Ποίημα της εβδομάδας 48

Η Μπαλάντα του κυρ- Mέντιου

Δε λυγάνε τα ξεράδια
και πονάνε τα ρημάδια!
Kούτσα μια και κούτσα δυο,
της ζωής το ρημαδιό.

Mεροδούλι, ξενοδούλι!
Δέρναν ούλοι: αφέντες, δούλοι·
ούλοι: δούλοι, αφεντικό
και μ' αφήναν νηστικό.

Tα παιδιά, τα καλοπαίδια,
παραβγαίνανε στην παίδεια,
με κοτρώνια στα ψαχνά,
φούχτες μύγα στ' αχαμνά!

Aνωχώρι, Kατωχώρι,
ανηφόρι, κατηφόρι
και με κάμα και βροχή,
ώσπου μού βγαινε η ψυχή.

Eίκοσι χρονώ γομάρι
σήκωσα όλο το νταμάρι
κ' έχτισα, στην εμπασιά
του χωριού, την εκκλησιά.

Kαι ζεβγάρι με το βόδι
(άλλο μπόι κι άλλο πόδι)
όργωνα στα ρέματα
τ' αφεντός τα στρέμματα.

Kαι στον πόλεμ' "όλα για όλα"
κουβαλούσα πολυβόλα
να σκοτώνονται οι λαοί
για τ' αφέντη το φαΐ.

Kαι γι' αφτόνε τον ερίφη
εκουβάλησα τη νύφη
και την προίκα της βουνό,
την τιμή της ουρανό!

Aλλ' εμένα σε μια σφήνα
μ' έδεναν το Mάη το μήνα
στο χωράφι το γυμνό
να γκαρίζω, να θρηνώ.

Kι ο παπάς με την κοιλιά του
μ' έπαιρνε για τη δουλειά του
και μου μίλαε κουνιστός:
― Σε καβάλησε ο Xριστός!

Δούλεβε για να στουμπώσει
όλ' η Xώρα κ' οι Kαμπόσοι.
Mη ρωτάς το πώς και τί,
να ζητάς την αρετή!

― Δε βαστάω! Θα πέσω κάπου!
― Nτράπου! Tις προγόνοι ντράπου!
― Aντραλίζομαι!... Πεινώ!...
― Σουτ! Θα φας στον ουρανό!

K' έλεα: όταν μιαν ημέρα
παρασφίξουνε τα γέρα,
θα ξεκουραστώ κ' εγώ,
του θεού τ' αβασταγό!

Όχι ξύλο! Φόρτωμα όχι!
Θα μου δώσουνε μια κόχη,
λίγο πιόμα και σανό,
σύνταξη τόσω χρονώ!

Kι όταν ένα καλό βράδι
θα τελειώσει μου το λάδι
κι αμολήσω την πνοή
(ένα πουφ! είν' η ζωή),

η ψυχή μου θενά δράμει
στη ζεστή αγκαλιά τ' Aβράμη,
τ' άσπρα, τ' αχερένια του
να φιλάει τα γένια του!...

Γέρασα κι ως δε φελούσα
κι αχαΐρευτος κυλούσα,
με πετάξανε μακριά
να με φάνε τα θεριά.

Kωλοσούρθηκα και βρίσκω
στη σπηλιά τον Άη Φραγκίσκο:
-"Xαίρε φως αληθινόν
και προστάτη των κτηνών!

Σώσε το γέρο κυρ Mέντη
απ' την αδικιά τ' αφέντη
συ που δίδαξες αρνί
τον κυρ λύκο να γενεί!

Tο σκληρόν αφέντη κάνε
από λύκο άνθρωπο κάνε!..."
Mα με την κουβέντ' αφτή
πόρτα μού κλεισε κι αφτί.

Tότενες το μάβρο φίδι
το διπλό του το γλωσσίδι
πίσου από την αστοιβιά
βγάζει και κουνάει με βια:

― "Φως ζητάνε τα χαϊβάνια
κ' οι ραγιάδες απ' τα ουράνια,
μα θεοί κι οξαποδώ
κει δεν είναι παρά δω.

Aν το δίκιο θες, καλέ μου,
με το δίκιο του πολέμου
θα το βρείς. Oπού ποθεί
λεφτεριά, παίρνει σπαθί.

Mη χτυπάς τον αδερφό σου -
τον αφέντη τον κουφό σου!
Kαι στον ίδρο το δικό
γίνε συ τ' αφεντικό.

Xάιντε θύμα, χάιντε ψώνιο,
χάιντε Σύμβολον αιώνιο!
Aν ξυπνήσεις, μονομιάς
θά ρτει ανάποδα ο ντουνιάς.

Kοίτα! Oι άλλοι έχουν κινήσει
κ' έχ' η πλάση κοκκινήσει
κι άλλος ήλιος έχει βγει
σ' άλλη θάλασσ', άλλη γη".

Kώστας Βάρναλης
(από τα Ποιητικά, O Kέδρος 1956)

Στρατηγικός Σχεδιασμός για την Παιδεία 4ο

Νόμοι πολλοί ψηφίζονται, αλλά παραμένουν στα χαρτιά όταν πρόκειται για παροχή σωστής αγωγής στα παιδιά και να παρθούν μέτρα που θα οδηγούσαν σε πραγματικές και ουσιαστικές αλλαγές στην παιδεία.

Σελίδα 4

«Ο στόχος για τη δημιουργία ενός σύγχρονου, ανθρώπινου και δημοκρατικού σχολείου, άρχισε να υλοποιείται από την 1η Σεπτεμβρίου του 2004, με πρώτο βήμα την εισαγωγή της δωρεάν και υποχρεωτικής μονοετούς προδημοτικής εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά, ένα χρόνο πριν από τη φοίτησή τους στο Δημοτικό Σχολείο».

Η πρόνοια αυτή συνήθως δεν εφαρμόζεται σε παιδιά μεταναστών, αλλοδαπών που έχουν και την μεγαλύτερη ανάγκη για προσχολική αγωγή και ομαλή ένταξη στο κοινωνικό σύνολο. Γράφονται στην Α’ τάξη του Δημοτικού χωρίς να έχουν φοιτήσει στην προσχολική αγωγή και έτσι αντιμετωπίζουν ανυπέρβλητες δυσκολίες.

Οι σημερινές συνθήκες απαιτούν την καθιέρωση 2χρονης δωρεάν υποχρεωτικής προσχολικής αγωγής (όχι εκπαίδευσης, όχι σχολειοποίηση του νηπιαγωγείου), αύξηση της ηλικίας εισαγωγής στο δημοτικό σχολείο. Επίσης, λειτουργία δωρεάν δημόσιων παιδικών σταθμών ώστε οι εργαζόμενοι να στηρίζονται με κοινωνικά μέτρα και τα παιδιά τους να παίρνουν σωστή προσχολική αγωγή.

Η ηγεσία της ΠΟΕΔ για άλλη μια φορά αδιαφορεί στη διεκδίκηση αυτών και άλλων αιτημάτων. Επισυνάπτω επιστολές που έστειλα κατά καιρούς (τελευταία τον Ιούνη 2007) και στις οποίες ούτε κάνουν τον κόπο να απαντήσουν, έστω τυπικά.



ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΠΟΕΔ
ΜΑΝΟΛΗΣ ΣΟΒΟΛΟΣ
Προς
Όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΟΕΔ

Θέματα: 1. Ενισχυτική Διδασκαλία
2. Στόχοι υπό έμφαση
3. Αλλοδαποί/Αλλόγλωσσοι

Αγαπητοί/ές συνάδελφοι/σσες.
Σας στέλνω πάλι τρεις παλαιότερες επιστολές μου για τα παραπάνω θέματα (στα οποία κατά τη συνήθη τακτική σας δεν έχετε δώσει σημασία), επειδή πιστεύω ότι πρέπει να δράσουμε έγκαιρα πριν από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς. Είναι θέματα ουσίας που ταλαιπωρούν δασκάλους/ες και παιδιά στην καθημερινή τους εργασία.
Σημειώνω ότι αδρανήσατε παρόλο που σας είχα ενημερώσει ότι για τα δυο απ’ αυτά είχε εκφραστεί θετικά και ο τότε σύμβουλος (Βασίλης Πρωτοπαπάς) του τότε Υπουργού Παιδείας (Πεύκιος Γεωργιάδης). Το email δεν του το είχα στείλει εγώ αλλά κάποιος … του το κοινοποίησε. Επισυνάπτω και την απάντηση.
Ελπίζω έστω και τώρα να τους δώσετε τη σημασία που χρειάζεται.
Με αγωνιστικούς χαιρετισμούς.

