», την ρωτάω.

-«Όχι», μου απαντά.

Βγαίνω έξω και αντικρύζω δύο κυρίες και ένα κύριο, μεσόκοπους και καλοβαλμένους. Μόλις με βλέπουν, καταλαβαίνουν την απορία μου, και μου εξηγούν:

-«Μας συγχωρείτε, είμαστε τουρίστες από Θεσσαλονίκη και μπήκαμε να δούμε τα ξύλινα ταβάνια. Με όλο το θάρρος!»

- «Πολύ θάρρος!» τους απάντησα και τους έδιωξα.

Δεν είχαμε να κάνουμε με νεαρούς Βρετανούς που ήρθαν για κραιπάλες στο Φαληράκι της Ρόδου, αλλά με κανονικούς ανθρώπους που ήρθαν από μια κοντινή πόλη για ένα ήρεμο σαββατοκύριακο. Έχοντας όμως την στιγμή εκείνη περιενδυθεί την ιδιότητα του τουρίστα, εκχωρούσαν εις αυτούς δικαιώματα που σε κανένα άλλο πλαίσιο δεν θα φαντάζονταν: πέρασαν μια καγκελόπορτα, μια εξώπορτα, μια δεύτερη εξώπορτα και εισέβαλαν σε ένα ξένο σπίτι για το κέφι τους, αδιαφορώντας για το ποιος είναι μέσα, σε τι κατάσταση είναι και αν έχει διάθεση να γίνει το αξιοθέατό τους.

Τότε συνειδητοποίησα ότι για έναν τουρίστα, ο τόπος τον οποίο επισκέπτεται, αλλά και οι άνθρωποί του, δεν είναι τίποτα άλλο παρά προϊόντα προς κατανάλωση, τα οποία μάλιστα δεν έχουν άλλη επιλογή από το να καταναλωθούν. Η διακριτικότητα, η ευγένεια και ο σεβασμός είναι οι πρώτες απώλειες στην ψυχοσύνθεση και του αξιοπρεπέστερου ανάμεσά μας, με το που γίνουμε τουρίστες.

Αλλά αν ο τουρισμός διαφθείρει τον τουρίστα, δεν αφήνει αλώβητο και τον ντόπιο.

Θυμάμαι ιστορίες σχετικά με τους νεοδιοριζόμενους εκπαιδευτικούς στην Σαντορίνη και το πώς αναγκάζονταν να κοιμούνται στις παραλίες ελλείψει διαθεσίμων διαμερισμάτων, καθώς όλα ήταν τουριστικά καταλύματα. Σε μια περίπτωση ο εκπαιδευτικός αναγκαζόταν να κοιμάται στο σχολείο. Ίδιες ιστορίες με γιατρούς που έπαιρναν μετάθεση σε νησιά και μετά πάλι τα εγκατέλειπαν για τον ίδιο ακριβώς λόγο, ή με προκηρύξεις που έβγαιναν άγονες γιατί κανείς δεν έβρισκε κατοικία. Με άλλα λόγια, ο Σαντορινιός, ο Μυκονιάτης ή ο Μηλιός προτιμούσε τα παιδιά του να μένουν αμόρφωτα και στο έλεος της ασθένειας, παρά ο ίδιος να χάσει και το παραμικρό ευρώ από ένα κατάλυμα που δεν θα έβγαινε στο AirBnB. Και δεν μιλάμε για φιλανθρωπία, αλλά για ένα κανονικό μακροχρόνιο μισθωτήριο.

Προσφάτως ανηψιός μας πήρε τα αποτελέσματα των Πανελλαδικών, βάσει των οποίων μπαίνει, μεταξύ άλλων, και σε μια Σχολή στα Χανιά. Ρωτήσαμε γνωστούς μας Χανιώτες και πήραμε την απάντηση: «Μακριά!»... Οι γκαρσονιέρες και τα μικρά διαμερίσματα είναι πανάκριβα λόγω τουρισμού, ενώ πολλοί ιδιοκτήτες απαιτούν να τα αδειάζει ο φοιτητής κατά την διάρκεια του καλοκαιριού για τουριστική χρήση. Η περίφημη κρητική φιλοξενία εξαερώθηκε έναντι του κατάλληλου αντιτίμου. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, άνευ πρόσβασης σε φοιτητική εστία, η κατάσταση είναι δύσκολη, και ενδεχομένως να έχει συνέπειες και στο ίδιο το Πανεπιστήμιο που θα δυσκολεύεται πλέον να βρει φοιτητές.

Η κατάσταση είναι παρόμοια και σε μεγάλες πόλεις, όπου ο τουρισμός είναι πλέον σχεδόν δωδεκάμηνος, και η αγορά ακινήτων κυριαρχείται από την βραχυχρόνια μίσθωση. Οικογένειες και εργαζόμενοι εκτοπίζονται από τα κέντρα των πόλεων, τα οποία γεμίζουν από τουρίστες που κατακλύζουν τα τοπικά μπαρ και αξιοθέατα. Εκτοπίζονται ακόμα και όσοι αντέχουν οικονομικά, όταν πλέον δεν αντέχουν τον θόρυβο και το θέαμα της νυχτερινής διασκέδασης.

Και φυσικά, εκτοπίζονται και οι ντόπιοι από τις παραλίες, είτε διότι φροντίζουν να αποκλείουν την πρόσβαση οι διάφορες ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις, είτε διότι τις καταλαμβάνουν οι «επιχειρηματίες» της ξαπλώστρας. Εκτοπίζονται και από τα καταστήματα στα οποία δεν μπορούν να παραγγείλουν χωρίς πτυχίο αγγλικών.

