Απορία μαθητή καθήμενου…

Η καρέκλα είναι βαριά. Βαραίνει από τη χρήση, βαραίνει από τις ευθύνες, βαραίνει από τη σημασία που έχουν οι αποφάσεις που παίρνει αυτός που κάθεται στην καρέκλα.

Στην προκειμένη περίπτωση ο Θανάσης καθόταν στην καρέκλα του στο βάθος της τάξης και κτυπούσε μηχανικά το στυλό του στο τετράδιο και σε μια τρίτη ή τέταρτη ακουστική παράλληλο περνούσε από τα αφτιά του η ομοιοκαταληξία του Ερωτόκριτου και τα επιχειρήματα της Αρετούσας για την ατελείωτη αγάπη της. Σε πρώτη ακουστική παράλληλο βρισκόταν το κτύπημα του στυλό και στην υπόκωφη δεύτερη το τρίξιμο από την καρέκλα του. Σε κάθε ανάσα και γκρίνιασμα, σε κάθε γράψιμο και ήχος. Εκεί λοιπόν στο τελικό ν λίγο πριν τη ζωγραφιά από αίμα του Ερωτόκριτου, ο Θανάσης ξύπνησε. Σήκωσε το χέρι και ζήτησε τον λόγο δειλά. «Κύριε να ρωτήσω κάτι; Είναι άσχετο με το μάθημα;»

Ο κύριος τον αγριοκοίταξε για την ενόχληση απάνω στο καλύτερο ερωτικό επιχείρημα της Αρετούσας… «ναι Θανάση, πες μας…».

Κύριε… γιατί δεν μπορώ να έχω μια καρέκλα πιο καλή; Μπορώ να φέρω από το σπίτι; Δεν μπορεί το σχολείο να παραγγείλει καλύτερες; Αυτή τρίζει σε κάθε μου κίνηση. Καθόμαστε σε αυτές τις καρέκλες για έξι ώρες με τρία μικρά διαλείμματα. Δοκίμασε κανείς ενήλικας αυτές τις καρέκλες για περισσότερο από μισή ώρα; Ρωτήσανε από το υπουργείο κανέναν ορθοπεδικό; Γιατί πρέπει να καθόμαστε και να μας πονάει το σώμα; Δεν γίνεται να μας μιλάτε για σωστή άθληση και να μας καθηλώνετε σε αυτές τις καρέκλες για τόσες ώρες. Και η πλάτη στην καρέκλα; Γιατί υπάρχει η πλάτη; Αφού είναι τόσο μακριά από το κάθισμα.

Δύο γελάκια ακούστηκαν από τα αριστερά αλλά σίγησαν γρήγορα. Τα επιχειρήματα του Θανάση ήταν πιο λογικά από τα επιχειρήματα της Αρετούσας. Ο κύριος κοίταγε άφωνος. Η απάντηση δεν υπήρχε στους δείκτες επιτυχίες ή πουθενά σε κάποια εγκύκλιο του υπουργείου.

Η καρέκλα.., ψιθύρισε. Μα τι να έλεγε στο παιδί απέναντί του… ότι η καρέκλα δεν είναι δικαίωμα και ούτε προνόμιο. Όπου σε κάτσανε, κάτσε και κρύψε να περάσουμε, ό,τι σου δώσουν, πάρε και μην μιλάς… και ότι αν θες να πας ψηλά Θανάση, ξέχνα αυτές τις ερωτήσεις και κοίταξε ξανά τι πρέπει να κάνεις για να πάρεις καλύτερη καρέκλα. Θα πρέπει να ξυπνάς και να σκέφτεσαι ποιον θα αγριοκοιτάς και σε ποιον θα κάνεις τεμενάδες. Ποιον θα γλείφεις και με ποιους θα βγαίνεις για ποτό, ποιους θα κερνάς, πού θα τριγυρνάς, σε ποια στέκια. Θα πρέπει να φοράς ρούχα που να ταιριάζουν, που αρέσουν σε άλλους κι όχι σε σένα… μα το κυριότερο είναι σαν θα πάρεις την καρέκλα να μην την αφήσεις ποτέ, είναι δική σου, δική σου… Ό,τι κάνεις, το κάνεις γι’ αυτήν. Αυτό θα πει αγάπη για μια καρέκλα, τύφλα να ‘χει ο Ερωτόκριτος.