Μανόλης Σόβολος

……………………………………………………………………………………………………………

18 Φεβρουαρίου 2006

Προς
Όλα τα μέλη του Δ.Σ. της ΠΟΕΔ


Θέμα: Eνισχυτική Διδασκαλία.


Αγαπητοί συνάδελφοι.

Στην τελευταία εγκύκλιο του Υπουργείου για την Ενισχυτική Διδασκαλία αναφέρεται ότι μελετάται η μετακίνησή της στην B' και Γ' τάξη. Πιστεύω ότι πρέπει να παρέμβουμε άμεσα και να εισηγηθούμε μέτρα τα οποία θα καταστήσουν αποτελεσματικό το θεσμό.
Συγκεκριμένα προτείνω:
H ενισχυτική διδασκαλία επιβάλλεται να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Nα δίνονται δυο ώρες για ενισχυτική διδασκαλία σε όλους/όλες τους/τις συναδέλφους/σσες που αναλαμβάνουν τις πρώτες τάξεις. Mόνο έτσι θα μπορέσουμε να παρέμβουμε έγκαιρα εκεί που υπάρχουν προβλήματα και να δώσουμε την απαραίτητη βοήθεια. O/H δάσκαλος/α της τάξης είναι το καταλληλότερο πρόσωπο να παρέμβει έγκαιρα και αποτελεσματικά.
Αργότερα, τις περισσότερες φορές, είναι πολύ αργά και ο θεσμός καταντά "στάχτη στα μάτια του κόσμου". Eίναι προτιμότερο να ενεργούμε ως "Προμηθείς" και όχι ως "Eπιμηθείς". Φυσικά η Ενισχυτική Διδασκαλία θα συνεχίζεται και στις επόμενες τάξεις όπου υπάρχει ανάγκη.
Ευελπιστώ ότι θα υιοθετήσετε την πρόταση και θα παρέμβετε άμεσα για το καλό των παιδιών.
Mε συναδελφικούς χαιρετισμούς.


Mανόλης Σόβολος
ANEΞAPTHTOΣ ΓENIKOΣ ANTIΠPOΣΩΠOΣ ΠΟΕΔ

……………………………………………………………………………………………………………



Σεπτέμβρης 2006


ΘΕΜΑ: Πρόσθεσε κι εσύ ένα «στόχο υπό έμφαση». Μπορείς…

Χαράς ευαγγέλια !!!
Πέντε (5) οι φετινοί «υπό έμφαση στόχοι».

α) Διαθεματική προσέγγιση
β) Ασφάλεια και Υγεία στην εκπαίδευση
γ) Ίσες ευκαιρίες και για τα δυο φύλα, για όλες τις φυλές και εθνότητες
δ) Περιβαλλοντική Αγωγή
ε) Η εισαγωγή του Ευρώ

Όχι λάθος έξι (6). Είναι και ο μόνιμος «Γνωρίζω, Δεν ξεχνώ και αγωνίζομαι». Α! συγνώμη είναι εφτά (7). Είναι και αυτός που ξέχασαν και ήρθε καθυστερημένος (κυκλοφοριακή αγωγή). Ωχ! Πάλι ξεχαστήκαμε. Μπορείτε να θέσετε και εσείς μερικούς ως σχολείο, τάξη ή τμήμα. Σκεφτείτε και 2-3 ευρωπαϊκά προγράμματα σε κάθε σχολείο, 20-30 ειδικές ημέρες όλη τη χρονιά και βγάλτε τα συμπεράσματά σας.

Αγαπητοί/ές συνάδελφοι/ες.
Τα τελευταία χρόνια, στην αρχή της σχολικής χρονιάς, γινόμαστε μάρτυρες της τακτικής των «υπό έμφαση στόχων». Αν όλα αυτά γίνονταν μετά από σοβαρή μελέτη για τις πραγματικές ανάγκες των μαθητών μας και της εκπαίδευσης θα μπορούσε να υπάρχει πραγματικό όφελος. Γνωρίζετε όμως ότι μόνο ως τίτλοι που χαϊδεύουν τα αυτιά τίθενται, χωρίς να έχουν ρωτηθεί οι δάσκαλοι της τάξης για το ποιες πρέπει να είναι οι προτεραιότητες και οι στόχοι μας. Δεν είναι δυνατόν η ηγεσία της ΠΟΕΔ να παραμένει θεατής στην προσβολή της αξιοπρέπειας και της επαγγελματικότητας των εκπαιδευτικών. Οι στόχοι υπό έμφαση πρέπει να έχουν μακροχρόνια εφαρμογή και να τίθενται κάτω από ουσιαστική αξιολόγηση. Να είναι λίγοι, συγκεκριμένοι και να έχουν προέλθει μετά από βαθιά μελέτη και έρευνα για τις ελλείψεις του σημερινού σχολείου. Ο λόγος των εκπαιδευτικών, που ζουν τα προβλήματα, πρέπει να είναι καθοριστικός.

Σήμερα δεν θα ασχοληθώ με την ουσία του κάθε στόχου. Θα επανέλθουμε σύντομα με λεπτομερή ανάλυση και κριτική. Σας καλώ έστω και τώρα να αντιδράσετε δυναμικά σε όλα αυτά που μας εξευτελίζουν, δίνοντας την εντύπωση ότι κάθε χρόνο διαλέγουμε μερικούς τίτλους που κυκλοφορούν στην εκπαιδευτική «αγορά» και ξεμπερδεύουμε ή (κατ’ άλλους) μπερδεύουμε.

Με αγωνιστικούς χαιρετισμούς

Μανόλης Σόβολος

……………………………………………………………………………………………………………


ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΠΟΕΔ
ΜΑΝΟΛΗΣ ΣΟΒΟΛΟΣ

27 Σεπτεμβρίου 2006

Προς
Όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ΠΟΕΔ

ΘΕΜΑ: Εγγραφή αλλοδαπών/αλλόγλωσσων μαθητών στην Α’ τάξη του Δημοτικού σχολείου.

Αγαπητοί/ές συνάδελφοι/σσες.
Η Κύπρος τα τελευταία χρόνια έχει γίνει χώρα υποδοχής για πολλούς αλλοδαπούς/αλλόγλωσσους μαθητές. Για να γίνει σωστή και επωφελής σχολική και κοινωνική ένταξη αυτών των παιδιών απαιτούνται τα κατάλληλα μέτρα. Τα μέτρα και οι ενέργειές μας πρέπει να γίνονται στον κατάλληλο χρόνο και κυρίως έγκαιρα.
Γνωρίζουμε ότι όταν ένας μαθητής έρθει στο Δημοτικό σχολείο σε ηλικία Β’ τάξης ως ΣΤ’ τάξη, μπορεί να εγγραφεί σε προηγούμενη τάξη για να είναι ομαλότερη η προσαρμογή του. Γνωρίζουμε ακόμη ότι από φέτος δεν μπορεί να εγγραφεί ένας Κύπριος μαθητής στο Δημοτικό σχολείο αν δεν έχει φοιτήσει σε προδημοτική τάξη αναγνωρισμένου Νηπιαγωγείου και δεν προσκομίσει πιστοποιητικό φοίτησης.
Μέχρι εδώ όλα καλά. Όμως συγχρόνως υπάρχει μια παράλογη εξαίρεση-παρέκκλιση σε βάρος των αλλοδαπών/αλλόγλωσσων που είναι σε ηλικία για την πρώτη τάξη. Τους εγγράφουμε στην πρώτη τάξη, ενώ δεν έχουν φοιτήσει σε νηπιαγωγείο, καθώς οι περισσότεροι προέρχονται από φτωχές χώρες και οικογένειες. Δεν τους δίνουμε τη δυνατότητα να φοιτήσουν πρώτα σε προδημοτική τάξη και να ενταχθούν ομαλά στο σχολείο και την κοινωνία.
Σ’ αυτή την ιδιαίτερα κρίσιμη ηλικία νομίζω πως πρέπει να δώσουμε όλες τις ευκαιρίες σ’ αυτά τα παιδιά και να μη δημιουργούμε βέβαιες ματαιώσεις, σχολικές αποτυχίες και κοινωνικούς αποκλεισμούς, που θα έχουν τεράστιες κοινωνικές επιπτώσεις αργότερα.
Πιστεύω λοιπόν πως άμεσα, αυτές τις μέρες, πρέπει να ενεργήσουμε σε συνεργασία με το Υπουργείο, ώστε να δοθούν οδηγίες όπως εφαρμοστεί η πρόνοια του νόμου για υποχρεωτική προδημοτική εκπαίδευση και για αυτούς που τη χρειάζονται περισσότερο.