Κι αν ο πελάτης δυσαρεστηθεί; Ο τουρίστας κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ξαναρχόταν. Ούτως ή άλλως θα τον αντικαταστήσει ο επόμενος. Ο τουριστικός επιχειρηματίας δεν έχει τους περιορισμούς της ταβέρνας και του καφέ της γειτονιάς που δουλεύουν με ντόπιους πελάτες, και τους οποίους πρέπει να κρατούν ικανοποιημένους με καλή ποιότητα και φιλική εξυπηρέτηση.

Έτσι, για τον επαγγελματία του τουρισμού οι πρώτες απώλειες στην ψυχοσύνθεσή του είναι η επαγγελματική αξιοπρέπεια και η κοινωνική αλληλεγγύη.

“Από οικονομικής πλευράς, πέραν ενός σημείου ο τουρισμός γίνεται ένα παράσιτο που καταβροχθίζει κάθε άλλη οικονομική δραστηριότητα, και καθίσταται μια αυτοσυντηρούμενη μονοκαλλιέργεια που καταδικάζει μια οικονομία στην μόνιμη υπανάπτυξη.”

Η ιδιοτυπία του τουρισμού είναι το χαμηλό κατώφλι εισόδου σε σχέση με άλλες οικονομικές δραστηριότητες: ένα δωματιάκι και γίναμε ξενοδόχοι, μια καφετιέρα και γίναμε μπαρίστες. Άλλες δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, όπως ο σχεδιασμός και η κατασκευή της καφετιέρας, απαιτούν κεφάλαιο, τεχνογνωσία και παραγωγική βάση. Έτσι, σε μια υπανάπτυκτη οικονομία χαμηλής εντάσεως γνώσης και κεφαλαίου ο τουρισμός πνίγει κάθε άλλη οικονομική δραστηριότητα εν τω γεννάσθαι. Για τον ανειδίκευτο κληρονόμο μιας γκαρσονιέρας, και χωρίς άλλο κεφάλαιο, η βραχυχρόνια τουριστική μίσθωση είναι η πλέον αυτονόητη απόφαση (ίσως ακολουθούν τα φωτοβολταϊκά αν διαθέτει χωράφι). Αντιθέτως, κάποιος που ήδη λαμβάνει ένα υψηλό εισόδημα από μια πιο παραγωγική δραστηριότητα, ίσως θα προτιμούσε μια μακροχρόνια μίσθωση ώστε το συμπληρωματικό εισόδημα να μην του αποσπά την προσοχή από την κύρια οικονομική του δραστηριότητα.

Και εδώ έχουμε την αρχή ενός φαύλου κύκλου. Μια υπερβολικά ισχυρή τουριστική δραστηριότητα δημιουργεί μαθητές χωρίς δασκάλους, ασθενείς χωρίς γιατρούς, Πανεπιστήμια χωρίς φοιτητές, γειτονιές χωρίς οικογένειες, πόλεις χωρίς εργαζομένους. Μια κοινωνία ολόκληρη παραμερίζει για να περάσει ο τουρίστας και μια εθνική οικονομία υποτάσσεται στον ρεσεψιονίστ, τον σερβιτόρο και τον πορτιέρη. Ούτε αγρότες, ούτε εργάτες, ούτε επιστήμονες, ούτε εργοστάσια, ούτε Πανεπιστήμια, ούτε τεχνολογία. Τίποτα το παραγωγικό. Τίποτα το δημιουργικό. Οικονομική δραστηριότητα τόσο χαμηλής προστιθέμενης αξίας που κρίνεται απαραίτητη η επιστροφή στην εξαήμερη εργασία!

“Ακόμα και τουριστικές χώρες όπως η Τουρκία το έχουν κατανοήσει. Δεν έχουν θυσιάσει τα πάντα στον τουρισμό και κάνουν προόδους που θα έπρεπε να ζηλεύουμε.”

Όταν λοιπόν η επόμενη γενιά έρθει σε παραγωγική ηλικία, το AirBnB δεν θα είναι απλώς η εύκολη λύση. Ίσως θα είναι η μοναδική λύση. Ούτε το βιβλίο, ούτε το χωράφι, ούτε το κατσαβίδι. Δεν θα υπάρχουν ούτε οι υλικές υποδομές, ούτε οι γνώσεις, ούτε οι πολιτισμικές αναφορές ούτε το θεσμικό πλαίσιο για κάτι άλλο.

Από οικονομικής πλευράς, πέραν ενός σημείου ο τουρισμός γίνεται ένα παράσιτο που καταβροχθίζει κάθε άλλη οικονομική δραστηριότητα, και καθίσταται μια αυτοσυντηρούμενη μονοκαλλιέργεια που καταδικάζει μια οικονομία στην μόνιμη υπανάπτυξη. Από πολιτισμικής πλευράς, διαφθείρει τόσο τον τουρίστα όσο και τον πάροχο της τουριστικής υπηρεσίας. Από κοινωνικής πλευράς διαρρηγνύει τους δεσμούς των τοπικών επιχειρηματιών με τον ντόπιο πληθυσμό.

Αντί να πανηγυρίζουμε τις ολοένα αυξανόμενες τουριστικές ροές, θα έπρεπε να τις περιορίζουμε. Το 2018 η Ταϊλάνδη έκλεισε την παραλία στην οποία γυρίστηκε η ταινία The Beach, διότι ο υπερτουρισμός την κατέστρεφε. Πρόσφατα η Βαρκελώνη ανακοίνωσε απαγόρευση του Airbnb και άλλων βραχυχρόνιων μισθώσεων από το 2028. H Βενετία ανακοίνωσε φέτος περιορισμούς στον αριθμό των τουριστών και ειδικό τέλος για είσοδο στην πόλη.