Οι αποφάσεις διαδέχονται η μια την άλλη εσφαλμένες, ταλαιπωρημένες από την αλληλοδιαδοχή. Η καρέκλα είναι μοναδική. Το τρίξιμο στην καρέκλα του Θανάση δεν είναι τίποτα άλλο από τη φθορά της καρέκλας που απέρχεται…

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ

«ΠΟΛΙΤΗΣ» 03/11/2019

Θεατράκια και μαντολίνα το φως της Παιδείας

Μετά από χρόνια προσπάθειας και δουλειάς, επιδεικνύοντας μεράκι, εκφράζοντας όραμα και εμπνέοντας για 17 γενιές μαθητών, μια Κύπρια καθηγήτρια Τέχνης, η Πόπη Νικολάου, εκτοξεύεται στην κορυφή των εκπαιδευτικών του κόσμου, ξεχωρίζοντας και λάμποντας ανάμεσα σε εκατοντάδες συνάδελφους της από 70 χώρες. Πρόκειται για μια είδηση που έσκασε σαν φαντασμαγορικό πυροτέχνημα, ικανό για να σκορπίσει πρόσκαιρα το φως του στο σχολείο. Διότι, όσο εκείνη η εκπαιδευτικός μαζί με τους μαθητές της απογειώνονταν, το υπόλοιπο εκπαιδευτικό σύστημα παρέμενε βαρύ και δύσκαμπτο στα τάρταρα. 

Το κυπριακό σχολείο, το δημόσιο, είναι καταρρακωμένο μέσα στη γραφειοκρατία του, τα στεγανά του και στον συντηρητισμό του. Ανίκανο να ακουμπήσει έστω και λίγο τον ψυχισμό και τη φρεσκάδα των παιδιών του. Να αφουγκραστεί τις ανάγκες τους. Στην πραγματικότητα λειτουργεί όπως η ασήκωτη σιδερένια μπάλα, που σφιχταγκαλιάζει τον αστράγαλό και κράτα στάσιμο και αιχμάλωτο έναν κατάδικο. Περιορισμένο από ερεθίσματα, περιορισμένο χωροταξικά, πίσω από ψηλούς φράχτες, κάγκελα και περιφράσεις. Μια σιδερένια μπάλα που εξουθενώνει τον κάτοχο της, που τον κάνει να αδιαφορεί και να παραιτείται, γειώνοντας τον ανεπανόρθωτα, ακόμη και στη νιότη του. Μια σιδερένια μπάλα, τη στιγμή που όφειλε να μοιάζει με αερόστατο. Να χαρίζει χρώματα, να δημιουργεί περιέργεια, να περιλαμβάνει πρακτική επιστήμη και μηχανική, να προσφέρει διασκέδαση. Ταυτόχρονα, όμως, να ανοίγει και να ανοίγεται στους ορίζοντες. Να είναι τόσο θελκτικό που ο επιβάτης –οι μαθητές του– να αδημονούν να ταξιδέψουν μαζί του. 

Βεβαίως, η αποτυχία του εκπαιδευτικού συστήματος και του σχολείου, φαίνεται στην πράξη. Οι μαθητές, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, δηλώνουν δυστυχισμένοι. Μόλις το 1% χαίρεται το σχολείο σύμφωνα με έρευνα του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου. Η βία και η παραβατικότητα είναι καθημερινότητα. Μαθητές φέρνουν ναρκωτικά, ανήλικοι πίνουν αλκοόλ, παιδιά προβαίνουν σε βίαιες πράξεις συμπεριφοράς απέναντι στον συμμαθητή, στον εκπαιδευτικό, στον φίλο. Άλλα φωνάζουν ότι δεν αντέχουν άλλες εξετάσεις. Τα περισσότερα είναι για επτά ώρες στο σχολείο και για άλλες επτά στο φροντιστήριο. Παιδιά που δεν έχουν χρόνο να βγουν μια απογευματινή βόλτα. Δεν παίζουν, δεν χαλαρώνουν, δεν ξεγνοιάζουν. Φορτώνονται με ένα ταγάρι γεμάτο βιβλία και τετράδια, τα οποία ανυπομονούν να πετάξουν στις λαμπρατζιές του Πάσχα και στις φωτιές του Άη Γιάννη. 