Ευελπιστώ στην άμεση ανταπόκρισή σας.

Μανόλης Σόβολος



……………………………………………………………………………………………………………

Απάντηση από Βασίλη Πρωτοπαπά (Σύμβουλος τότε του Υπουργού)

Αγαπητέ Μανόλη,
διάβασα την κριτική σου για τους υπό έμφαση στόχους και μπορώ να πω ότι σε μεγάλο βαθμό συμφωνώ. Έχει δίκαιο ότι οι στόχοι θα έπρεπε να ήταν λιγότεροι (θα έλεγα ένας) και να πρόεψυπταν μέσα από διάλογο με τη συμμετοχή των συντελεστών της εκπαίδευσης (εκπαιδευτικοί, μαθητές, γονείς). Όπως τίθενται, όπως προωθούνται και όπως (δεν) ελέγχονται, στην πράξη αποτελούν γράμμα κενό περιεχομένου.
Έχω διαβιβάσει αυτές τους τις απόψεις στους αρμοδίους για προβληματισμό...

Βασίλης

Στρατηγικός Σχεδιασμός για την Παιδεία 3ο

Με συγκεκριμένα μέτρα ιδιωτικοποιείται παραπέρα η παιδεία και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η πανεπιστημιακή μόρφωση γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη για όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα ή οδηγούνται στην υπερχρέωση μέσα από τα δάνεια. Η παιδεία μετατρέπεται σε εμπόρευμα και αντικείμενο κερδοσκοπίας.

Σελίδα 4

«Το Ανοικτό Πανεπιστήμιο άρχισε τη λειτουργία του από το Σεπτέμβριο του 2006, …»

«Ολοκληρώθηκε επίσης η αξιολόγηση των αιτήσεων και έχει εγκριθεί η αίτηση τριών αιτητών για εγγραφή Ιδιωτικών Πανεπιστημίων στο σχετικό Μητρώο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού…»

Δεν λένε τίποτα για την επιβολή διδάκτρων στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο (παρά τις προεκλογικές δεσμεύσεις). Τα κολλέγια που μετατράπηκαν σε Πανεπιστήμια τρίβουν τα χέρια τους από ικανοποίηση, αφού ανοίχτηκε πεδίο δόξης λαμπρό για τρελά κέρδη και στο χώρο της παιδείας. Υπέρογκα δίδακτρα επιβλήθηκαν πριν καλά καλά πάρουν την έγκριση.

«Οι εξελίξεις αυτές στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης οδηγούν στην υλοποίηση του στόχου για μετατροπή της Κύπρου σε κέντρο παροχής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου…»

Ξεχνούν πως μόλις πριν ένα χρόνο μείωναν «ετσιθελικά» τις θέσεις των φοιτητών στο Τμήμα Επιστημών της Αγωγής (δάσκαλοι, νηπιαγωγοί) στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Άφησαν όμως ελεύθερη την αγορά για τα κολλέγια – ιδιωτικά Πανεπιστήμια. Αναρωτιέται βέβαια καθένας: Έχουν όλα αυτά σχέση με την εργοδότηση ανώτερων και ανώτατων στελεχών του Υπουργείου στα ιδιωτικά κολλέγια μετά την αφυπηρέτησή τους; Τι συμβούλευαν τον Υπουργό πριν ένα χρόνο; Μήπως φρόντιζαν για τους μελλοντικούς εργοδότες τους;

Πριν λίγα χρόνια υπήρχε εισήγηση για απαγόρευση εργοδότησης ανώτερων στελεχών του Υπουργείου στον ιδιωτικό τομέα εκπαίδευσης, πριν παρέλθουν 5 χρόνια από την αφυπηρέτησή τους. Τι έγιναν αυτές οι προτάσεις; Έμειναν κι αυτές στα συρτάρια; Αλήθεια τι γίνεται με εκείνη την έκφραση: «Η γυναίκα του Καίσαρα πρέπει να είναι και να φαίνεται τίμια»;

Στρατηγικός Σχεδιασμός για την Παιδεία 2ο

Οι τεχνοκρατικές αντιλήψεις που επικρατούν στις μέρες μας αντιλαμβάνονται το σχολείο όχι ως χώρο αγωγής, μάθησης και δημιουργίας αλλά ως επιχείρηση. Έτσι ετοιμάζουν και τα ανάλογα σχέδια.

Διαβάζουμε λοιπόν στη σελίδα 17:

«Κάθε σχολική μονάδα θα διευθύνεται από το Διευθυντή, με τη βοήθεια αριθμού Βοηθού Διευθυντών (ανάλογα με το μέγεθος της σχολικής μονάδας)».

Και παρακάτω στη σελίδα 18:

«Όσοι θα ασκούν διευθυντικά καθήκοντα είτε στη σχολική μονάδα είτε στα Επαρχιακά Γραφεία Παιδείας θα εργάζονται σύμφωνα με το ωράριο και το εορτολόγιο της Δημόσιας Υπηρεσίας».

Οι Βοηθοί Διευθυντές και οι Διευθυντές, λοιπόν, προτείνουν να εργάζονται κατά τις διακοπές των Χριστουγέννων, του Πάσχα και του καλοκαιριού. Έτσι αρχίζουν την κατά μέτωπο επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα των εκπαιδευτικών. Η απάθεια της ηγεσίας της ΠΟΕΔ στην περίπτωση του ολοήμερου σχολείου τους άνοιξε την όρεξη. Η ηγεσία της ΠΟΕΔ καταστρατηγώντας ακόμη και το υπάρχον απαρχαιωμένο καταστατικό και τις αποφάσεις των Συνδιασκέψεων αποφάσισε, χωρίς να ρωτήσει τη βάση του κλάδου, να αποδεχτεί τις βάρδιες στα σχολεία και να ανοίξει την όρεξη ώστε να οδηγηθούμε σιγά σιγά σε πλήρη διάλυση των εργασιακών σχέσεων των εκπαιδευτικών. Όσο αφήνουμε μια μειοψηφία να διαχειρίζεται τέτοια σοβαρά θέματα με ανευθυνότητα και πίσω από κλειστές πόρτες τίποτα καλό δεν πρέπει να αναμένουμε. Καιρός να ακουστεί η φωνή της βάσης του κλάδου.

Στρατηγικός Σχεδιασμός για την Παιδεία 1ο

Από το Σεπτέμβρη του 2007 το Υπουργείο Παιδείας έδωσε στη δημοσιότητα ένα κείμενο που ονόμασε «Στρατηγικό Σχεδιασμό για την Παιδεία». Όποιος κάνει τον κόπο να το μελετήσει θα διαπιστώσει ότι περιέχονται πρόνοιες που βάζουν στο στόχαστρο τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών, οδηγούν στην παραπέρα ιδιωτικοποίηση της παιδείας και δεν δίνουν λύση σε κανένα από τα ουσιαστικά προβλήματα των δημόσιων σχολείων και της καθημερινής πράξης. Είναι σημαντικό να δούμε τι κρύβεται πίσω από τις γραμμές και να μη μείνουμε στην επιφάνεια και σε όποιες αποσπασματικές ιδέες που μπορεί να ακούγονται ωραίες.

Θα μου πείτε τι κάνει η ηγεσία της ΠΟΕΔ; Δυστυχώς πάλι τα κουβεντιάζουν σε κλειστά γραφεία. Αφήνουν ανενημέρωτους τους δασκάλους για να μπορούν να κινούνται χωρίς δεσμεύσεις και να παίζουν το μέλλον της εκπαίδευσης και των δασκάλων στα μικροπαραταξιακά τους παιχνίδια. Ενώ θα έπρεπε να συγκαλέσουν τη Γενική Συνέλευση των Γενικών Αντιπροσώπων και να πάρουν αποφάσεις για τη συμμετοχή ή όχι στο «διάλογο» και την πορεία αυτού του «διαλόγου», προτιμούν να χειρίζονται εν λευκώ ζητήματα σημαντικά για το μέλλον όλων μας.