Στην Ελλάδα, το «κίνημα της ξαπλώστρας» επιχείρησε πέρυσι να επαναφέρει τις παραλίες στους ντόπιους και στις μεσαίες τάξεις, εξαναγκάζοντας την Κυβέρνηση να προσποιηθεί ένα ελάχιστο ενδιαφέρον κατόπιν εορτής. Όμως το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο και πολύ ευρύτερο. Αν η Ιταλία με την εκτεταμένη βιομηχανική της βάση περιορίζει τον τουρισμό για να διαφυλάξει την πολιτιστική της κληρονομιά, η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να το κάνει για λόγους βιωσιμότητάς της ως κράτους: για να δώσει χώρο σε παραγωγικές οικονομικές δραστηριότητες, και να ξεφύγει από τον οικονομικό ρόλο μιας Βενεζουέλας της ξαπλώστρας. Μιας παρασιτικής οικονομίας που εισάγει όχι μόνον τις μηχανές του καπουτσίνο, αλλά ακόμα και τις ξαπλώστρες που στρώνει σαν χαλί στις παραλίες της. Και που βαυκαλίζεται ότι ηγείται της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης όταν αναγκάζεται να επιστρέψει στην εξαήμερη εργασία.

Η παραγωγή τεχνολογίας, ακόμα και όχι αιχμής, χτίζεται βήμα-βήμα και από ένα οικοσύστημα επιχειρήσεων, όχι απλώς ιδρύοντας ένα «Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος». Ακόμα και τουριστικές χώρες όπως η Τουρκία το έχουν κατανοήσει. Δεν έχουν θυσιάσει τα πάντα στον τουρισμό και κάνουν προόδους που θα έπρεπε να ζηλεύουμε.

Κάποτε πρέπει να κατανοήσουμε ότι η τουριστική υπερανάπτυξη οδηγεί μαθηματικά σε διερρηγμένες κοινωνίες και εξαρτημένες οικονομίες. Το πρώτο που θα πρέπει κάνουμε, και μάλιστα επειγόντως, είναι να βάλουμε κάποια όρια στο τέρας του τουρισμού, ώστε να ανασάνει λίγο και η κοινωνία αλλά και οι παραγωγικοί οικονομικοί τομείς.

Αλλιώς το τέρας θα μας καταβροχθίσει.

Από huffingtonpost.gr / Δρ Θανάσης Μπούνταλης

Πηγή:     https://politis.com.cy/apopseis/812904/toyrismos-ekthrepsame-ena-teras

Καμπανάκι για τον κίνδυνο λειψυδρίας – Το 30% των Ευρωπαίων υποφέρει από έλλειψη νερού

 ΑΠΟ ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ Σαββατο 20 Ιουλιου 2024

Επείγουσα έκκληση για να αντιμετωπιστεί η λειψυδρία και να προστατευθούν οι υδάτινοι πόροι, απευθύνουν στην ΕΕ 21 κράτη-μέλη, ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Στην κοινή επιστολή τους ζητάνε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει συγκεκριμένες δράσεις, για να ενισχύσει την ασφάλεια του νερού και την ανθεκτικότητα των υδάτινων συστημάτων σε όλο το μπλοκ. Η επιστολή δημοσιοποιήθηκε στο πλαίσιο της άτυπης σύσκεψης των υπουργών Περιβάλλοντος της ΕΕ, υπό την προεδρία της Ουγγαρίας.

Η κοινή επιστολή, η οποία στάλθηκε με πρωτοβουλία της Πορτογαλίας, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τα υψηλά επίπεδα ξηρασίας, λειψυδρίας και πλημμυρών σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Μάλιστα οι υπογράφουσες χώρες δηλώνουν ότι τα συγκεκριμένα φαινόμενα δεν μπορούν να θεωρούνται πλέον «εξαιρέσεις», καθώς γίνονται ολοένα και πιο συχνά.

Την επιστολή, εκτός από την Ελλάδα συνυπογράφουν, με αλφαβητική σειρά, οι εξής χώρες: Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Εσθονία, Ισπανία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρος, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία.

Όπως υπενθυμίζει η επιστολή, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, κάθε χρόνο περίπου το 20% των περιοχών εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας και το 30% των Ευρωπαίων, υποφέρουν από έλλειψη νερού ή άλλα αντίστοιχα προβλήματα. Το άμεσο οικονομικό κόστος των φαινομένων λειψυδρίας, ανέρχεται σε περίπου 9 δισ. ευρώ κάθε χρόνο. Σε αυτό το ποσό δεν περιλαμβάνονται οι ζημιές στα οικοσυστήματα. Αν συνυπολογίσουμε και αυτές, το συνολικό κόστος της έλλειψης νερού ενδεχομένως να φθάσει τα 65 δισ. ευρώ ετησίως μέχρι το τέλος του αιώνα.

Στον αντίποδα της λειψυδρίας, εξίσου καταστροφικές, αλλά και οικονομικά ζημιογόνες, είναι οι συνέπειeς από τα πλημμυρικά φαινόμενα. Μελέτη που δημοσιεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2021 υπολόγισε το συνολικό κόστος μετριασμού των κινδύνων πλημμύρας για την περίοδο 2016-2021 σε τουλάχιστον 14 δισεκατομμύρια ευρώ.