Ακόμη και οι εκπαιδευτικοί δεν είναι χαρούμενοι σε αυτό το περιβάλλον, αφού αντί για εμπνευστές καταλήγουν δεσμοφύλακες. Φυσικά δεν θα ήταν όλοι οι δάσκαλοι και καθηγητές πρότυπα, όμως, σε ένα σωστό σύστημα θα είχαν τη δυνατότητα να πράξουν ουσιαστικό και καταλυτικό ρόλο. Στην τελική, δεν θα αντιμετωπίζονταν σαν μια μάζα δημοσίων υπαλλήλων. Όπως αντιμετωπίστηκαν από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μόλις ένα χρόνο πριν. Κάνοντας προσθαφαιρέσεις και εξορθολογισμούς στις δαπάνες της Παιδείας, ο Νίκος Αναστασιάδης αναφέρθηκε με υποτιμητικό και απαξιωτικό τόνο στις απαλλαγές που παίρνουν οι εκπαιδευτικοί για να διδάσκουν «θεατράκια και μαντολίνα». 

Να λοιπόν, που αυτά τα θεατράκια και τα μαντολίνα, μαζί με τη γλυπτική, τη ζωγραφική, την ποίηση, τα οποία πετάχτηκαν στον κάλαθο των αχρήστων, δημιουργούν κορυφαίους εκπαιδευτικούς και αξιέπαινους μαθητές. Διότι η Τέχνη είναι το όχημα που οδηγεί στον αυτοσκοπό του σχολείου, να βγάζει, δηλαδή, ανθρώπους αντί αποφοίτους. Πολίτες που θα αναγνωρίζουν τα κοινωνικά προβλήματα, που θα ξαγρυπνούν για αυτά, που θα είναι ενεργοί και έτοιμοι να προσφέρουν βοήθεια, που θα έχουν αναπτυγμένο το αίσθημα του δικαίου. Ανθρώπους με ευαισθησίες, με ενδιαφέροντα, με μυαλό και με αισθητική. 

Δέσποινα Ψύλλου   

«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 20 Αυγούστου 2019

Ελλάδα είναι ο φούρναρης της Κω!

Είχα δει τη φωτογραφία του σε μια ιστοσελίδα, πριν μερικά χρόνια, με τον τίτλο: «Σύμβολο ανθρωπιάς». Αμέσως μου κέντρισε το ενδιαφέρον και σταμάτησα για να διαβάσω και το κείμενο κάτω από τη φωτογραφία. Το σύντομο αφιέρωμα αναφερόταν στον «Φούρναρη της Κω». Ο Διονύσης Αρβανιτάκης επέμενε, παρά τις δυσκολίες και τη φτώχεια που περνούσε η Ελλάδα, αλλά και ο ίδιος, να πιστεύει στην ανθρωπιά και στην ανθρώπινη αλληλεγγύη. Έτσι, πιστός στις αρχές του, σίγουρος και συνειδητοποιημένος με αυτό που έκανε, δεν παρέλειπε να προσφέρει δωρεάν ψωμί στους πρόσφυγες και μετανάστες που κατέφθαναν στο νησί του καθημερινά. Όταν αποκαμωμένοι κατέληγαν στις ακτές της Κω, εκείνος ήταν εκεί και τους στήριζε έμπρακτα πριν δημιουργηθούν οι δομές φιλοξενίας.