Μελέτησα το κείμενο στις λεπτομέρειές του και τις επόμενες μέρες θα συνεχίσω να σας ενημερώνω για τις πρόνοιές του και τις απόψεις μου. Αν δεν αντιδράσουμε έγκαιρα το μέλλον προδιαγράφεται ζοφερό.

Ας ξεκινήσουμε με το πρώτο παράδειγμα σήμερα:

Σελίδα 10
Εισαγωγή του Ανοικτού σχολείου

«…μέσα στα πλαίσια της προσπάθειας για το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία και της πιο ορθολογιστικής αξιοποίησης των εγκαταστάσεων των σχολικών μονάδων για πολιτιστικούς σκοπούς».

Κάποιοι την έκφραση «ανοικτό σχολείο» την μεταφράζουν στο «μπάτε σκύλοι αλέστε …» όπως δείχνουν και τα τελευταία περιστατικά που δημοσιοποιήθηκαν από διάφορα σχολεία. Δεκαετίες τώρα δεν έγινε τίποτα το ουσιαστικό για την περιφρούρηση της περιουσίας των σχολείων, η οποία είναι περιουσία όλου του λαού. Ακόμη και τα νέα σχολεία δεν τα κτίζουν με προδιαγραφές που να επιτρέπεται η είσοδος μόνο σε όσους θα χρησιμοποιούν τις εγκαταστάσεις για εκπαιδευτικούς, αθλητικούς και πολιτιστικούς σκοπούς. Άφησαν τα δημόσια σχολεία «ανοικτά» σε κάθε είδους βανδαλισμό.

Στρατηγικός Σχεδιασμός για την Παιδεία 1ο

Από το Σεπτέμβρη του 2007 το Υπουργείο Παιδείας έδωσε στη δημοσιότητα ένα κείμενο που ονόμασε «Στρατηγικό Σχεδιασμό για την Παιδεία». Όποιος κάνει τον κόπο να το μελετήσει θα διαπιστώσει ότι περιέχονται πρόνοιες που βάζουν στο στόχαστρο τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών, οδηγούν στην παραπέρα ιδιωτικοποίηση της παιδείας και δεν δίνουν λύση σε κανένα από τα ουσιαστικά προβλήματα των δημόσιων σχολείων και της καθημερινής πράξης. Είναι σημαντικό να δούμε τι κρύβεται πίσω από τις γραμμές και να μη μείνουμε στην επιφάνεια και σε όποιες αποσπασματικές ιδέες που μπορεί να ακούγονται ωραίες.

Θα μου πείτε τι κάνει η ηγεσία της ΠΟΕΔ; Δυστυχώς πάλι τα κουβεντιάζουν σε κλειστά γραφεία. Αφήνουν ανενημέρωτους τους δασκάλους για να μπορούν να κινούνται χωρίς δεσμεύσεις και να παίζουν το μέλλον της εκπαίδευσης και των δασκάλων στα μικροπαραταξιακά τους παιχνίδια. Ενώ θα έπρεπε να συγκαλέσουν τη Γενική Συνέλευση των Γενικών Αντιπροσώπων και να πάρουν αποφάσεις για τη συμμετοχή ή όχι στο «διάλογο» και την πορεία αυτού του «διαλόγου», προτιμούν να χειρίζονται εν λευκώ ζητήματα σημαντικά για το μέλλον όλων μας.

Μελέτησα το κείμενο στις λεπτομέρειές του και τις επόμενες μέρες θα συνεχίσω να σας ενημερώνω για τις πρόνοιές του και τις απόψεις μου. Αν δεν αντιδράσουμε έγκαιρα το μέλλον προδιαγράφεται ζοφερό.

Ας ξεκινήσουμε με το πρώτο παράδειγμα σήμερα:

Σελίδα 10
Εισαγωγή του Ανοικτού σχολείου

«…μέσα στα πλαίσια της προσπάθειας για το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία και της πιο ορθολογιστικής αξιοποίησης των εγκαταστάσεων των σχολικών μονάδων για πολιτιστικούς σκοπούς».

Κάποιοι την έκφραση «ανοικτό σχολείο» την μεταφράζουν στο «μπάτε σκύλοι αλέστε …» όπως δείχνουν και τα τελευταία περιστατικά που δημοσιοποιήθηκαν από διάφορα σχολεία. Δεκαετίες τώρα δεν έγινε τίποτα το ουσιαστικό για την περιφρούρηση της περιουσίας των σχολείων, η οποία είναι περιουσία όλου του λαού. Ακόμη και τα νέα σχολεία δεν τα κτίζουν με προδιαγραφές που να επιτρέπεται η είσοδος μόνο σε όσους θα χρησιμοποιούν τις εγκαταστάσεις για εκπαιδευτικούς, αθλητικούς και πολιτιστικούς σκοπούς. Άφησαν τα δημόσια σχολεία «ανοικτά» σε κάθε είδους βανδαλισμό.

Ποίημα της εβδομάδας 47

Κατάσταση πολιορκίας

Πολιορκούμεθα λοιπόν

Πολιορκούμεθα από ποιον

Από σένα κι από μένα απ’ τον τάδε και τον δείνα

Πολιορκούμεθα στενά

Από σύνορα, τελωνεία, ελέγχους διαβατηρίων, την Ιντερπόλ, τη στρατιωτική

Αστυνομία, τα τανκς, τη ρητορεία, τη βλακεία,

Απ’ τα παράσημα, τις στολές, τους εκφωνηθέντας λόγους

Τις υποσχέσεις, τις ψευτιές, την κουτοπονηριά

Τη δήθεν αγανάκτηση των ιθυνόντων, την υποκρισία

Την τηλεόραση, τη ραδιοφωνία, τα σαπούνια, τ’ απορρυπαντικά

Τις διαφημίσεις, τον τουρισμό, τα οργανωμένα ταξίδια, τις κρουαζιέρες

Τις γκαζιέρες, τα ψυγεία, τις κατασκηνώσεις, τους προσκόπους,

Τ’ άρθρα για την εκπαίδευση, την πολυκοσμία, τη σκόνη, τις ποιητικές συλλογές

Την έλλειψη ύδατος, τα λιπάσματα, τα νεύρα, την κακή χώνεψη, τη φαλάκρα,

Τους εφοπλιστές, το ποδόσφαιρο, τα λεωφορεία, την ακρίβεια, τις παθήσεις

Της σπονδυλικής στήλης, τη γραφειοκρατία, την καθυστέρηση, τις διαβεβαιώσεις,

Τις κριτικές, την εκκλησία, τα βασανιστήρια, τους καιροσκόπους,

Την υποψία, τους κατατρεγμούς, το φόβο, τη θρασύτητα, τους διαγωνισμούς

Καλλονής, την έλλειψη χρημάτων, την έλλειψη δικαιωμάτων, πολιορκούμεθα από τους βάναυσους

Τους άναρθρους, από τις μαύρες σκέψεις μας. Από τον εαυτό μας

Κι απ’ ό,τι άλλο βάλει ο νους σας πολιορκούμεθα στενά.

Νάνος Βαλαωρίτης

Η σχολική γαλαρία τι έχει να πει;

Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού προχθές και μια ομάδα μαθητών έθεσε τους προβληματισμούς της και της εισηγήσεις της: Για τα ναρκωτικά, για τις εκτρώσεις, για το ρατσισμό, για το εκπαιδευτικό σύστημα. Με ωριμότητα, γράψαμε οι δημοσιογράφοι. Που στο μυαλό μας έχουμε συνήθως τους νέους ταυτισμένους με την ανωριμότητα. Ωστόσο, παρά το ότι μας κάνει καλό από καιρού εις καιρό να βλέπουμε την καλύτερη εικόνα των νέων, που έχουν άποψη, ανησυχίες, ευαισθησίες, που συζητούν, που μπορούν να αρθρώσουν ένα ολοκληρωμένο λόγο, στις συνάξεις αυτές επιλέγονται πάντα οι μαθητές που εξ αντικείμενου πληρούν όλα αυτά τα κριτήρια για μια άξια αντιπροσώπευση. Οπόταν δεν πρέπει να μας προκαλεί και τόσο μεγάλη έκπληξη η στάση τους ή τα λόγια τους που είναι σχεδόν αναμενόμενα. Έτσι για αλλαγή, οι διοργανωτές των συνάξεων αυτών ας πρωτοπορούσαν καλώντας μια φορά και κάποια από αυτά τα παιδιά που στέκουν το πρωί έξω από το σχολείο και πέντε λεπτά ακόμα αφότου έχει κτυπήσει το κουδούνι και καπνίζουν απαξιώντας για όλα αυτά που συμβαίνουν στις σχολικές τάξεις. Που ίσως έχουν εμπλακεί σε βανδαλισμούς κατά των αιθουσών, που διαπληκτίζονται με τους καθηγητές, που κάθονται στο τελευταίο θρανίο και προτιμούν να κάνουν πλάκες μέχρι να κτυπήσει το κουδούνι. Θα ήταν ενδιαφέρον να ακούσουμε μια φορά τη δική τους άποψη για διάφορα κοινωνικά ζητήματα. Και τότε ίσως να δικαιολογείτο και η έκπληξη εμάς των δημοσιογράφων. Μπορεί και να σοκαριζόμασταν. Μπορεί και να ακούγαμε όμως κάτι πέρα από τα στερεότυπα και τα αναμενόμενα. Σε αυτές τις συνάξεις οι μαθητές μιλούν για ρατσισμό. Και εννοούν συνήθως τη συμπεριφορά απέναντι στον αλλοδαπό συμμαθητή τους ή στο συμμαθητή με ειδικές ανάγκες. Δεν υπονοούν ποτέ το ρατσισμό απέναντι στο μαθητή που δεν διακρίνεται για τις επιδόσεις του και δεν θα έχει ποτέ την ευκαιρία να λάβει μέρος σε μια τέτοια σύναξη, σε μια σχολική δραστηριότητα που αποτελεί βιτρίνα για το σχολικό έργο. Που είναι καταδικασμένος να αποτελεί περιθώριο και βρίσκει -πολλές φορές- το δικό του ανορθόδοξο τρόπο για να ξεχωρίσει.

ΧΡΥΣΤΑΛΛΑ ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ «Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 22-11-2007

Παιδιά με εισηγήσεις και ερωτηματικά

Με ωριμότητα οι μαθητές έψεξαν την κοινωνία μας

Χαστούκι στην κοινωνία, την πολιτεία και στο εκπαιδευτικό σύστημα, για τις συντηρητικές αντιλήψεις που τη χαρακτηρίζουν, αλλά και συνάμα μαθήματα ανθρωπιάς, και ανοχής έδωσαν ομάδα εφήβων οι οποίοι φοιτούν σε σχολεία Μέσης εκπαίδευσης (δημόσια και ιδιωτικά). Χθες ήταν η παγκόσμια μέρα για τα δικαιώματα του παιδιού και προχθές η παγκόσμια ημέρα κατά της κακοποίησής του. Τα παιδιά έστειλαν το σαφές μήνυμα προς την κοινωνία των ενηλίκων «Ακούστε τις ανησυχίες μας, έχουμε ανάγκη από πρότυπα θετικά, που θα μας βοηθήσουν». Τα παιδιά μίλησαν και ο λόγος τους ήταν χείμαρρος, με πολλά γιατί, αλλά και εισηγήσεις. «Διαφημίζονται κακά πρότυπα», είπε ο Αντώνης, «εμείς έχουμε ανάγκη θετικά που θα μπορούν να μας εμπνεύσουν». Σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα της καθημερινότητας μας άγγιξαν οι μαθητές και μαθήτριες με περισσή ωριμότητα. Προβλήματα, που συχνά, γονείς και σχολείο δεν δίνουν επαρκείς απαντήσεις ή δεν τολμούν να τα αγγίξουν. Τα ναρκωτικά, οι διακρίσεις εκπαιδευτικών σε βάρος μαθητών, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, τα θέματα θρησκείας. Αυτά και άλλα ήταν στο επίκεντρο του διαλόγου των εφήβων, που διοργάνωσε χθες η Επιτροπή Προστασίας και Ευημερίας του παιδιού. Η Επίτροπος προστασίας του παιδιού, Λήδα Κουρσουμπά, έτεινε ευήκοο στους προβληματισμούς των μαθητών και διαβεβαίωσε ότι «μαζί θα ταξιδεύσουμε προς την Ιθάκη και ο δρόμος θα είναι με κατακτήσεις διασφάλισης των δικαιωμάτων σας». ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Πώς να προστατευθούμε; Το πρόβλημα των ναρκωτικών και η ανεπαρκής ενημέρωση ανησυχεί τους μαθητές. «Γιατί δεν μας ενημερώνουν πώς να προστατευθούμε;» διερωτήθηκε μια μαθήτρια, υποβάλλοντας εισήγηση όπως «προσκαλούνται στα σχολεία ναρκομανείς που είναι σε διαδικασία απεξάρτησης, για να πουν την εμπειρία και τις τραυματικές επιπτώσεις από τις ουσίες» είπε. Για να συνεχίσει η Μαρία ψέγοντας την κρατούσα νοοτροπία. «Όταν ακούσουμε ότι κάποιο παιδί στο σχολείο κάνει χρήση ναρκωτικών το βάζουμε στο περιθώριο και δεν του μιλούμε». Το σχολείο είναι χώρος διάδοσης των ναρκωτικών, είπε με ειλικρίνεια ένας μαθητής, υποδεικνύοντας την αναγκαιότητα αποτελεσματικότερης συνεργασίας γονιών-εκπαιδευτικών-ψυχολόγων για στήριξη των παιδιών. «Να δούμε το πρόβλημα των ναρκωτικών κατάματα» είπε η Λουκία, τι φταίει που οι μαθητές οδηγούνται στη χρήση ουσιών. Για να υποδείξει πως «πρέπει να μας προβληματίσουν οι σχέσεις γονιών-παιδιών, η κακή επικοινωνία σε οικογένειες. Υπάρχουν παιδιά που ζουν σε άσχημες συνθήκες και όλα αυτά είναι αιτίες που οδηγούν στις ουσίες». Η Τζουλιάνα έθιξε το θέμα της κακοποίησης παιδιών εντός της οικογένειας και του σχολείου. Την αναγκαιότητα εισαγωγής της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα σχολεία ήγειρε η Μαρία. «Όταν ακούς ότι αυξάνονται οι εκτρώσεις ανάμεσα σε μαθήτριες, πως γίνεται το εκπαιδευτικό σύστημα να διατηρεί ταμπού;». Για να συνεχίσει μια άλλη μαθήτρια εγείροντας θέμα για το δικαίωμα του εμβρύου στη ζωή. Αρκετοί μαθητές αναφέρθηκαν στο θέμα του καπνίσματος και εξέφρασαν δυσφορία γιατί καταπατούνται τα δικαιώματά τους ως αντικαπνιστές. «Δίνεται μεγαλύτερη σημασία στη μαθητική στολή αντί στην ενημέρωση για τις επιβλαβείς επιπτώσεις των ουσιών και του καπνίσματος» ανέφερε η Παναγιώτα. Ο Μάριος εισηγήθηκε τη δημιουργία καλύτερης υποδομής για ανάπτυξη του αθλητισμού, διατυπώνοντας απογοήτευση γιατί στο δικό του σχολείο (δημόσιο) είναι ανεπαρκής. >διακρίσεις εκπαιδευτικών Αρκετοί ήταν οι μαθητές οι οποίοι επέκριναν καθηγητές, γιατί όπως υποστήριξαν, κάνουν διακρίσεις σε βάρος μαθητών, κυρίως στους αδύναμους. «Έχει δικαίωμα ένας καθηγητής να προσβάλλει ένα μαθητή επειδή δεν είναι άριστος ή γιατί είναι καπνιστής;» είπε ο Δημήτρης. Ένας άλλος μαθητής αναφέρθηκε σε περιστατικό όταν δάσκαλος Δημοτικού κτυπούσε ομογενή μαθητή. Μια ομάδα μαθητών στάθηκαν στις σχέσεις της οικογένειας και κάλεσε τους γονείς να δίνουν τα ορθά πρότυπα και μηνύματα στα παιδιά. «Ας προσέχουν οι γονείς πώς συμπεριφέρονται μπροστά στα παιδιά και τι λένε, διότι αύριο αυτά θα επαναλαμβάνουν την όποια συμπεριφορά τους». ΑΝΟΧΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ Το ζήτημα της διαφορετικότητας και της ανοχής ήταν ένα άλλο ζήτημα που άγγιξαν οι μαθητές. «Οι καλύτερες μου φίλες είναι από τη Βουλγαρία και η άλλη Τουρκάλα δηλαδή μουσουλμάνα», είπε μια μαθήτρια ψέγοντας την κοινωνία μας ως ρατσιστική προς τους διαφορετικούς από εμάς. Την εισαγωγή προγραμμάτων κατά του ρατσισμού εισηγήθηκε ο Γιώργος. «Πρέπει να γνωρίσουμε και τους διπλανούς μας, την κουλτούρα και τη θρησκεία τους» είπε, διατυπώνοντας προβληματισμό γιατί «παραμερίζονται οι μαθητές άλλων θρησκευτικών πεποιθήσεων, πλην της ορθοδοξίας, την ώρα των θρησκευτικών ή του εκκλησιασμού». Η κ. Κουρσουμπά τόνισε πως οι ξένοι με την κουλτούρα τους εμπλουτίζουν την κοινωνία μας και τόνισε την υποχρέωση να σεβόμαστε τις πεποιθήσεις και τη γλώσσα τους, ώστε να απαιτούμε και εμείς σεβασμό από τους αλλοδαπούς. Η Επίτροπος κάλεσε τα παιδιά να αποβάλουν την αντίληψη πως ό,τι προέρχεται από τη δυτική Ευρώπη είναι καλό και αντίθετα κακό ό,τι είναι από την ανατολική Ευρώπη. Το μάθημα της ζωής Ζωηρό ήταν το ενδιαφέρον των παιδιών για το διάλογο και από κάποια ακούστηκε το παράπονο ότι στο σχολείο δεν γίνεται συζήτηση. «Οι γνώσεις είναι καλές, αλλά συνήθως, οι εκπαιδευτικοί θέλουν να ξέρουμε παπαγαλία την ιστορία και τα θρησκευτικά, όμως αυτά μόνο δεν είναι ικανά εφόδια» είπε ο Γιώργος, υποδεικνύοντας ότι απουσιάζει από το σχολικό πρόγραμμα το μάθημα της ζωής. Όταν ρωτήθηκε από την Λήδα Κουρσουμπά τι ακριβώς εννοεί, απάντησε πως «έπρεπε να δίνεται μεγαλύτερη σημασία στους προβληματισμούς και στα όνειρα των παιδιών, να δίνονται ερεθίσματα που θα μας υποβοηθήσουν να διαμορφώσουμε κριτική σκέψη και όχι να είμαστε απαθείς αυριανοί πολίτες».

ΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑΣ ΛΑΜΠΡΑΚΗ «Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» 21-11-2007

Κριτική για την αξιολόγηση

Τον τελευταίο χρόνο έχει αρχίσει πάλι η συζήτηση για την αξιολόγηση και επανέρχονται τετριμμένες ιδέες και εισηγήσεις που υπόσχονται ως δια μαγείας να θεραπεύσουν πάσα νόσο του εκπαιδευτικού συστήματος. Όσοι υπερπροβάλλουν αυτές τις απόψεις γνωρίζουν βέβαια ότι όλα αυτά είναι χιλιοειπωμένες εισηγήσεις που φορούν το μανδύα του «νέου» για να αποπροσανατολίσουν, όσους αφελείς μπορέσουν, από τα πραγματικά προβλήματα της παιδείας. Παρακάτω θα παρουσιάσουμε μερικές σκέψεις ανθρώπων που μελέτησαν το θέμα με την έγνοια για την παιδεία που θα παρέχεται σε ένα δωρεάν, ενιαίο δημόσιο σχολείο και θα στηρίζει τα παιδιά και τους δασκάλους στην προσπάθειά τους για απολύτρωση από τα δεσμά της άγνοιας, της ημιμάθειας, της ιδεολογικής χειραγώγησης, των προκαταλήψεων και του σκοταδισμού.

Η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού και της σχολικής μονάδας βρίσκεται σε αντίθεση με την έννοια της εκπαίδευσης ως κοινωνικού αγαθού. Στόχος είναι να ελεγχθεί η αποδοτικότητα της χρηματοδότησης της εκπαίδευσης για την επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η αντιεκπαιδευτική πολιτική και είναι συμβατοί με τους δείχτες της οικονομίας της αγοράς. Αν ήθελαν πραγματική βελτίωση της εκπαίδευσης, δεν θα οικοδομούσαν μηχανισμούς αξιολόγησης και σύστημα ποινών αλλά Ενιαίο σχολείο για τη σφαιρική μόρφωση και διαπαιδαγώγηση όλων των παιδιών και θα ξεκινούσαν από την επιστημονική και οικονομική στήριξη του εκπαιδευτικού, από την εφαρμογή και ενίσχυση του παιδαγωγικού ρόλου του Σχολικού Συμβούλου.

Στο θεσμό της εκπαίδευσης λαθροβιούν θεσμοθέτες, θεσμοδίαιτοι, θεσμοϋπηρέτες, θεσμοκράτες ή θεσμοκρατούμενοι, θεσμολάτρες ή θεσμοθύματα, θεσμοφύλακες ή θεσμοεπικριτές, με τα ανάλογα κίνητρα ασφαλώς. Για την αξιολόγηση πρέπει απ’ την αρχή να διατυπωθούν μια σειρά από καίρια ερωτήματα:
· Ποιες επιμέρους λειτουργίες του θεσμού είναι ανάγκη να αξιολογηθούν πριν από τον εκπαιδευτικό, γιατί αποτελούν το «εκπαιδευτικό περιβάλλον» που καθορίζει ή επηρεάζει τις κινήσεις του, την ίδια τη σκέψη του;
· Ποια σημεία του έργου του εκπαιδευτικού μπορούν να αξιολογηθούν ως αυθύπαρκτα ή διακριτά γνωρίσματα του έργου του;
· Από ποιον ή ποιους, γιατί, πώς (θα γίνει η αξιολόγηση);

Ας επιχειρήσουμε μια πρώτη σύντομη προσέγγιση:
Όταν ένας εκπαιδευτικός διδάσκει ένα θέμα, η διδασκαλία του (ως περιεχόμενο και τρόπος παρουσίασης και ανάλυσης) έχει «διαμορφωθεί» από τους εξής, μεταξύ πολλών άλλων, παράγοντες, που λειτούργησαν πριν απ’ αυτόν για διευκόλυνση ή δυσχέρανση του έργου του:
· Το συντάκτη του ωρολογίου προγράμματος, που έδωσε ώρες τόσες …
· Το συντάκτη του αναλυτικού προγράμματος, που πρόβλεψε να διδάσκονται εκείνα τα θέματα που συγκινούν τις συνειδήσεις των νέων ή τις αφήνουν αδιάφορες.
· Το συγγραφέα του σχολικού βιβλίου, που έγραψε βιβλίο διδάξιμο, ευδίδακτο, μη διδάξιμο ή και ανιαρό ή απωθητικό.
· Τον υπεύθυνο για την οργάνωση και λειτουργία του σχολείου, ώστε ο δάσκαλος να έχει άνετο ή βασανιστικό χρόνο διδασκαλίας (ως προς τους αντικειμενικούς όρους διδασκαλίας αίθουσα καθαρή και φωτεινή, την αναγκαία επίπλωση, τα αναγκαία εποπτικά μέσα διδασκαλίας σε λειτουργική ετοιμότητα, συνολική εικόνα αισθητικά ελκυστική ή έστω μη απωθητική, ατμόσφαιρα γαλήνης στο χώρο του σχολείου χωρίς ενοχλητικούς θορύβους και διακοπές).

Οι παραπάνω προϋποθέσεις είναι όροι αναγκαίοι, για να λειτουργήσει – υποκειμενικά πλέον υπεύθυνος για τη διδασκαλία του – ο εκπαιδευτικός με τα δικά του εφόδια και τη δική του παιδαγωγική συμπεριφορά και συνολική εκπαιδευτική παρουσία:
· Επιστημονική συγκρότηση (από τις βασικές σπουδές του, τη διαρκή μελέτη του, τη διαρκή – με πρωτοβουλία της πολιτείας – επιμόρφωσή του).
· Παιδαγωγική συγκρότηση – συμπεριφορά.
· Διδακτική μεθοδολογία.
· Ειδική για το μάθημα της ημέρας προετοιμασία.

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η εκπαιδευτική πραγματικότητα που αφορά το μαθητή και οφείλει η πολιτεία να μεριμνά για την ποιότητά της, άρα και τη διαρκή αξιολόγησή της, απαρτίζεται από δύο, τουλάχιστον, πεδία εντελώς διακριτά (πολιτεία – εκπαιδευτικός). Είναι επίσης σαφέστατο, ελπίζω, ότι προηγείται η αξιολόγηση και αυτοαξιολόγηση της πολιτείας για τις πράξεις της ή παραλείψεις της, για τα ελλείμματα της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, που ανάγονται αποκλειστικά στην ευθύνη της.