Με την επιστολή τους προς τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο της Επιτροπής για το Περιβάλλον Μάρος Σέφκοβιτς, τα 21 κράτη μέλη ζητούν μια ολιστική προσέγγιση για το θέμα του νερού, που να διατυπωθεί επίσημα στο «υψηλότερο επιτελικό επίπεδο στην ΕΕ». Όπως γράφουν, το ολιστικό αυτό σχέδιο πρέπει καλύπτει τους πόρους γλυκού και αλμυρού νερού, την προστασία των οικοσυστημάτων, το νερό για ανθρώπινη κατανάλωση, τη γεωργία και τα συστήματα τροφίμων, την ενέργεια και τις βιομηχανίες.

Η συστημική προσέγγιση, τονίζουν τα 21 κράτη-μέλη, είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η συνέργεια και η συνοχή σε όλες τις νομοθετικές διαδικασίες. Υπογραμμίζουν ότι είναι απαραίτητο να ενσωματωθούν στις διατάξεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, όλα τα θέματα που αφορούν την ορθή διαχείριση των υδάτων, ώστε να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα και η ασφάλεια των αποθεμάτων νερού.

Πηγή:     https://www.imerodromos.gr/kampanaki-gia-ton-kinduno-leipsudrias-to-30-ton-europaion-upoferei-apo-elleipsh-nerou/

«ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ» Αντί η κυβέρνηση να λύσει τα προβλήματα φέρνει ένα πολυνομοσχέδιο που ενισχύει το κατηγοριοποιημένο σχολείο

«Για μια ακόμα φορά το υπουργείο δείχνει τις προθέσεις του! Αντί να αφουγκραστεί και να σκύψει να λύσει τα προβλήματα που τόσα χρόνια αναδεικνύουν μέσα από τις αγωνιστικές διεκδικήσεις τους μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς, νομοθετεί μόνο και μόνο για να εξυπηρετήσει ακόμα περισσότερο τη στρατηγική για ένα σχολείο διαφοροποιημένο, κατηγοριοποιημένο, ένα σχολείο που θα λειτουργεί με βάση τις απαιτήσεις της αγοράς και την ιδιωτική πρωτοβουλία να αλωνίζει σ’ αυτό!». Τα παραπάνω υπογραμμίζει η «Αγωνιστική Συσπείρωση Εκπαιδευτικών» με αφορμή το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας που εισάγεται σήμερα για συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής. 

Το σχόλιο αφορά το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ρυθμίσεις για την Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πύλη και το Ψηφιακό Φροντιστήριο, επαγγελματικός προσανατολισμός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, μέτρα στήριξης του εκπαιδευτικού συστήματος στις απομακρυσμένες περιοχές και λοιπές ρυθμίσεις του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού».              

Η  «Αγωνιστική Συσπείρωση Εκπαιδευτικών» εστιάζει στις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, σημειώνοντας:

«Ποια ουσιαστική ανάγκη λύνουν άραγε άρθρα του νομοσχεδίου που ήδη βρίσκεται στη Βουλή, όπως αυτά που:

• Προωθούν τις ψηφιακές φροντιστηριακές τάξεις ουσιαστικά ως υποκατάστατο της διά ζώσης ενισχυτικής διδασκαλίας, τη στιγμή μάλιστα που εξακολουθούν να μην έχουν όλα τα παιδιά ισότιμη πρόσβαση σε ψηφιακές υποδομές; Μάλλον το υπουργείο βλέπει τις προσλήψεις εκπαιδευτικών ως κόστος και παραβλέπει ουσιαστικά διδακτικά - παιδαγωγικά ζητήματα! Ταυτόχρονα, στις διατάξεις για το λεγόμενο ψηφιακό φροντιστήριο προβλέπει πλήρως αδιαφανείς διαδικασίες απόσπασης εκπαιδευτικών μέσα από τριμελή επιτροπή που θα την ορίζει ο ΓΓ του ΥΠΑΙΘΑ.

• Ακόμα και στις περιπτώσεις έγκρισης "αυτόνομης" τάξης Γυμνασίου σε δυσπρόσιτα μέρη προβλέπουν εξ αποστάσεως εκπαίδευση για τα μαθήματα που δεν θα καλύπτονται από τους λίγους εκπαιδευτικούς που θα τοποθετούνται για τη λειτουργία της. Ψηφιακή υποκατάσταση της ζωντανής διδασκαλίας κι εδώ, τη στιγμή μάλιστα που σε αρκετές περιπτώσεις τέτοιων περιοχών, αντί για το γυαλί της οπτικής ίνας, απαντάται μόνο η πρώτη του ύλη, η άμμος!

• Για τον Σχολικό Επαγγελματικό Προσανατολισμό προβλέπουν να πραγματοποιείται και από ιδιωτικούς οικονομικούς φορείς. Κατάταξη και προσανατολισμός δηλαδή των μαθητών μέσα από τεστ δεξιοτήτων και ερωτηματολόγια κομμένα και ραμμένα στις ανάγκες του ΣΕΒ!

• Προβλέπουν ότι φορείς, ΝΠΙΔ θα μπορούν να παρέχουν Ειδική Αγωγή σαν ΣΜΕΑΕ, σε άτομα άνω των 15 ετών. Αντί δηλαδή να ενισχυθεί ουσιαστικά η Ειδική Αγωγή, δίνεται χώρος για την ιδιωτική πρωτοβουλία να κάνει μπίζνες!