 

Ο Διονύσης Αρβανιτάκης από προχθές δεν βρίσκεται στη ζωή. Έφυγε στα 77 του χρόνια με μια ψυχή γεμάτη. Και δεν είναι τυχαίο που Έλληνες αξιωματούχοι, και όχι μόνο, αισθάνθηκαν την ανάγκη να αποστείλουν συλλυπητήρια στην οικογένειά του και να προβούν σε δηλώσεις για τον άνθρωπο με τη μεγάλη καρδιά και την αμέριστη συμπόνια για τον συνάνθρωπό του.

Ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικόλαος Βούτσης, εκφράζοντας τα συλλυπητήριά του για τον θάνατο του «φούρναρη της Κω», δήλωσε: «Ο Διονύσης Αρβανιτάκης ήταν ένας από τους ανθρώπους που στη διάρκεια της προσφυγικής κρίσης μάς έκανε υπερήφανους. Όταν οι άνθρωποι αποκαμωμένοι έφταναν στις ακτές της Κω, εκείνος ήταν εκεί για να τους προσφέρει. Το βραβείο της Κοινωνίας των Πολιτών, το οποίο απονεμήθηκε στον «φούρναρη της Κω» το 2016 από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, ήταν το λιγότερο, αφού για τον ίδιο μεγαλύτερη αξία είχε η προσφορά στους ανθρώπους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια και τις πατρίδες τους. Αυτό που όλοι χρειαζόμαστε σήμερα, για να διατηρήσουμε στη μνήμη μας την καθημερινή προσφορά του Διονύση Αρβανιτάκη, δεν είναι μόνο το χαμόγελό του και ο αλτρουισμός που έδειξε. Είναι κυρίως το μήνυμα της αλληλεγγύης σε όσους είχαν ανάγκη και η ηχηρή απάντηση στην ξενοφοβία και τον ρατσισμό που έδωσε ο ίδιος με την καθημερινή προσφορά του».

Στη δράση του όμως αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, λέγοντας ότι: «Ευρώπη είναι ο φούρναρης στην Κω, που δίνει το ψωμί του σε πεινασμένες και ταλαιπωρημένες ψυχές. Με οδύνη πληροφορήθηκα τον θάνατο του Διονύση Αρβανιτάκη, του υποδειγματικού Ευρωπαίου πολίτη, ο οποίος βραβεύθηκε από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για τη σπάνια μεγαλοψυχία του, την ευαισθησία έναντι των εκατοντάδων δυστυχισμένων μεταναστών. Η δικιά μου Ευρώπη είναι αυτή που συμβόλιζε ο Διονύσης Αρβανιτάκης. Καλό σου ταξίδι, φούρναρη της Κω, που κάθε μέρα έδινες ψωμί στις πεινασμένες και ταλαιπωρημένες ψυχές».

Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας, σε ανάρτησή του στο twitter, γράφει: «Ο Διονύσης Αρβανιτάκης στάθηκε καθημερινά και έμπρακτα με αλληλεγγύη στο πλευρό των κατατρεγμένων προσφύγων, μέχρι το τέλος της ζωής του. Η προσφορά του θα αποτελεί πάντοτε παράδειγμα ευαισθησίας και ανθρωπιάς».

O άνθρωπος, λοιπόν, που νοιαζόταν για τους αδύναμους και τους κατατρεγμένους, ένα τρανό και δυνατό παράδειγμα αντιρατσισμού, θα αποτελεί ένα παντοτινό σύμβολο μιας ευρωπαϊκής Ελλάδας που αγαπά τον καταπονημένο συνάνθρωπο και το κάνει πράξη χωρίς τυμπανοκρουσίες.

Τα απλά, αλλά σπουδαία λόγια του Διονύση Αρβανιτάκη, σε συνέντευξή του στην τηλεόραση, δίνουν το μέγεθος της μεγαλοσύνης του. Είχε πει πολύ ταπεινά πως ο ίδιος γεννήθηκε φτωχός και ξέρει τι σημαίνει να πεινάει κανείς. «Αυτό μου είπε ο Θεός να κάνω. Λυπάμαι τα παιδάκια. Έρχονται κάθε μέρα και μου λένε “Πεινάω”, “Mαμ”, πέφτουν στα πόδια μου» είχε δηλώσει.

  Λένια Καρατζιά   

«Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ»  19-02-2019