Αντί όμως η πολιτεία να ενσκήψει με σοβαρότητα σε όλα αυτά τα προβλήματα, με την προσπάθεια που γίνεται, και με τον τρόπο που επιδιώκεται, η περίφημη αξιολόγηση της σχολικής μονάδας θα βαθύνει παραπέρα την κατηγοριοποίηση, την ταξική διαφοροποίηση των σχολείων, θα αναπτυχθεί ένας παιδοκτόνος ανταγωνισμός, που θα ακυρώσει κάθε έννοια παιδαγωγικής και μορφωτικής διδακτικής στο σχολείο και θα οξύνει τα κοινωνικά προβλήματα.
Βασικός στόχος της αξιολόγησης της σχολικής μονάδας είναι να νομιμοποιηθούν στη συνείδηση του λαού, να μετατεθούν στις πλάτες των εκπαιδευτικών – και κατ’ επέκταση των μαθητών και των γονιών τους – οι εκπαιδευτικές ανισότητες, οι ταξικοί φραγμοί στη μόρφωση. Να συγκαλυφθεί η αλήθεια ότι οι εκπαιδευτικές ανισότητες έχουν τη ρίζα τους και αντανακλούν τις κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες.

Όσον αφορά στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού είναι γεγονός ότι τείνει να πάρει διαστάσεις ιδεολογικής τρομοκρατίας, επαληθεύοντας για άλλη μια φορά ότι όσο βαθαίνει η αντιλαϊκή πολιτική εντείνεται και ο αυταρχισμός. Γι αυτό η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία θα χρησιμεύσει ως αυταρχικός μηχανισμός στήριξης των αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων στο χώρο της εκπαίδευσης. Αποτελεί δε μέρος ενός συνολικού σχεδίου που επιδιώκει τη χειραγώγηση και την υποταγή των εκπαιδευτικών μέσω της αξιολόγησης.

Στήνεται μια πρωτοφανής αυταρχική διοικητική πυραμίδα με την τεράστια πίεσή της να ασκείται στη βάση της, δηλαδή στον εκπαιδευτικό, και τελικό αποδέκτη το μαθητή. Γιατί είναι σίγουρο πως το αυταρχικό κλίμα, η «λογική» της υποταγής θα διαχυθεί με εντονότερους ρυθμούς μέσα στην αίθουσα με επιπτώσεις στην προσωπικότητα του μαθητή.

Η Έννοια του καλού ή κακού εκπαιδευτικού είναι σχετική. Άλλο περιεχόμενο του δίνουν οι κυβερνήσεις και άλλο ο λαός, οι εργαζόμενοι. Οι κυβερνήσεις θεωρούν καλό εκπαιδευτικό αυτόν που πειθαρχεί στα κελεύσματά τους, που ασχολείται μόνο με την κάλυψη της ύλης και τις εξετάσεις, που αδιαφορεί για τις κοινωνικές επιπτώσεις του εκπαιδευτικού συστήματος.

Ο εκπαιδευτικός που βλέπει στους νέους ανθρώπους τη δυνατότητα μιας καλύτερης ανθρωπότητας, αισθάνεται ότι το κοινωνικό του λειτούργημα τον θέτει μπροστά σε άλλες απαιτήσεις. Όπως υπογράμμιζε ο Δημήτρης Γληνός: « Ο δάσκαλος έχει όχι μόνο το δικαίωμα της ελεύθερης σκέψης μα ακόμα και το δικαίωμα σαν άτομο και σαν ομάδα να διαφωτίζει την κοινωνία και να συντελεί στην αναμόρφωση της παιδείας… Η αντίθετη αντίληψη ίσα – ίσα είναι εκείνη, που κάνει το δάσκαλο ένα απλό και άψυχο μισθωτό όργανο, του αφαιρεί την κυριότερη προϋπόθεση της προσωπικότητάς του δηλαδή τη λεύτερη σκέψη και τον κάνει από ιεροφάντη μιας κοινωνικής λειτουργίας ένα απλό πνευματικό προλετάριο, που δουλεύει μηχανικά για να κερδίσει ένα κομμάτι ψωμί».

Η πρόταση για την επιλογή στελεχών πρέπει να είναι μια: Επιλογή με 100% αντικειμενικά κριτήρια, κατάργηση του ρόλου της ΕΕΥ σ’ αυτό τον τομέα, για να περιοριστεί ο φαύλος κύκλος του ρουσφετιού και της «ημετεροκρατίας». Δεν πρέπει όμως συγχρόνως να καλλιεργούμε αυταπάτες ότι έτσι ακυρώνεται ο ρόλος της αξιολόγησης όσον αφορά στην αυταρχική χειραγώγηση του εκπαιδευτικού.



Με το νέο προτεινόμενο σχέδιο αξιολόγησης, δεν αίρεται ο επιθεωρητισμός. «Αλλάζει ο Μανωλιός τα ρούχα του», και έχουμε μιας νέας μορφής επιθεωρητισμό, πιο εντατικό από ποτέ. Ο διευθυντής γίνεται και αξιολογητής σου, οι πάντες μπορούν να καταγγέλλουν τους πάντες για ανεπάρκεια και ακαταλληλότητα.

Σίγουρα στους πιο πολλούς δασκάλους δεν αρέσει το τωρινό σύστημα αξιολόγησης. Και καλά κάνουν να απορρίπτουν αυτό το απολίθωμα. Πώς όμως είναι καλύτερο το προτεινόμενο; Επειδή προωθεί το χαφιεδισμό μεταξύ συναδέλφων; Επειδή πρέπει να είσαι υποτακτικός του διευθυντή σου, αν θες να τα πας καλά; Κάτω από τους συγκεκριμένους ιεραρχικούς μηχανισμούς, πρόκειται για ακόμα ένα σύστημα χειραγώγησης, πειθαναγκασμού, αλλά και επίρριψης όλων των ευθυνών για τα κακά της δημόσιας εκπαίδευσης, στον τελευταίο στην ιεραρχία, δηλαδή στο δάσκαλο.

Πρόκειται για μια προσπάθεια της οποίας τα κριτήρια δεν καθορίζονται από κανέναν άλλο παρά από διεθνείς οργανισμούς (τύπου ΠΟΕ). Κριτήρια τέτοια που καθιστούν προβληματική τη μονιμοποίηση των διαφωνούντων και ακόμα πιο εντατικούς τους ρυθμούς εργασίας και τον ανταγωνισμό ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς.

Παράλληλα, κανείς δεν μπορεί να μετρήσει τις σχέσεις δασκάλου-μαθητή, το κλίμα του σχολείου, τον κόπο και το μόχθο του άλλου. Πρόκειται για ένα πιο οργανωμένο φακέλωμα, άδικο προς τους συναδέλφους-οικογενειάρχες, με οικονομικές δυσκολίες κτλ, που δεν θα μπορούν να εμπλουτίζουν το αυτοφακέλωμά τους με πιστοποιητικά «συνεδρίων» και «σεμιναρίων».

Την ίδια ώρα, υπάρχουν κοινά κριτήρια για όλα τα σχολεία και για όλους τους εκπαιδευτικούς, λες και μάθαμε στην "Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης", ότι όλοι ξεκινάμε από την ίδια αφετηρία και άρα έχουμε ίδιες πιθανότητες για να φτάσουμε στο τέρμα. Δεν είναι όμως έτσι και το ξέρουμε όλοι. Στην Αγγλία και σε άλλες χώρες σχολεία κλείνουν επειδή δεν ανταποκρίθηκαν σε δεδομένα κοινά κριτήρια. Αυτό οφείλεται σε κοινωνικοοικονομικές ανισότητες ανάμεσα στα σχολεία, τις κοινότητες και τους μαθητικούς πληθυσμούς και όχι στα σχολεία καθ' αυτά.

Και οι δάσκαλοι που δουλεύουν σε δυσμενέστερες συνθήκες θα κρίνονται ευθέως ανάλογα με δυσμένεια (βλ. κριτήρια που αφορούν το αν έχει και αν χρησιμοποιείται η τεχνολογία στο μάθημα και σε ποιο βαθμό - τι θα βάζει ένας συνάδελφος με διαδραστικό πίνακα στην τάξη του και τι ένας που έχει 2 Η/Υ και ένα διαφανοσκόπειο σε όλο το σχολείο;).