• Επιβεβαιώνονται και από αυτόν τον νόμο οι αρνητικές εξελίξεις στην Ειδική Εκπαίδευση καθώς διαγράφουν την πρόβλεψη σε προηγούμενο νόμο για την υλοποίηση ΕΠΕ (Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης) από τον αρμόδιο ειδικό παιδαγωγό, προετοιμάζοντας το έδαφος να εξαφανιστεί ο μαθητής με αναπηρία και οι συνθέτες ανάγκες του, η εξατομικευμένη διεπιστημονική στήριξή του από το κατάλληλο ειδικό προσωπικό. Απεργάζονται τη "ρευστοποίηση" των ειδικών δομών και της ειδικής στήριξης, με τον μαθητή με αναπηρία να "χάνεται" στο σύνολο των μαθητών και να απαλλάσσει το εκάστοτε υπουργείο από το κόστος στελέχωσης, προσλήψεων και μέσων.

• Η κυβερνητική αναλγησία και η αποθέωση της λογικής κόστους - οφέλους φανερώνεται στις περιπτώσεις μαθητών που δικαιούνται κατ’ οίκον διδασκαλία με την προώθηση και σ’ αυτές τις περιπτώσεις της τηλεκπαίδευσης. Ενώ στις περιπτώσεις νεοδιόριστων εκπαιδευτικών με αναπηρία καθιερώνουν ποσοστό 75% για να θεμελιώσουν δικαίωμα απόσπασης και 80% για δικαίωμα μετάθεσης, χωρίς καμία επιστημονική τεκμηρίωση, με στόχο τον περιορισμό αυτών των κατηγοριών.

• Δίνουν τη δυνατότητα σε ιδιωτικούς φορείς να μπαίνουν στα σχολεία και να υλοποιούν προγράμματα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας. Ευτυχώς που στην κυβέρνηση και το υπουργείο κατάλαβαν την ουσία του ζητήματος δηλαδή και παίρνουν τα κατάλληλα μέτρα!!

• Ανοίγουν τον δρόμο σε ιδιωτικούς φορείς να αναλάβουν ακόμα και την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στα πλαίσια της λειτουργίας του δημόσιου σχολείου. Άλλο ένα πάρτι για τους εμπόρους της γνώσης δηλαδή!

• Για τις λεγόμενες εξετάσεις διαγνωστικού χαρακτήρα (ελληνική pisa) προβλέπουν χρηματική αποζημίωση για κάθε μαθητή που θα συμμετέχει και για τους συντονιστές εκπαιδευτικούς, προσπαθώντας να δώσουν χρηματικό κίνητρο σε μια διαδικασία που έχει απορριφθεί και οδηγεί στον διαχωρισμό των σχολείων. Βέβαια για άλλους τομείς που υπάρχουν πραγματικές ανάγκες, όταν διεκδικούν τα σωματεία, η μόνιμη επωδός είναι ότι "δεν υπάρχουν χρήματα".

• Δίνουν τη δυνατότητα να προσλαμβάνονται αναπληρωτές ΕΕΠ - ΕΒΠ μετά από τοπική πρόσκληση ενδιαφέροντος για την κάλυψη αναγκών. Καταλαβαίνει κανείς τι αλισβερίσι θα γίνεται και σε τι κατάσταση ομηρίας θα έχουν τους συναδέλφους!

• Ορίζουν ότι σε περίπτωση αδυναμίας πλήρωσης των θέσεων των αιρετών στα Υπηρεσιακά Συμβούλια, θα καλύπτονται με επιλογή (κυρίως διευθυντών σχολείων). Μάλλον πρόκειται για φωτογραφική διάταξη, γιατί τους πόνεσε την τελευταία φορά η σχεδόν καθολικά αρνητική στάση του κλάδου απέναντι στις ηλεκτρονικές εκλογές που προσπάθησαν να επιβάλουν!

Οι πραγματικές ανάγκες της εκπαίδευσης είναι μακριά από τις νομοθετικές πρωτοβουλίες του ΥΠΑΙΘΑ που μετρούν τα πάντα ως κόστος και υπηρετούν τη λογική του κέρδους. Οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και οι μαθητές θα συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε με κριτήρια τις ανάγκες των πολλών για:

• Σύγχρονα σχολεία, με την απαιτούμενη αντισεισμική θωράκιση, με τις απαραίτητες συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας, σύγχρονη υλικοτεχνική υποδομή και το αναγκαίο εκπαιδευτικό και λοιπό προσωπικό (γραμματείς, καθαριστές, νοσηλευτές, ψυχολόγους - κοινωνικούς λειτουργούς) - μόνιμες προσλήψεις με εξασφαλισμένα δικαιώματα στο ύψος των πραγματικών αναγκών του σήμερα.

• Μείωση του αριθμού μαθητών ανά τάξη, ώστε να μπορεί να καλύπτονται τα σύγχρονα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών.

• Επικαιροποιημένα βιβλία, εργαστήρια και τις απαραίτητες υποδομές για ψηφιακά - εποπτικά μέσα, ως επικουρικό μέσο στην εκπαιδευτική - παιδαγωγική διαδικασία.

• Αποκλειστικά δημόσια, δωρεάν, καθολική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, με βάση τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις στα επιμέρους αντικείμενα και την παιδαγωγική.

• Αποκλειστικά δωρεάν και σύγχρονη Ειδική Αγωγή, είτε αυτό αφορά τη λειτουργία της μέσα στα γενικά σχολεία είτε αφορά τις ΣΜΕΑΕ.

• Ένα σχολείο που με παιδαγωγικό τρόπο θα σκύβει στα προβλήματα των μαθητών, που δεν θα καλλιεργεί τον ανταγωνισμό, δεν θα εξοντώνει με τις συνεχείς εξετάσεις, που θα παρέχει ολοκληρωμένα προγράμματα στην Τέχνη, τον Πολιτισμό, συμβάλλοντας έτσι στην ολόπλευρη γνωστική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των μαθητών! Έτσι θα μπορούν να αντιμετωπίζονται σε κάποιο βαθμό και ζητήματα ενδοσχολικής βίας, που αντικειμενικά αντανακλούν βαθύτερα κοινωνικά προβλήματα.

"Καταψηφίζουμε" λοιπόν τη λογική του νομοσχεδίου και τις συγκεκριμένες διατάξεις δίνοντας παράλληλα όλες μας τις δυνάμεις, για να λυθούν τα πραγματικά προβλήματα που εξακολουθούν να είναι εδώ και να εντείνονται! Οι λύσεις βρίσκονται στην οργάνωση του αγώνα!». 

Πηγή:     https://www.902.gr/eidisi/neolaia-paideia/369802/anti-i-kyvernisi-na-lysei-ta-provlimata-fernei-ena-polynomoshedio-poy

Πήγαινε στην κουζίνα να φτιάξεις κανένα σάντουιτς

 

Ξένια Τούρκη

19 Ιουλίου 2024

Η απόπειρα δολοφονίας κατά το Ντόναλντ Τραμπ ανέδειξε σοβαρά κενά ασφάλειας σε μια από τις ισχυρότερες και καλύτερες μυστικές υπηρεσίες του κόσμου. Ένας 20χρονος κατάφερε να φτάσει κοντά στο να δολοφονήσει ένα πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ.

Με το που έπεσαν οι σφαίρες εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησαν τα ερωτηματικά για το πώς ένα τέτοιο περιστατικό κατέστη δυνατό να συμβεί. Ποιος έφταιγε; Τι πήγε λάθος; Ποια μέτρα λήφθηκαν ή δεν λήφθηκαν;

Ταυτόχρονα, ξεκίνησαν και οι επιθέσεις εναντίον των γυναικών που φρουρούσαν τον πρώην πρόεδρο. Το τι έχει λεχθεί είναι ένας σκέτος οχετός. Τις κατηγόρησαν πως δεν έδρασαν γρήγορα και πως δεν έχουν θέση στις μυστικές υπηρεσίες. Ότι φοβήθηκαν και ότι δεν έδρασαν με ψυχραιμία. Άλλες πάλι καταγγελίες αναφέρονται στο ότι ήταν πολύ μικρόσωμες, υπέρβαρες και ανίκανες να χειριστούν τα όπλα τους.

Πρόκειται φυσικά για μια καθαρή σεξιστική επίθεση. Στις μυστικές υπηρεσίες υπηρετούν άντρες και γυναίκες και τη στιγμή της απόπειρας έδρασαν όλοι μαζί. Το τραγικό της υπόθεσης είναι πως πολλοί από τους ψεύτικους ισχυρισμούς κατά των γυναικών βασίστηκαν σε παραπλανητικά βίντεο και εικόνες, που υπέστησαν επεξεργασία και αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο από δεξιούς σχολιαστές, influencers και τρολ.

Και όσο περισσότερα επεξεργασμένα βίντεο και φωτογραφίες κυκλοφορούν τόσο περισσότεροι βρίσκονται να στάξουν δηλητήριο και να κατηγορήσουν τις γυναίκες. Ο δε O συντηρητικός influencer Γκίντερ Ίγκλμαντ το τερμάτισε προτρέποντας μια πράκτορα των μυστικών υπηρεσιών να τα παρατήσει και να επιστρέψει σπίτι της για να φτιάχνει σάντουιτς.

Μας ξενίζει αυτή η σεξιστική επίθεση; Σαφώς και όχι. Παρόλα τα βήματα που έγιναν για να καθιερωθεί η ισότητα αντρών και γυναικών απέχουμε πολύ από το σημείο που θέλουμε να φτάσουμε.

Συνήθως αυτοί που αντιδρούν περισσότεροι είναι εκείνοι που είχαν ευνοηθεί από το σύστημα, που χωρίς να καταβάλλουν ιδιαίτερη προσπάθεια είχαν περισσότερα προνόμια, εξουσία, θέσεις από ό,τι άξιζαν. Πιστεύουν πως φταίνε όλοι οι άλλοι, που τους στερούν αυτά που υποτίθεται ότι δικαιούνται να έχουν και δεν αντιλαμβάνονται τις δικές τους ανεπάρκειες.

Γιατί να υπηρετούν γυναίκες και όχι μόνο άντρες στις μυστικές υπηρεσίες; Φταίει η woke κουλτούρα της οριζόντιας καταπολέμησης των εργασιακών ανισοτήτων μεταξύ των δύο φύλων. Γιατί οι άντρες και γυναίκες να αμείβονται το ίδιο; Αφού οι πρώτοι είναι «βιολογικά» καθορισμένοι να παίρνουν περισσότερα ρίσκα και άρα δικαιούνται και καλύτερους μισθούς.

Θα περάσει καιρός μέχρι να σταματήσουμε να ακούμε το «πήγαινε στην κουζίνα να φτιάξεις κανένα σάντουιτς». Οι σεξιστικές αντιλήψεις είναι τόσο βαθιά εδραιωμένες μέσα στην κουλτούρα μας και δεν μπορούν να σβήσουν από τη μια μέρα στην άλλη.