Το συνδικαλιστικό κίνημα δεν πρέπει να εγκλωβιστεί στο ψευτοδίλημμα «Ναι ή Όχι στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού και της σχολικής μονάδας» και να περιορίσει την κριτική του στην αξιολόγηση ή σε λεπτομέρειες της και να προσπαθήσει να στρογγυλέψει κάποιες οξείες γωνίες της. Το ζήτημα δεν είναι τι αξιολόγηση, αλλά τι σχολείο θέλουμε, τι ανθρώπους θέλουμε να διαπλάσουμε. Σχολείο το οποίο θα διαπαιδαγωγεί με πληρότητα ανθρώπους με ολοκληρωμένη προσωπικότητα δεν έχουμε κι αυτό πρέπει να φτιάξουμε. Χρέος μας να αναρωτηθούμε ποια πολιτική και ποια κοινωνία αποβλέπει σ’ αυτό.

Απέναντι στην πολιτική και την αξιολόγηση για την οικονομία της αγοράς, το λαϊκό κίνημα έχει καθήκον να αντιπαραθέσει τη δική του αξιολόγηση γι αυτή την πολιτική. Αξιολόγηση που εκφράστηκε στους αγώνες των εκπαιδευτικών, της νεολαίας και των εργαζομένων σε μια σειρά από χώρες. Καιρός και της Κύπρου τώρα.
Το συνδικαλιστικό κίνημα δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στην απόρριψη της αξιολόγησης αλλά ταυτόχρονα ν’ απαιτήσει την παιδαγωγική στήριξη του εκπαιδευτικού με τη δημιουργία Παιδαγωγικών Πανεπιστημιακών Σχολών και την καθιέρωση και ενεργοποίηση του παιδαγωγικού ρόλου του Σχολικού Συμβούλου. Να διεκδικήσει το σύγχρονο ριζοσπαστικό αίτημα της καθιέρωσης Ενιαίου Σχολείου για όλα τα παιδιά χωρίς διακρίσεις, την κατάργηση της εκπαιδευτικής – ταξικής διαφοροποίησης (δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση, καλά και κακά σχολεία, Λύκειο και Τεχνική εκπαίδευση, κύκλοι και κατευθύνσεις κ.λ.π.) Κατάργηση του ρόλου της ΕΕΥ και της συνέντευξης στις προαγωγές. Διδασκαλία στη μητρική γλώσσα των αλλόγλωσσων/αλλοδαπών. Ουσιαστική μείωση της αναλογίας δασκάλου/μαθητών, 1/15. (Η εξαγγελθείσα μείωση, κατά δόσεις, έχει ήδη ξεπεραστεί από τις εξελίξεις αφού γίνεται μετά από δεκαετίες στασιμότητας). Σύγχρονη υλικοτεχνική υποδομή για όλα τα σχολεία. Δραστική μείωση του διδακτικού ωραρίου του εκπαιδευτικού για να ανταποκριθεί ουσιαστικά στον παιδαγωγικό του ρόλο. Περιοδική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών με πλήρεις απολαβές, απαλλαγή από διδακτικό έργο, δωρεάν μεταπτυχιακές σπουδές στα κρατικά Πανεπιστήμια.

Το συνδικαλιστικό κίνημα δεν πρέπει να απαντήσει αποσπασματικά στη νέα αντεργατική επίθεση αυταρχισμού που επιχειρείται μέσω της αξιολόγησης, αλλά οφείλει να αναπτύξει την πάλη του ενιαία, συνολικά κατά των αναδιαρθρώσεων, στην οικονομία και την κοινωνία.

Η άρνηση της αξιολόγησης σε αυτό το ιεραρχικό σύστημα που καλούμαστε να υπηρετήσουμε θα πρέπει να συνοδεύεται από μια ριζοσπαστική κριτική στα προγράμματα σπουδών, στα αναλυτικά, και στους στόχους τους, ώστε να γίνει κατανοητή από την κοινωνία. Η άρνηση της αξιολόγησης θα πρέπει να συνοδεύεται με την αντιπρόταση της ανατροφοδότησης του εκπαιδευτικού έργου μέσα από:
ενεργητική δράση του εκπαιδευτικού προσωπικού της σχολικής μονάδας μέσω των συνεδριάσεων.
ανάπτυξη σχέσεων του εκπαιδευτικού προσωπικού σχολείων μιας περιοχής και της τοπικής κοινωνίας.
έλεγχο στις ανάγκες (από την τοπική κοινωνία και το σύλλογο διδασκόντων), στο περιεχόμενο και στον τρόπο διεξαγωγής κάθε επιμορφωτικής διαδικασίας.
Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΕΙΝΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΜΕΤΡΟ.
Βιβλιογραφία:
ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: Αφιέρωμα στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και των εκπαιδευτικών (Σάββας Σάββα, Γιάννης Βαγενάς, Κώστας Θύμης, Λάζαρος Σορόπουλος, Παναγιώτης Γεωργιάδης), τεύχος 7ο
Φανούρης Βώρος: www.voros.gr
http://daskaloua.blogspot.com

Ποίημα της εβδομάδας 46

Δεν βαριέσαι

Για να ξημερώσει σ' ένα δάσος
πρέπει πρώτα να βγει στον άμβωνα του κόσμου
ένα πουλί
και να ζητήσει τον άρτον τον επιούσιον,
δήθεν πως κελαϊδάει.

Nα τρέξει ένα αμήν από δέντρο σε δέντρο,
ψίθυρος ανιδιοτελείας δήθεν.
Aπ' τις μεγάλες πέτρες
θ' ανέβει ένα λιβάνι ήμαρτον.
Aπό κει και πέρα ξεμυτίζει η λεπτομέρεια
κι η βεβαιότης πως αφήσαμε πίσω τη νύχτα.

Λίγο σαν περισκόπια υψώνονται
οι άκρες των τηλεγραφόξυλων
μήπως πλέει μακριά καμιά είδηση,
βγάζει απ' τη θήκη του το αγκάθι ο πυράκανθος,
κι ένα καμπουριασμένο μονοπάτι
παραπατάει και γράφεται.
Από τους γύρω όγκους πέφτει η μάσκα
και ησυχάζεις: ξεκαθαρίζει
τι είναι Πεντέλη, τι Yμηττός
και τι απομένει μύτη φόβου.

Το χρώμα της ελιάς,
μουντό κι ολιγόλογο,
βλεφαρίζει στα φύλλα
κι είναι ευκαιρία μ' αυτό να προσδιορίσεις
μάτια ακαθορίστου χρώματος που λέμε.
Eπουσιώδης βέβαια εκκρεμότης
μα, που όσο να 'ναι, βασανίζει.
Έτσι και τα προσδιορίσεις,
μας έρχεται ολόκληρο το φως
κι αστενοχώρητο
σαν ένα δεν βαριέσαι.

Κική Δημουλά
(από Tο λίγο του κόσμου, Στιγμή 1994)

Ποίημα της εβδομάδας 45

Το Δέντρο

Απλώνω σαν κλαδιά, σα φύλλα,
εντυπώσεις γύρω στο κορμί μου, αναμνήσεις
θρουν, κρούονται, κινούνται
ήσυχα ή σφοδρά.

Mοιάζουν ίδια τα κλαδιά,
όμως ο άνεμος της ζωής
με παιχνίδια και με φώτα,
δείχνει τη διαφορά τους.

Mοιάζουν κι όλες οι μέρες
που περνούν απάνω μου.
Mε τριγυρίζ' η μέρα,
η νύχτα μ' αγκαλιάζει.

Λυγούνε τα κλαδιά, τα φύλλα,
οι αναμνήσεις, οι εντυπώσεις μου συγκρούονται
φωλιάζουν μυστικά πουλιά,
φωνές κρυφές, στα πιο πυκνά,
πυκνόφυλλα κλαδιά της φαντασίας.

Σα φτάσει η καταιγίδα
ο στολισμός μου δέρνεται.
Όρθιο το κορμί στυλώνεται,
μένει ακίνητη ψυχή κι αυξαίνει,
σα ν' αδιαφορεί για την περιβολή μου...

που παρέρχεται και θα ξανάρθει,
μαραίνεται και πέφτει,
για να φουντώσει πάλι η ζωή μου.

Ζωή Καρέλλη
(από τα Ποιήματα, Eρμής 1996)