Πηγή:     https://www.philenews.com/apopsis/arthra-apo-f/article/1491397/pigene-stin-kouzina-na-ftiaxis-kanena-santouits/

Για υποδομές ούτε λόγος

 

Ευαγγελία Σιζοπούλου

19 Ιουλίου 2024

Τον τελευταίο μήνα έγινε έντονη συζήτηση γύρω από την απόφαση της κυβέρνησης όπως επιτρέψει σε ξένα πανεπιστήμια να ιδρύουν και να λειτουργούν παραρτήματά τους στην Κύπρο. Συζήτηση που επικεντρώθηκε κυρίως στα κριτήρια, στην αξιολόγηση, στις προϋποθέσεις καθώς και στο θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτά τα ακαδημαϊκά ιδρύματα θα δραστηριοποιηθούν.

Κι ενώ η συζήτηση κινείται σε αυτούς τους άξονες –και καλά κάνει– οι οποίοι κυρίως αφορούν το ακαδημαϊκό κομμάτι του θέματος, αισθάνομαι ότι μας διαφεύγει (ή τουλάχιστον έτσι μοιάζει) μία άλλη, εξίσου σημαντική πτυχή αυτής της εξέλιξης. Η κοινωνική! Πρόκειται για την πτυχή που έχει να κάνει αποκλειστικά με την προσέλκυση αλλά και τη διαβίωση των φοιτητών. Γιατί, αν σκεφτούμε ότι στόχος, όπως μας λένε φυσικά αρμόδιοι και εμπλεκόμενοι, δεν είναι να λειτουργήσουμε επιπλέον πανεπιστήμια για να έχουν μέρισμα στην πίτα των Κύπριων φοιτητών, αλλά να προσελκύσουμε και ξένους ποιοτικούς φοιτητές, πρέπει να σκεφτούμε πολύ σοβαρά τι είναι αυτό που θα τους προσφέρουμε πέραν των ακαδημαϊκών γνώσεων και του κύρους των πτυχίων που θα λάβουν από βαρβάτα πανεπιστήμια που ακούγεται ότι θα μας έρθουν (μεταξύ των οποίων, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Μετσόβιο Πολυτεχνείο).

Σε μια ακριβή χώρα όπως είναι η δική μας, χωρίς οργανωμένο δίκτυο δημόσιων μεταφορών, με συγκεκριμένες και περιορισμένες συγκοινωνίες και μέσα, με ενοίκια στα ύψη και χωρίς ιδιαίτερα αρκετές επιλογές για στέγαση, πώς θα έρθει ένας ξένος φοιτητής εάν δεν έχει πίσω του ένα πολύ καλό οικονομικό υπόβαθρο; Και γιατί να μας επιλέξει εμάς αφού πλέον σε όλο τον κόσμο υπάρχουν αμέτρητες επιλογές για σπουδές σε ποιοτικά πανεπιστήμια; Ακόμα και φθηνότερα δίδακτρα να έχουν κάποια από αυτά τα ιδρύματα, που προφανώς είναι κάτι το οποίο επί της παρούσης δεν γνωρίζουμε, με όλο το υπόλοιπο «πακέτο» σπουδών των τεσσάρων, πέντε και ίσως και περισσότερων χρόνων, το κόστος θα είναι πολύ μεγάλο.

Όλοι γινόμαστε μάρτυρες της ίδιας κατάστασης κάθε χρόνο: Πόσο πήγαν τα ενοίκια, πόσο δύσκολο είναι να βρουν στέγη οι φοιτητές, πόσο μακριά από το πανεπιστήμιο τους είναι μία σχετικά φθηνότερη σε ενοίκια περιοχή, πώς θα διακινούνται και χίλια δυο άλλα θέματα που προκύπτουν.

Το γεγονός ότι ο τομέας της Ανώτερης Εκπαίδευσης αναπτύσσεται και στη χώρα μας καθώς αλλάζουν τα δεδομένα και οι εποχές και ο κόσμος εξελίσσεται, είναι θετικό. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να κτυπήσει κι ένα καμπανάκι για ουσιαστικές τομές, αποφάσεις και ενέργειες που στην πραγματικότητα θα μπορούν να στηρίξουν όλο αυτό το οικοδόμημα. Χρειαζόμαστε υποδομές, χρειαζόμαστε λύσεις σε προβλήματα στέγης και διακίνησης. Χρειαζόμαστε επένδυση σε αυτούς τους τομείς για να μπορεί να λειτουργήσει απρόσκοπτα και το ακαδημαϊκό κομμάτι του εγχειρήματος αυτού. Ας ελπίσουμε ότι η έλευση ξένων πανεπιστημίων στην Κύπρο «ασκήσει πιέσεις» μπας και γίνει τίποτα από τα πιο πάνω, έστω σε βάθος χρόνου.

Πηγή:     https://www.philenews.com/apopsis/arthra-apo-f/article/1491674/gia-ipodomes-oute-logos/

Γιορτές αποφοίτησης χωρίς τους απόφοιτους

 

Ξένια Τούρκη

17 Ιουλίου 2024

Μια μέση γιορτή αποφοίτησης σε ένα λύκειο ή γυμνάσιο περιλαμβάνει τα εξής: ομιλία από τον διευθυντή ή τη διευθύντρια, ομιλίες από τον πρόεδρο της σχολικής εφορίας, του συνδέσμου γονέων, των καθηγητών που αφυπηρετούν, ατέλειωτες βραβεύσεις, παρουσίαση των επιτευγμάτων του σχολείου. Και τελευταία η απονομή των απολυτηρίων.

Κεντρική θέση σε όλες τις ομιλίες κρατά το μήνυμα πως οι σχολικές επιδόσεις δεν είναι το παν. Πως αρκεί η προσπάθεια και πως μετρούν οι άλλες δεξιότητες που θα αποκτήσουν οι μαθητές. Πως αξία έχουν όχι μόνο οι βαθμοί αλλά η ενσυναίσθηση, η ενασχόληση με τον αθλητισμό, τη μουσική και γενικά τις εξωσχολικές δραστηριότητες, η προστασία του περιβάλλοντος.

Όλα αυτά ωραία ακούγονται. Στην πράξη, όμως έρχονται τα ίδια τα σχολεία να τα αναιρέσουν. Γιατί σε όλες τις βραβεύσεις που γίνονται όλα τα φώτα πέφτουν στους άριστους. Κάτι που είναι λογικό, τα παιδιά αυτά δούλεψαν σκληρά για να τα καταφέρουν. Τους αξίζουν και τα βραβεία και οι έπαινοι. Πρωτιά στα μαθηματικά, στα φιλολογικά, στη βιολογία, στη φυσική.

Δυστυχώς, όμως δεν ακολουθεί κάτι άλλο.

Καμία αναφορά στα παιδιά που μπορεί να τα πήγαν καλά στην τέχνη, στην μουσική ή στον αθλητισμό. Καμία αναφορά στα παιδιά που έδωσαν μάχες κατά του σχολικού εκφοβισμού και βγήκαν μπροστά για να προστατέψουν συμμαθητές τους. Καμία αναφορά σε όσους συμμετείχαν σε δράσεις για το περιβάλλον, σε θεατρικές ή χορευτικές ομάδες. Αν ένα παιδί δεν έλιωσε στο διάβασμα για να έχει ένα πολύ ψηλό βαθμό, για το σχολείο είναι σαν να μην έχει υπάρξει.

Οι μαθητές είναι ανύπαρκτοι ακόμη και την ώρα που παίρνουν τα απολυτήριά τους. Κάποιος φωνάζει τα ονόματά τους και αυτό είναι. Κάνουμε γιορτές αποφοίτησης, χωρίς τους απόφοιτους.

Αντί για όλες εκείνες τις βαρετές ομιλίες ας βρουν τρόπο η αποφοίτηση να γίνει ξεχωριστή για κάθε παιδί. Την ώρα που παίρνει το απολυτήριο του να το συνοδεύουν λίγα λόγια για τη μοναδικότητά του. Δυο τρεις κουβέντες που να το κάνουν να πιστέψει πως δεν πέρασε απαρατήρητο και πως το σχολείο του ήταν εκεί το έβλεπε.

Μερικά λόγια μακριά από τις ακαδημαϊκές επιδόσεις. Κάτι που να κάνει και πιο πιστευτές τις ομιλίες πως τα μαθήματα δεν είναι το παν και πως η ζωή δεν κρίνεται με τους βαθμούς που παίρνουν πάρει στο σχολείο και πως η αποτυχία είναι και αυτή μέρος της πραγματικότητας που θα έχουν να αντιμετωπίσουν.

Είναι κρίμα που στο τέλος, οι περισσότεροι μαθητές αποχαιρετούν το σχολείο τους χαρούμενοι. Όχι για όσα έζησαν εκεί αλλά επειδή δεν θα ξαναπατήσουν στους χώρους του, έχοντας ελάχιστες θετικές αναμνήσεις από αυτό.

Πηγή:     https://www.philenews.com/apopsis/arthra-apo-f/article/1490676/giortes-apofitisis-choris-tous-apofitous/

Η Διονυσία νίκησε! - Η Κυβέρνηση έφερε πρόταση με την οποία το σπίτι κατοχυρώνεται στη Διονυσία και την οικογένεια της

  

 ΣΩΜΑΤΕΙΑ & ΦΟΡΕΙΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

16 Ιουλίου 2024

Μετά από τις μεγάλες κινητοποιήσεις του λαού της Ελευσίνας και της Δυτικής Αττικής, την πρωτόγνωρη αλληλεγγύη και τη γενική κατακραυγή για την απαράδεχτη προσπάθεια έξωσης της πρωταθλήτριας ΑμεΑ, η Κυβέρνηση έφερε πρόταση με την οποία το σπίτι στην οδό Ιατρού Παπαγιάννη στην Ελευσίνα κατοχυρώνεται στη Διονυσία και την οικογένειά της.

Όπως σημειώνουν σωματεία και φορείς της Ελευσίνας που πρωτοστάτησαν όλο αυτό το διάστημα σε συγκλονιστικές στιγμές αλληλεγγύης και τελικά μαζί με τη Διονυσία και την Οικογένεια της κατάφεραν να μην πάρουν το σπίτι τα κοράκια:

«Η κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες, χωρίς καθυστερήσεις.

Η Διονυσία νίκησε! Αυτή η νίκη είναι νίκη όλων μας. Μας δίνει την ώθηση για να δυναμώσουμε τον αγώνα ενάντια στο αντιλαϊκό - εχθρικό νομοθετικό οπλοστάσιο που έφτιαξαν και εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις ΝΔ- ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, διαδοχικά η μία μετά την άλλη.

Είμαστε σε ετοιμότητα και για το σπίτι της Διονυσίας και για πολλές άλλες περιπτώσεις πλειστηριασμών και εξώσεων που μας καταγγέλθηκαν το τελευταίο διάστημα.

Η Ελευσίνα  έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα: Κάτω τα ξερά σας απ' του λαού το βιος. ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ»!

Πηγή:     https://www.902.gr/eidisi/ergazomenoi-symmahia/369581/i-dionysia-nikise-i-kyvernisi-efere-protasi-me-tin-opoia-spiti